Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Төлен Әбдік"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Төлен Әбдік''' (04.09.[[1942]] ж., “Еңбек” ауылы, [[Жангелді ауданы]], [[Қостанай облысы]]) — жазушы, драматург, қоғам қайраткері.
+
{{Жазушы 
 +
|Есімі              = Төлен Әбдікұлы
 +
| Лақап аты    = Т. Тоқмағамбетов<ref>Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 4-ші бет</ref>
 +
|Суреті              =
 +
|Туған күні        = 04.09.1942
 +
|Туған жері        = [[Қостанай облысы]] <br /> {{туғанжері|Жангелді ауданы|Жангелді ауданында}}
 +
|Қайтыс болған күні  = 
 +
|Қайтыс болған жері  =
 +
|Азаматтығы          = {{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} 
 +
|Ұлты                = Қазақ
 +
|Мансабы            =  [[жазушы]], драматург, қоғам қайраткері, [[композитор]]
 +
|Шығармашылық жылдары  = 
 +
|Бағыты              =
 +
|Жанры              = [[проза]], [[драма]]
 +
|Шығармалардың тілі  =  қазақ тілі
 +
|Дебюті              =
 +
|Марапаттары        =
 +
{{{!}} 
 +
{{!}}{{Парасат ордені}}
 +
{{!}}}
 +
{{{!}}
 +
{{!}}{{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{!}}{{!}}{{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}}
 +
{{!}}}
 +
|Сыйлықтары          =  [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]] ([[2004 жыл|2004]])
 +
|Қолтаңбасы          =
 +
}}
 +
'''Төлен Әбдікұлы Әбдік''' ([[4 қыркүйек]] [[1942 жыл]], "Еңбек" ауылы, [[Жангелді ауданы]], [[Қостанай облысы]]) — қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері. [[Қазақстанның халық жазушысы]] (2023),[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (2002), [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері (2004).
  
−
== Өмірбаяны ==
+
== Толығырақ ==
−
* [[Қазақ Мемлекеттік Университеті|Қазақ мемлекеттік университетін]] бітірген (1965).
+
* Төлен Әбдікұлы [[1942 жыл]]ы [[4 қыркүйек]]те [[Қостанай облысы]] [[Жангелді ауданы]] "Еңбек" ауылында дүниеге келген.
−
* “Қазақстан пионері” (қазіргі “[[Ұлан (газет)|Ұлан]]”) газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, “Жалын” альманағында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары
+
* [[1965 жыл]]ы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]] (бұрынғы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті)нің филология факултетін бітірген.
−
* 1977 — 79 жылы “[[Қазақфильм]]” киностудиясының бас редакторы, Қазақстан КП ОК-інде нұсқаушы, сектор меңгерушісі, онан кейінгі кездері [[Қазақ әдебиеті (газет)|“Қазақ әдебиеті" газетінің]] бас редакторы, Қазақстан жазушылар одағына 2-хатшысы болды.  
+
* [[1965 жыл|1965]] - [[1970 жыл|1970]] жылдары "Қазақстан пионері" (қазіргі "Ұлан") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген.
−
* 1994 ж. ҚР Президентінің көмекшісі болып тағайындалды.  
+
* [[1970 жыл|1970]] - [[1977 жыл|1977]] жылдары "Жалын" альманағында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары.
−
* 1997 жылдан ҚР Президенті аппаратында ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің орынбасары.  
+
* [[1977 жыл|1977]] - [[1979 жыл|1979]] жылдары "[[Қазақфильм]]" киностудиясында бас редактор.
 +
* [[1979 жыл|1979]] - [[1990 жыл|1990]] жылдары Қазақстан Коммунистік партиясының орталық комитетінде жауапты қызметте болды.
 +
* [[1990 жыл|1990]] - [[1992 жыл|1992]] жылдары "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының екінші хатшысы болды.
 +
* 1993 жылдан Қазақстан Республикасы Президенті әкімшілігінде сектор меңгерушісі.
 +
* 1997 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президенті аппаратының ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің бірінші орынбасары.
  
 
== Шығармалары ==
 
== Шығармалары ==
−
* Төлен Әбдіковтің "Райхан" атты тұңғыш әңгімесі жас жазушылардың “Таңғы шық” әңгімелер жинағында (1964) жарияланды.<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>  
+
* Төлен Әбдіковтің "Райхан" атты тұңғыш әңгімесі жас жазушылардың “Таңғы шық” әңгімелер жинағында (1964) жарияланды.<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>
 
Сонан бергі кезеңде
 
Сонан бергі кезеңде
 
*  “Көкжиек” (1969)
 
*  “Көкжиек” (1969)
Жол нөмірі 17: Жол нөмірі 47:
 
* Қазақстандағы ұжымдастыру науқанының қасіретін суреттеуге арналған “Өліара” (1985)
 
* Қазақстандағы ұжымдастыру науқанының қасіретін суреттеуге арналған “Өліара” (1985)
 
* “Ақшоқыда қыс қатты” (1987) романдары, таңдамалы шығармаларының бір томдығы жарық көрді.  
 
* “Ақшоқыда қыс қатты” (1987) романдары, таңдамалы шығармаларының бір томдығы жарық көрді.  
−
* “Біз үшеу едік” атты драма шығармасы [[Ғабит Мүсірепов атындағы балалар мен жасөспірімдерге арналған мемлекеттік академиялық қазақ театры|Ғ.Мүсірепов атындағы Жастар және жасөспірімдер театрында]] қойылды.  
+
* “Біз үшеу едік” атты драма шығармасы [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры|Ғ.Мүсірепов атындағы Жастар және жасөспірімдер театрында]] қойылды.  
−
* “Ақиқат” атты кітабы орыс тіліне (1981), жекелеген әңгіме, повестері украин, өзбек, қырғыз тілдеріне тәржімаланды. Әбдіков шығармалары адам мінезінің құпия сырларына үңілуі, өмірдің мән-мағынасына философия тұрғыдан қарауымен ерекшеленеді.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>  
+
* “Ақиқат” атты кітабы орыс тіліне (1981), жекелеген әңгіме, повестері украин, өзбек, қырғыз тілдеріне тәржімаланды. Әбдіков шығармалары адам мінезінің құпия сырларына үңілуі, өмірдің мән-мағынасына философия тұрғыдан қарауымен ерекшеленеді.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>
  
 
== Жеке қасиеттері ==
 
== Жеке қасиеттері ==
 
* Жастық шағында еркін күрестен спорт шеберлігін орындаған.  
 
* Жастық шағында еркін күрестен спорт шеберлігін орындаған.  
−
* Сондай-ақ, домбырашылар оркестрінде күйші болған.  
+
* Сондай-ақ, домбырашылар оркестрінде күйші болған.
  
−
==Дереккөздер==
+
== Марапаттары ==
−
<references/>
+
* [[2002 жыл]]ы президент жарлығымен "[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]" құрметті атағымен марапатталды.
 +
* [[2003 жыл]]ы Франц Кафка атындағы халықаралық сыйлығы және алтын медалі.
 +
* [[2004 жыл]]ы [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері атанды.
 +
* Қазақстанның ПЕН клубы сыйлығының иегері.
 +
* [[2013 жыл]]ы президент жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат [[Парасат ордені]] берілді.
 +
* 2023 жылы [[Қазақстанның халық жазушысы]] атанды.<ref>https://egemen.kz/article/351396-qazaqstannynh-khalyq-dgazushysy-ataghy-6-qalamgerge-berildi</ref>
  
−
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}
+
== Дереккөздер ==
 +
{{дереккөздер}}
  
 
[[Санат:4 қыркүйекте туғандар]]
 
[[Санат:4 қыркүйекте туғандар]]
−
[[Санат:1942 жылы туғандар]]
 
 
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
 
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
−
[[Санат:Жангелді ауданында туғандар]]
 
 
[[Санат:Қазақстан драматургтері]]
 
[[Санат:Қазақстан драматургтері]]
 
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
 
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
−
[[Санат:Қазақстан еркін күресшілері]]
+
[[Санат:Қазақстан балуандары]]
 
[[Санат:Қазақстан спорт шеберлері]]
 
[[Санат:Қазақстан спорт шеберлері]]
 +
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]

16:40, 2026 ж. сәуірдің 21 кезіндегі түзету

Үлгі:Жазушы Төлен Әбдікұлы Әбдік (4 қыркүйек 1942 жыл, "Еңбек" ауылы, Жангелді ауданы, Қостанай облысы) — қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері. Қазақстанның халық жазушысы (2023),Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2002), Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2004).

Толығырақ

  • Төлен Әбдікұлы 1942 жылы 4 қыркүйекте Қостанай облысы Жангелді ауданы "Еңбек" ауылында дүниеге келген.
  • 1965 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (бұрынғы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті)нің филология факултетін бітірген.
  • 1965 - 1970 жылдары "Қазақстан пионері" (қазіргі "Ұлан") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген.
  • 1970 - 1977 жылдары "Жалын" альманағында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары.
  • 1977 - 1979 жылдары "Қазақфильм" киностудиясында бас редактор.
  • 1979 - 1990 жылдары Қазақстан Коммунистік партиясының орталық комитетінде жауапты қызметте болды.
  • 1990 - 1992 жылдары "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының екінші хатшысы болды.
  • 1993 жылдан Қазақстан Республикасы Президенті әкімшілігінде сектор меңгерушісі.
  • 1997 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президенті аппаратының ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің бірінші орынбасары.

Шығармалары

  • Төлен Әбдіковтің "Райхан" атты тұңғыш әңгімесі жас жазушылардың “Таңғы шық” әңгімелер жинағында (1964) жарияланды.<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>

Сонан бергі кезеңде

  • “Көкжиек” (1969)
  • “Күзгі жапырақтар” (1971)
  • “Ақиқат” (1974)
  • “Айтылмаған ақиқат” (1980) атты әңгімелер мен повестер жинақтары
  • Қазақстандағы ұжымдастыру науқанының қасіретін суреттеуге арналған “Өліара” (1985)
  • “Ақшоқыда қыс қатты” (1987) романдары, таңдамалы шығармаларының бір томдығы жарық көрді.
  • “Біз үшеу едік” атты драма шығармасы Ғ.Мүсірепов атындағы Жастар және жасөспірімдер театрында қойылды.
  • “Ақиқат” атты кітабы орыс тіліне (1981), жекелеген әңгіме, повестері украин, өзбек, қырғыз тілдеріне тәржімаланды. Әбдіков шығармалары адам мінезінің құпия сырларына үңілуі, өмірдің мән-мағынасына философия тұрғыдан қарауымен ерекшеленеді.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>

Жеке қасиеттері

  • Жастық шағында еркін күрестен спорт шеберлігін орындаған.
  • Сондай-ақ, домбырашылар оркестрінде күйші болған.

Марапаттары

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Төлен_Әбдік&oldid=101825» бетінен алынған