Кварели

Кварели (Үлгі:Lang-ka) — Шығыс Грузиядағы қала, Кахетия аймағындағы Кварели муниципалитетінің әкімшілік орталығы.<ref>Үлгі:Citeweb</ref> Кварели қаласының халқы 2026 жылы 7 739 адамды құрады.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Географиялық сипаттамасы

Қала Алазани аңғарының солтүстік-шығысында, Бурси және Дуруджи өзендерінің (Алазанидің сол жақ салалары) орталығында, теңіз деңгейінен 450 метр биіктікте, Тбилисиден 150 км және Мукузани теміржол станциясынан 19 км қашықтықта орналасқан.

Кварелидің климаты орташа ылғалды субтропикалық, мұндағы климат орташа жылы, жауын-шашын көп. Жылдың ең жылы айы - шілде, орташа температурасы 24^оС. Қыста температура -7^оС төмен түспейді.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Тарихы

Кварели тарихы толық ашылмаған, қоныстың нақты құрылған күнін анықтау қиын. Мұнда 1533 жылы үлкен шарап жертөлесі салынғаны белгілі. Тағы бір факт — Кварели бекінісінің XVIII ғасырда салынғаны белгілі. 1755 жылы Кварелидегі қамалдың маңында Картли мен Кахети патшалықтары мен Авар хандығы арасында шайқас болды. Сонымен қатар, жергілікті тұрғындар әйгілі режиссер және грузин театрының негізін қалаушы Коте Маржанишвилидің 1872 жылы қалада дүниеге келгенін мақтан тұтады. Ұлы публицист және «грузин ұлтының атасы» Илья Чавчавадзе Кварелиде тұрған. Оның үйі бірнеше бөлмесі бар қарапайым бір қабатты ғимарат, бірақ оның жанында үлкен шарап жертөлесі (марани) орналасқан. Үй шыршалар мен бамбук өскен бақпен қоршалған.<ref>Үлгі:Citeweb</ref><ref>Үлгі:Citeweb</ref>

1960 жылы 30 желтоқсанда Кварели ауылы қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесін алды. 1964 жылы қала мәртебесін алды. Бұрын ол Грузин КСР-інің Кварели ауданының орталығы болған.

Экономикасы және инфрақұрылымы

Кварели өнеркәсібі аймақтың ауылшаруашылық өнімдерін өңдейтін кәсіпорындармен ұсынылған: шарап зауыты, коньяк спирт зауыты және эфир майы спирт зауыты. Сондай-ақ, жергілікті шикізатты пайдаланатын кірпіш зауыты болды.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Кварелидің көрікті жерлері

• Қала орталығында XVIII ғасырдағы Кварели бекінісі орналасқан. XVI-XVII ғасырларға жататын бұл бекініс төрт мұнарасы бар шаршы құрылым болып табылады.
• Илья Чавчавадзенің үй-мұражайы. 1937 жылы Чавчавадзенің туғанына 100 жыл толуына орай ашылған. Илья Чавчавадзе бір кездері тұрған үйде үлкен көрме орналасқан. Әрбір бөлім жазушының өмірінің бір кезеңін бейнелейді.
• Коте Маржанишвилидің үй мұражайы — Грузин театрының негізін қалаушы Кварелиде дүниеге келген. Ол Киевте, Санкт-Петербургте және Тбилисиде жұмыс істеген, бірнеше ондаған пьесаларды қойып, жеті фильм түсірген.
• Иоанна Креститель соборы — XIX ғасырдың аяғында салынған шіркеу.
• Әділет үйі — Саакашвили кезеңінен қалған ерекше ғимарат. Ол Тбилиси, Батуми және басқа да қалалардағы әділет үйлерінің үлгісіне ұқсас.
• Киндзмараули корпорациясы — қала орталығында көгалдандырылған аумағы бар үлкен шарап зауыты. Барлық ниет білдірушілер үшін олар тегін экскурсиялар жүргізеді, өндірісті көрсетеді.
• Кварели туннелі — «Хареба» шарап зауытының аумағында орналасқан. Ол 1962 жылы ашылған. Туннельдің ұзындығы бірнеше шақырым, ал туристерге 800 метр жаяу жүруге рұқсат етіледі.<ref>Үлгі:Citeweb</ref><ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Галерея

• Justice House of Kvareli.jpg

  Әділет үйі

• Ყვარლის ბიბლიოთეკა.jpg

  Кітапхана

• Stadium of Kvareli.jpg

  Стадион

• Ილია ჭავჭავაძის სახლ–მუზეუმის ეზო.jpg

  Коте Маржанишвилидің үй мұражайы