Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов"
Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
ш (→Толығырақ: clean up, replaced: Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті →... using AWB) |
ш (1 түзету) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | + | '''Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов''' ([[5 қазан]] [[1957 жыл]]ы туған, [[Хожелі қаласы]], [[Қарақалпақстан]]) — [[ақын]], халықараралық «Алаш» сыйлық лауреаты (1991). | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | |||
| − | + | * [[ҚазМУ]]-ды бітірген (1980). | |
| − | * | + | |
| − | * [[ | + | * [[Өзбекстан]]ның [[Жызақ облысы]] [[Мырзашөл ауданы]]ндағы «Достық» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі |
| − | + | ||
* «Жалын» журналында бөлім меңгерушісі. | * «Жалын» журналында бөлім меңгерушісі. | ||
| + | |||
* «Арай» журналында [[поэзия]] бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы | * «Арай» журналында [[поэзия]] бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы | ||
| + | |||
* «Зерде» (бұрынғы «Білім және еңбек») журналының бас [[редактор]]ы (1988 — 95). | * «Зерде» (бұрынғы «Білім және еңбек») журналының бас [[редактор]]ы (1988 — 95). | ||
| − | |||
| + | * 1995 жылдан «Жазушы» баспасының директоры. | ||
== Шығармашылығы == | == Шығармашылығы == | ||
| − | * Алғашқы жыр жинағы «Бастау» деген атпен 1980 жылында жарық көрді. Кейін ұлт бостандығы, туған дала тарихы туралы жазылған | + | * Алғашқы жыр жинағы «Бастау» деген атпен 1980 жылында жарық көрді. |
| + | Кейін ұлт бостандығы, туған дала тарихы туралы жазылған | ||
| + | |||
* «Келінтөбе» (1984) | * «Келінтөбе» (1984) | ||
| + | |||
* «Шолпан жұлдыз туғанша» (1988) | * «Шолпан жұлдыз туғанша» (1988) | ||
| + | |||
* «Ғайша бибі» (1991, «Aлаш» сыйл.) | * «Ғайша бибі» (1991, «Aлаш» сыйл.) | ||
| + | |||
* «Қара бауыр қасқалдақ» (1995) атты жыр кітаптары жарық көрген. | * «Қара бауыр қасқалдақ» (1995) атты жыр кітаптары жарық көрген. | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Раушанов [[лирика]]сында ұлттық болмыс суреткерлік шеберлікпен дараланған, ұлттық психология, [[этнография]] ақын өлеңінің ішкі өріміне образдық бояу болып сіңген («Қозының бүйіріндей тойып емген төбелер», «Қатарланған қара нардай азайған қариялар», «Тұлыпқа кеп иіген аруанадай сенің суық ерніңнен іздедім от», т.б.), қара өлең үлгісі Раушанов поэзиясының түрлік желісіне айналған. | |
| − | + | ||
| − | + | Ақын шығармашылығында жаңа формалық ізденістер жетерлік, бірақ қаламгердің ерекшелігі дәстүрлі үлгіні қайта жаңғыртуында. Шығыстық сарында жазылған өлеңдері («Сағдише сүю», «Өзбек қызына») мен жыраулық [[поэзия]] дәстүріндегі дүниелері («Қарға бойлы Қазтуған», «Азау, саған не дейін», «Абылайдың асында айтылмаған сөз») замана ақиқатын көркемдік тұрғыда ашып көрсетуде азаматтық үнімен ерекшеленеді. Раушановтың халықтық аңыз, мифологиялық желіде жазылған «Ғайша бибі», «Түн деген Көрұғлы», «Нұқ пайғамбардың кемесі», т.б. туындылары бар. | |
| − | + | ||
| − | + | «Ғайша бибі» драмалық дастаны халықтық поэзия қайнарынан нәр алған, жаңалық өрісімен, кемел көркемдігімен ерекшеленген құнды шығарма. | |
| − | + | ||
| − | + | Прозалық туындыларынан «Нұрдан жаралған» [[роман]]ы, құстар табиғатын сөз еткен этнографиялық новеллалары бар. | |
| − | + | ||
| − | + | Көптеген өлең, [[поэма]]лары [[Орыс тілі|орыс]], [[Литва тілі|литва]], [[Украин тілі|украин]], [[Бұлғар тілі|болгар]], [[чех тілі|чех]], [[Өзбек тілі|өзбек]], [[Қырғыз тілі|қырғыз]] тілдеріне аударылған. | |
| − | + | ||
| + | Өзбек тілінен ортағасырлық мұра «Темір жарғыларын», [[Хамза Ниязи]] өлеңдерін қазақ тіліне тәржімалаған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> | ||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| − | {{ | + | <references/> |
| + | |||
| + | {{Суретсіз мақала}} | ||
| + | [[Санат:1957 жылы туғандар]] | ||
[[Санат:Қазақстан ақындары]] | [[Санат:Қазақстан ақындары]] | ||
[[Санат:5 қазанда туғандар]] | [[Санат:5 қазанда туғандар]] | ||
| − | [[Санат: | + | [[Санат:Қарақалпақстанда туғандар]] |
| − | [[Санат: | + | [[Санат:Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегерлері]] |
| − | + | ||
| − | + | ||
00:05, 2025 ж. сәуірдің 26 кезіндегі түзету
Есенғали Әбдіжаппарұлы Раушанов (5 қазан 1957 жылы туған, Хожелі қаласы, Қарақалпақстан) — ақын, халықараралық «Алаш» сыйлық лауреаты (1991).
- ҚазМУ-ды бітірген (1980).
- Өзбекстанның Жызақ облысы Мырзашөл ауданындағы «Достық» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі
- «Жалын» журналында бөлім меңгерушісі.
- «Арай» журналында поэзия бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы
- «Зерде» (бұрынғы «Білім және еңбек») журналының бас редакторы (1988 — 95).
- 1995 жылдан «Жазушы» баспасының директоры.
Шығармашылығы
- Алғашқы жыр жинағы «Бастау» деген атпен 1980 жылында жарық көрді.
Кейін ұлт бостандығы, туған дала тарихы туралы жазылған
- «Келінтөбе» (1984)
- «Шолпан жұлдыз туғанша» (1988)
- «Ғайша бибі» (1991, «Aлаш» сыйл.)
- «Қара бауыр қасқалдақ» (1995) атты жыр кітаптары жарық көрген.
Раушанов лирикасында ұлттық болмыс суреткерлік шеберлікпен дараланған, ұлттық психология, этнография ақын өлеңінің ішкі өріміне образдық бояу болып сіңген («Қозының бүйіріндей тойып емген төбелер», «Қатарланған қара нардай азайған қариялар», «Тұлыпқа кеп иіген аруанадай сенің суық ерніңнен іздедім от», т.б.), қара өлең үлгісі Раушанов поэзиясының түрлік желісіне айналған.
Ақын шығармашылығында жаңа формалық ізденістер жетерлік, бірақ қаламгердің ерекшелігі дәстүрлі үлгіні қайта жаңғыртуында. Шығыстық сарында жазылған өлеңдері («Сағдише сүю», «Өзбек қызына») мен жыраулық поэзия дәстүріндегі дүниелері («Қарға бойлы Қазтуған», «Азау, саған не дейін», «Абылайдың асында айтылмаған сөз») замана ақиқатын көркемдік тұрғыда ашып көрсетуде азаматтық үнімен ерекшеленеді. Раушановтың халықтық аңыз, мифологиялық желіде жазылған «Ғайша бибі», «Түн деген Көрұғлы», «Нұқ пайғамбардың кемесі», т.б. туындылары бар.
«Ғайша бибі» драмалық дастаны халықтық поэзия қайнарынан нәр алған, жаңалық өрісімен, кемел көркемдігімен ерекшеленген құнды шығарма.
Прозалық туындыларынан «Нұрдан жаралған» романы, құстар табиғатын сөз еткен этнографиялық новеллалары бар.
Көптеген өлең, поэмалары орыс, литва, украин, болгар, чех, өзбек, қырғыз тілдеріне аударылған.
Өзбек тілінен ортағасырлық мұра «Темір жарғыларын», Хамза Ниязи өлеңдерін қазақ тіліне тәржімалаған.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
Дереккөздер
<references/>
