Каспи

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
11:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі Moderator (Талқылауы | үлесі) істеген түзету

(айырм) ← Ескі түзетулер | Ағымдағы түзетулер (айырм) | Жаңа түзетулер → (айырм)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Үлгі:Елді мекен

Каспи (Үлгі:Lang-ka) — Грузиядағы қала, Картлидегі ең көне қоныстардың бірі. Каспи муниципалитетінің әкімшілік орталығы.<ref>Үлгі:Citeweb</ref> Каспи қаласының халқы 2026 жылы 13 423 адамды құрады.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Географиялық сипаттамасы

Каспи Кура өзенінің аңғарында орналасқан. Бұл шамамен 530 метр биіктіктегі жазық, ол арқылы солтүстіктен Лехура өзені ағады. Өзеннің оң жағалауында аңғарға айналасындағы жазықтан шамамен 40 метр биіктікте үшбұрышты қырат созылып жатыр.<ref>Үлгі:Citeweb</ref> Ол Тбилисиден солтүстік-батысқа қарай 48 км және Оңтүстік Осетиямен шекарадан оңтүстікке қарай 10 км жерде орналасқан.

Климаты қысы салқын, жазы құрғақ, ыстық қоңыржай. Қаңтардағы орташа температура -1°C, тамызда 23°C дейін көтеріледі. Жауын-шашынның орташа мөлшері жылына 450 мм-ге дейін жетеді.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Тарихы

Каспи — Грузияның ең көне қалаларының бірі. Ол алғаш рет IV ғасырда аталған. Осы кезеңде Каспи Пиреней патшалығының (ескі грузин мемлекеті) ең ірі және маңызды қалаларының бірі болған. Ол сауда жолдарының бойында орналасқан. Каспи «Каспис Саспарсаларо» тарихи әкімшілік кешенінің орталығы болған. VIII ғасырда арабтармен шайқастан кейін қала қирады. XX ғасырда қала жаңғыртылып, қайта салынды.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

1962–1963 жылдары Каспи қаласындағы Лехури өзенінің оң жағалауында жүргізілген қазба жұмыстары нәтижесінде қола дәуірінің соңы мен темір дәуірінің ерте кезеңіне (б.з.д. XIV–VIII ғасырлар) жататын артефактілер табылды. 1938 жылы Каспи қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесін алды. Қала мәртебесі 1959 жылы берілді.

Экономикасы және инфрақұрылымы

Каспи — Грузиядағы құрылыс материалдарын өндіру орталығы. Мұндағы цемент өндірісі Кавказдағы және ең алдымен Грузиядағы ең ірі өндірістердің бірі. Қазіргі уақытта қалада цемент зауыттары, спирт зауыттары, консервілеу зауыттары және кондитерлік өнімдер шығаратын зауыттар орналасқан. Шеберханалар мен фабрикалар блоктар, гипс және пластмассалар шығарады. Кеңес дәуірінде Каспиде цемент және шифрлау зауыты, электр зауыттары және блок зауыттары да болды. Каспиде өндірілген өнімдер ел ішінде де, халықаралық деңгейде де сатылады.

Қалада мәдениет үйі, салт-дәстүрлер үйі, индустриалды колледж, бес мемлекеттік және бір жекеменшік мектеп, екі өнер мектебі, күрес залы, футбол мектебі және стадион бар.

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер Үлгі:Грузия қалалары