Шолпаната
Шолпаната (Үлгі:Lang-ky [tʃoɫ'pon ɑˈtɑ]) — Қырғызстанның Ыстықкөл облысында орналасқан қала, Ыстықкөл ауданының әкімшілік орталығы, шипажай.
Халқы
Шолпан-Ата қаласының тұрғын саны 14 237 адам (2021). Халық санының көтерілу кестесі міне көрсетілген.
| Жылы | Халқы |
|---|---|
| 1970 | 4 805 |
| 1979 | Үлгі:Өсім7 221 |
| 1989 | Үлгі:Өсім9 669 |
| 1999 | Үлгі:Құлдырау8 851 |
| 2009 | Үлгі:Өсім10 525 |
| 2021 | Үлгі:Өсім14 237 |
Географиясы
Ыстықкөл жағасының солтүстігінде орналасты. Қаракөл қаласының облыстық орталығынан 145 шақырым жерде, республиканың астанасы Бішкек қаласынан 265 шақырым жерде орнын тапты. Қала өзінің ақ құмды жағажайларымен және мөлдір сулы көлдерімен белгілі.
Тарихы
Ұлы Жібек Жолының бағыттарының бірі осы көне қоныс арқылы өтетін. Чолпон-Ата атауы қырғызшадан аударғанда «Чолпон» (таңғы Шолпан жұлдызы) және «ата» (әке) дегенді білідіреді. Бұл топонимнің этимологиясына байланысты бірнеше аңыз бар. "Чолпон-Ата" ның өзге де мағынасы- аты аңызға айналған киелі Шопан атаның (қой қамқоршысы) бұрмалауынан жасалған.
Туризм
Шолпан-Атада 14 мыңға сәйкес адам тұрады. Алайда, жаз айларында қаланың халқының саны күрт үлкейеді. Оған Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстанның басқа облыстарынан келген туристер тармағы себеп. Соңғы жылдарда Ыстықкөлге келген Ресей азаматтарының саны өсуде, негізінде, Сібір туристерінің арқасында. Туристерге арналған әртүрлі демалыс орындары, пансионаттар және қонақ үйлер қызмет көрсетуде. Олардың көбі сонау совет замандарынан бері сақталған. Оған қоса, түнеу үшін орынды жеке секторда табуға болады. Ол жерлерде пәтер мен үйлерді жалға беру – қала халқының басты табысы болып саналады. Онымен қатар, туристік инфрақұрылым елеулі үлес қажет етуде.
Ағартушылық пен салты
Шолпан-Атада 2 жалпы орта білім беретін мектеп бар: Киров атындағы мектеп пен Осмонов гимназиясы. Барлығы 2350 бала білім алуда, 135 мұғалім оқытады. Қалада тағы да 2 мектепке дейінгі балаларға арналған мекемеде 220 балаға жуық тәрбие алып жатыр. 2002 жылы жетім балаларға арналған «SOS-Kinderdorf – Балалар ауылы» ашылған еді. Осындайдың бәрінен басқа, қалада көптеген білім бері орталықтары бар. Қазіргі таңда қалада 3 кітапхана, 1 кинотеатр, 1 тарихи-өлкетану музейі және «Рух-Ордо» жеке музейлік кешені қызмет көрсетуде.
Назар аударарлық орындар
Қаланың басты назар аударарлық орындарының бірі Ыстықкөл көлі мен Ала-Тоо таулы жоталары. Шолпан-Атада 1979 жылдан бастап Ыстықкөл мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы жұмыс істейді. Музейдің экспозициясында көнеден XX ғасырға дейін келе жатқан жердің тарихына арналған топтамасы көрсетілген. Чолпон-Атаның маңайында туристерге Чон-Кой-Суу мен Шолпан-Ата аңғарларын көруге мүмкіндік бар.Ол жерлерде сан алуан петроглифтермен қатар қорған обалары бар. Үлгі:Қырғызстанның әкімшілік бөлінісі Үлгі:Бастама Үлгі:Уики
