Қараөзен (өзен)

Үлгі:Өзен Үлгі:Мағына Қараөзен<ref>Батыс Қазақстан: энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002. — 592 б. — ISBN 9965-607-02-8</ref>, Үлкен Өзен — Ресейдің Саратов және Қазақстанның Батыс Қазақстан облыстары жеріндегі өзен. Қазақстан аумағында Қараөзен деп аталады. Еділ-Жайық өзендері аралығында. Ұзындығы 650 км.

Бастауы

Жалпы Сырттың батыс бөлігіндегі жазықтан басталып, Қамыс-Самар көлдеріне құяды.

Гидрологиясы

Қазақстан аумағындағы су жиналатын алабының ауданы 9,4 мың км², көп жылдық орташа су ағымы 7,80 м³/с. Аңғары кең, көпшілік жерінде батпақты жайылмасы шағын көлшіктер жасайды. Қар суымен толығады. Көктемде су бірнеше км-ге жайылып, жазда суы тартылғаннан кейін астық тұқымдас шалғын шөп қалың өседі.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>

Археология

Өзеннің археологиялық ескерткіштері белгілі, соның ішінде ортағасырлық қорымдар бар қорғандар. Мокринск қорымының археологиялық зерттеулері кезінде Алтын Орданың күміс теңгелері табылды.

Өзеннің оң жағалауында Орошаемое елді мекенінен оңтүстікке қарай 150 м және Александров Гайдан солтүстікке қарай 1,5 км жерде Алғай неолиттік орны бар.

Мамонттың қалдықтары (тістері, азулары - жақсы сақталған, сүйектері) және антидилювиялық бұқаның қалдықтары өзен жартастары мен түбінен жиі кездеседі.

Өзен бойындағы елді-мекендер

• Саратов облысы:
  • Краснопартизан ауданы: Милорадовка, Головинщено;
  • Ершов ауданы: Семено-Полтавка, Целинный, Рефлектор, Михайловка, Осинов Гай, Новорепное, Орлов Гай;
  • Дергачев ауданы: Золотуха, Зерновой;
  • Новоузенск ауданы: Куриловка, бекініс Өзен, Таловка, Дмитриевка, Радищево, Новоузенск, Алғай;
  • Александров Гай ауданы: Луков Кордон, Александров Гай, Новоалександровка, Приузенский;
• Батыс Қазақстан облысы:
  • Казталов ауданы: Қайыңды, Ақпәтер, Егінсай, Таңат, Жаңажол, Жалпақтал, Сатыбалды, Ащысай, Қараөзен;
  • Жаңақала ауданы: Кіші Айдархан, Жаңажол, Мәштексай, Мұқыр, Сарыкөл.