Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
(+ 3 санат; ±Санат:Қазақ ақындары→Санат:Қазақстан ақындары (HotCat құралының көмегімен))
 
ш (→‎Толығырақ: clean up, replaced: Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті →... using AWB)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов''' ([[5 қазан]] [[1957 жыл]]ы туған, [[Хожелі қаласы]], [[Қарақалпақстан]]) — [[ақын]], халықараралық «Алаш» сыйлық лауреаты (1991).
+
{{Жазушы 
 +
|Есімі              = Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов
 +
|Суреті              =
 +
|Туған күні        = 05.10.1957
 +
|Туған жері        =  {{туғанжері|Қарақалпақстан|Қарақалпақстанда}}
 +
|Қайтыс болған күні  = 
 +
|Қайтыс болған жері  =
 +
|Азаматтығы          = {{KAZ}} 
 +
|Ұлты                = [[қазақтар|қазақ]]
 +
|Мансабы            =  [[ақын]], [[жазушы]]
 +
|Шығармашылық жылдары  = 
 +
|Бағыты              =
 +
|Жанры              =
 +
|Шығармалардың тілі  =  қазақ тілі
 +
|Дебюті              =
 +
|Марапаттары        =
 +
{{{!}} 
 +
{{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{Құрмет ордені}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
 +
{{!}}}
 +
|Сыйлықтары          =  {{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}}
 +
|Қолтаңбасы          =
 +
}}
  
 +
'''Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов''' ([[1957 жыл]]ы [[5 қазан]]да [[Қарақалпақстан]]да туған) — қазақ [[ақын]]ы, [[жазушы]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] ([[2006]]). [[Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы]]ның лауреаты. [[Парасат ордені|Парасат]] және [[Құрмет ордені|Құрмет]] ордендерінің иегері атанған.
  
−
* [[ҚазМУ]]-ды бітірген (1980).  
+
== Толығырақ ==
−
 
+
* Есенғали Әбдіжаппарұлы [[1957 жыл]]ы [[5 қазан]]да [[Қарақалпақстан]]да Хожелы қаласында дүниеге келген.
−
* [[Өзбекстан]]ның [[Жызақ облысы]] [[Мырзашөл ауданы]]ндағы «Достық» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі
+
* [[1976]] — [[1980]] жылдары [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген.
−
 
+
* Еңбек жолын [[Өзбекстан]]ның Жызақ облысы Мырзашөл ауданындағы «Достық» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі
 
* «Жалын» журналында бөлім меңгерушісі.
 
* «Жалын» журналында бөлім меңгерушісі.
−
 
 
* «Арай» журналында [[поэзия]] бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы
 
* «Арай» журналында [[поэзия]] бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы
−
 
 
* «Зерде» (бұрынғы «Білім және еңбек») журналының бас [[редактор]]ы (1988 — 95).  
 
* «Зерде» (бұрынғы «Білім және еңбек») журналының бас [[редактор]]ы (1988 — 95).  
 +
* 1995 жылдан «Жазушы» баспасының директоры.
  
−
* 1995 жылдан «Жазушы» баспасының директоры.
 
 
== Шығармашылығы ==
 
== Шығармашылығы ==
−
* Алғашқы жыр жинағы «Бастау» деген атпен 1980 жылында жарық көрді.  
+
* Алғашқы жыр жинағы «Бастау» деген атпен 1980 жылында жарық көрді. Кейін ұлт бостандығы, туған дала тарихы туралы жазылған  
−
Кейін ұлт бостандығы, туған дала тарихы туралы жазылған  
+
−
 
+
 
* «Келінтөбе» (1984)
 
* «Келінтөбе» (1984)
−
 
 
* «Шолпан жұлдыз туғанша» (1988)
 
* «Шолпан жұлдыз туғанша» (1988)
−
 
 
* «Ғайша бибі» (1991, «Aлаш» сыйл.)
 
* «Ғайша бибі» (1991, «Aлаш» сыйл.)
−
 
 
* «Қара бауыр қасқалдақ» (1995) атты жыр кітаптары жарық көрген.  
 
* «Қара бауыр қасқалдақ» (1995) атты жыр кітаптары жарық көрген.  
 +
* Раушанов [[лирика]]сында ұлттық болмыс суреткерлік шеберлікпен дараланған, ұлттық психология, [[этнография]] ақын өлеңінің ішкі өріміне образдық бояу болып сіңген («Қозының бүйіріндей тойып емген төбелер», «Қатарланған қара нардай азайған қариялар», «Тұлыпқа кеп иіген аруанадай сенің суық ерніңнен іздедім от», т.б.), қара өлең үлгісі Раушанов  поэзиясының түрлік желісіне айналған.
 +
* Ақын шығармашылығында жаңа формалық ізденістер жетерлік, бірақ қаламгердің ерекшелігі дәстүрлі үлгіні қайта жаңғыртуында. Шығыстық сарында жазылған өлеңдері («Сағдише сүю», «Өзбек қызына») мен жыраулық [[поэзия]] дәстүріндегі дүниелері («Қарға бойлы Қазтуған», «Азау, саған не дейін», «Абылайдың асында айтылмаған сөз») замана ақиқатын көркемдік тұрғыда ашып көрсетуде азаматтық үнімен ерекшеленеді. Раушановтың халықтық аңыз, мифологиялық желіде жазылған «Ғайша бибі», «Түн деген Көрұғлы», «Нұқ пайғамбардың кемесі», т.б. туындылары бар.
 +
* «Ғайша бибі» драмалық дастаны халықтық поэзия қайнарынан нәр алған, жаңалық өрісімен, кемел көркемдігімен ерекшеленген құнды шығарма.
 +
* Прозалық туындыларынан «Нұрдан жаралған» [[роман]]ы, құстар табиғатын сөз еткен этнографиялық новеллалары бар.
 +
* Көптеген өлең, [[поэма]]лары [[Орыс тілі|орыс]], [[Литва тілі|литва]], [[Украин тілі|украин]], [[Бұлғар тілі|болгар]], [[чех тілі|чех]], [[Өзбек тілі|өзбек]], [[Қырғыз тілі|қырғыз]] тілдеріне аударылған.
 +
* Өзбек тілінен ортағасырлық мұра «Темір жарғыларын», Хамза Ниязи өлеңдерін қазақ тіліне тәржімалаған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
  
−
Раушанов [[лирика]]сында ұлттық болмыс суреткерлік шеберлікпен дараланған, ұлттық психология, [[этнография]] ақын өлеңінің ішкі өріміне образдық бояу болып сіңген («Қозының бүйіріндей тойып емген төбелер», «Қатарланған қара нардай азайған қариялар», «Тұлыпқа кеп иіген аруанадай сенің суық ерніңнен іздедім от», т.б.), қара өлең үлгісі Раушанов  поэзиясының түрлік желісіне айналған.
+
== Марапаттары ==
−
 
+
* [[Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы]]ның лауреаты
−
Ақын шығармашылығында жаңа формалық ізденістер жетерлік, бірақ қаламгердің ерекшелігі дәстүрлі үлгіні қайта жаңғыртуында. Шығыстық сарында жазылған өлеңдері («Сағдише сүю», «Өзбек қызына») мен жыраулық [[поэзия]] дәстүріндегі дүниелері («Қарға бойлы Қазтуған», «Азау, саған не дейін», «Абылайдың асында айтылмаған сөз») замана ақиқатын көркемдік тұрғыда ашып көрсетуде азаматтық үнімен ерекшеленеді. Раушановтың халықтық аңыз, мифологиялық желіде жазылған «Ғайша бибі», «Түн деген Көрұғлы», «Нұқ пайғамбардың кемесі», т.б. туындылары бар.
+
* Қазақ КСР-і шығармашылық жастарының «Жігер» фестивалінің тұңғыш лауреаты
−
 
+
* [[1991]] — "Алаш" халықаралық әдеби сыйлығының лауреаты
−
«Ғайша бибі» драмалық дастаны халықтық поэзия қайнарынан нәр алған, жаңалық өрісімен, кемел көркемдігімен ерекшеленген құнды шығарма.
+
* [[2001]] — "Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл" медалі
−
 
+
* [[2005]] — ҚР Президентінің жарлығымен [[Құрмет ордені]]мен марапатталды
−
Прозалық туындыларынан «Нұрдан жаралған» [[роман]]ы, құстар табиғатын сөз еткен этнографиялық новеллалары бар.
+
* [[2006]] — [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] атынды
−
 
+
* [[2017]] — ҚР Президентінің жарлығымен [[Парасат ордені]]мен марапатталды.
−
Көптеген өлең, [[поэма]]лары [[Орыс тілі|орыс]], [[Литва тілі|литва]], [[Украин тілі|украин]], [[Бұлғар тілі|болгар]], [[чех тілі|чех]], [[Өзбек тілі|өзбек]], [[Қырғыз тілі|қырғыз]] тілдеріне аударылған.  
+
* Қазақстан Республикасының еңбегі сіңген баспа қайраткері (құрметті атағы)
−
 
+
* Ш.Есенов атындағы Ақтау техникалық университетінің құрметті профессоры.
−
Өзбек тілінен ортағасырлық мұра «Темір жарғыларын», [[Хамза Ниязи]] өлеңдерін қазақ тіліне тәржімалаған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
+
  
 
== Дереккөздер ==
 
== Дереккөздер ==
−
<references/>
+
{{дереккөздер}}
−
 
+
−
{{Суретсіз мақала}}
+
  
−
[[Санат:1957 жылы туғандар]]
 
 
[[Санат:Қазақстан ақындары]]
 
[[Санат:Қазақстан ақындары]]
 
[[Санат:5 қазанда туғандар]]
 
[[Санат:5 қазанда туғандар]]
−
[[Санат:Қарақалпақстанда туғандар]]
+
[[Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері]]
−
[[Санат:Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегерлері]]
+
[[Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері]]
 +
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]
 +
[[Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері]]

18:13, 2024 ж. қазанның 1 кезіндегі түзету

Үлгі:Жазушы

Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов (1957 жылы 5 қазанда Қарақалпақстанда туған) — қазақ ақыны, жазушы. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2006). Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты. Парасат және Құрмет ордендерінің иегері атанған.

Толығырақ

Шығармашылығы

  • Алғашқы жыр жинағы «Бастау» деген атпен 1980 жылында жарық көрді. Кейін ұлт бостандығы, туған дала тарихы туралы жазылған
  • «Келінтөбе» (1984)
  • «Шолпан жұлдыз туғанша» (1988)
  • «Ғайша бибі» (1991, «Aлаш» сыйл.)
  • «Қара бауыр қасқалдақ» (1995) атты жыр кітаптары жарық көрген.
  • Раушанов лирикасында ұлттық болмыс суреткерлік шеберлікпен дараланған, ұлттық психология, этнография ақын өлеңінің ішкі өріміне образдық бояу болып сіңген («Қозының бүйіріндей тойып емген төбелер», «Қатарланған қара нардай азайған қариялар», «Тұлыпқа кеп иіген аруанадай сенің суық ерніңнен іздедім от», т.б.), қара өлең үлгісі Раушанов поэзиясының түрлік желісіне айналған.
  • Ақын шығармашылығында жаңа формалық ізденістер жетерлік, бірақ қаламгердің ерекшелігі дәстүрлі үлгіні қайта жаңғыртуында. Шығыстық сарында жазылған өлеңдері («Сағдише сүю», «Өзбек қызына») мен жыраулық поэзия дәстүріндегі дүниелері («Қарға бойлы Қазтуған», «Азау, саған не дейін», «Абылайдың асында айтылмаған сөз») замана ақиқатын көркемдік тұрғыда ашып көрсетуде азаматтық үнімен ерекшеленеді. Раушановтың халықтық аңыз, мифологиялық желіде жазылған «Ғайша бибі», «Түн деген Көрұғлы», «Нұқ пайғамбардың кемесі», т.б. туындылары бар.
  • «Ғайша бибі» драмалық дастаны халықтық поэзия қайнарынан нәр алған, жаңалық өрісімен, кемел көркемдігімен ерекшеленген құнды шығарма.
  • Прозалық туындыларынан «Нұрдан жаралған» романы, құстар табиғатын сөз еткен этнографиялық новеллалары бар.
  • Көптеген өлең, поэмалары орыс, литва, украин, болгар, чех, өзбек, қырғыз тілдеріне аударылған.
  • Өзбек тілінен ортағасырлық мұра «Темір жарғыларын», Хамза Ниязи өлеңдерін қазақ тіліне тәржімалаған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>

Марапаттары

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Есенғали_Әбдіжаппарұлы_Раушанов&oldid=122089» бетінен алынған