Тұманбай Молдағалиев
Үлгі:Тұлға Тұманбай Молдағалиев (20 наурыз 1935, "Жарсу" кеңшары, Еңбекшіқазақ ауданы, Алматы облысы – 10 қазан 2011, Алматы) — қазақ ақыны, Қазақстан Халық жазушысы (1996).
Мазмұны
Қызмет жолы
Шапырашты руынан шыққан.<ref>Үлгі:Cite web</ref>
- 1956 жылы – Қазақтың Мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді.
- 1970-1973 жылдары "Пионер" журналында жұмыс іетеді.
- 1970-1973 жылдары "Балдырған" журналының жауапты хатшысы болды.
- 1973 жылдан "Жазушы" баспасы жанындағы Балалар жөне жастар әдебиетінің бас редакциясы мен "Жалын" альманағының бас редакторы.
- 2011 жылы 10 қазанда Алматыда қайтыс болды. Кеңсай зиратында жерленген.
Шығармашылығы
- Тұңғыш өлеңі "Украина қызына" 1954 жылы жарияланды.
- Алғашқы өлеңдер жинағы "Студент дәптері" 1957 жылы жарық көрді.
Тұманбай Молдағалиев нәзік сырлы, ойлы да отты жырлармен танылды.
- "Кәмила" (1960)
- "Көктем таңы" (1961)
- "Алатау қызы" (1963)
- "Ферюза туралы жыр" (1964)
- "Зулайды күндер" (1965)
- "Жүрегім менің сапарда" (1966) т. б. жинақтары шықты.
- 1967 жылы жарық көрген "Жаңа дәптер" атты кітабы үшін Қазақстан комсомолы сыйлығының лауреаты атанды (1968).
- "Ескерткіш" (1969)
- "Шақырады жаз мені" (1970)
- "Жүрек ояу қашанда" (1972) атты кітаптары да оқушылардың ілтипатына бөленді.
- "Қош, көктем" атты таңдамалы өлеңдер кітабы (1971)
- "Хаттар" атты поэмалар жинағы (1974) жарық көрді.
- Т.Молдағалиевтің орыс тілінде "Я — сын Семиречья" (1962)
- "Первая встреча" (1968)
- "Новая тетрадь" (1969) атты өлеңдер жинақтары шықты.
Музыка
Тұманбай Молдағалиев көптеген ән мәтіндерінің авторы.
- "Құстар қайтып барады", "Құстар әні" (әні Н.Тілендиевтікі)
- "Куә бол" (әні Н. Тілендиевтікі)
- "Бақыт құшағында"
- "Әнім сен едің" (әні Ш.Қалдаяқовтікі)
- "Ертіс вальсі" (әні Жамақаевтікі)
- "Шақырады көктем" (әні Ә.Бейсеуовтікі) атты әндерге жазылған өлеңдері халық арасында кең тараған.
Аудармалары
Ол Байрон, М. Ю. Лермонтов, Т.Г.Шевченко, О. Туманян, С. Капутикян, К. Ғұлам, X. Ғұлям, Р. Гамзатов, Ұйғын, Зулфия, Д. Жалсараев т.б. ақындардың шығармаларын қазақ тіліне аударды.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref>
Абай поэзиясы
Молдағалиевтің Абай поэзиясының идеялық - көркемдік мазмұнын, сезім шынайылығын, тіл шұрайын сөз ететін «Ұрпаққа тілек» («Қазақстан пионері», 1971, 21 мамыр) атты мақаласы жарияланды. Абай рухына арнап «Қайда барсам алдымнан» («Семей таңы», 1983, 13 шілде), «Абай ағам бастаған» (Жалын, 1985, N95) және «Абай аға аулында» (топтама, Тынық мұхит дәптері, А., 1985) т. б. өлеңдер жазды.
Марапаттары
- 1-дәрежелі Достық ордені (2010);
- Парасат ордені;
- Қазақстанның Халық жазушысы атағы (1996);
- Қазақ КСР-інің мемлекеттік сыйлығы — «Жүректегі жазулар» өлеңдер жинағы үшін (1882);
- Халықаралық Физули сыйлығының лауреаты.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас
редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>
Отбасы
- Жары — Қасымова Күлтай.
- Ұлы - Дәурен (1966 жылы туған);
- Қыздары:
- Зәуреш (1959 жылы туған)
- Жазира (1962 жылы туған) — Қазақ ұлттық университетінде доцент;<ref>https://pps.kaznu.kz/ru/Main/Personal/133/123/3098/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0%20%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0%20%D0%A2%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0</ref>
- Жанна (1964 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2</ref>
