Йайпан

Йайпан (Үлгі:Lang-uz) — қала, Өзбекстанның Ферғана облысы Өзбекстан ауданының әкімшілік орталығы.

Географиялық орны

Йайпан қаласы оңтүстік Ферғана алқабында, аттас теміржол стансасынанн 12 км қашықтықта (Қоқан-Қанибадам желісінде) орналасқан. Қаланы бірнеше облыстық маңызы бар жолдардың қиылысы кесіп өтеді.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық

Йайпан — шағын қала. Ол халық саны бойынша өз елінде (Өзбекстан) 105-ші орында және өз аймағында (Ферғана облысы) 9-шы орында. Оның жаһандық рейтингі шамамен 17 529-шы орында.

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Шорсу (10 км), Бесарық (19 км), Қоқан (20 км), Даңғара (24 км), Үшкөпір (27 км), Исфара (32 км, Тәжікстан), Ибрат (34 км), Канибадам (35 км, Тәжікстан), Бағдат (35 км), Баткен (36 км, Қырғызстан), Риштан (39 км), Шураб (44 км, Тәжікстан), Шайдон (49 км, Тәжікстан), Рауан (51 км), Пап (60 км), Тыныштық (63 км), Айдаркен (65 км, Қырғызстан), Жамашой (76 км), Адрасман (76 км, Тәжікстан).<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Тарихы

Қаланың этимологиясына қатысты бірнеше теориялар бар. Бірі бойынша, қала атауы «төгілген су» (түрікше йай — «төгілу», санскритше панд — «су») тіркесінен шыққан. Басқа бір теория бұл сөздің юэбань тайпасынан шыққанын айтады. Ең кең тараған теория, Яйпан сөзі түркі-моңғол тілдерінде «жазық» немесе «жазықтық» дегенді білдіреді. 1958 жылы Йайпан ауылы қала үлгісіндегі елді мекен мәртебесін алды. Қала мәртебесі 1975 жылы берілді.

Экономикасы және инфрақұрылымы

Қалада жеңіл өнеркәсіп (мақта және тігін фабрикалары) және шағын бизнес (жөндеу, құрылыс, қызмет көрсету және сауда) дамыған. Жергілікті тұрғындар бос уақытын саябақ пен стадионда өткізеді. Қалада сауда, мәдениет және қызмет көрсету орталықтары, төрт жалпы білім беретін мектеп, музыка мектебі, аудандық орталық кітапхана, клуб, мәдениет үйі орналасқан.