Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Мұхтар Әлиұлы Әлиев"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Мұхтар Әлиұлы Әлиев''' 1933 жылы 2 ақпанда [[Қызылорда облысы]] Жаңақорған
+
{{Мемлекеттік қайраткер
−
ауданының Төменарық стансасында туған - 12 қаңтар 2015 жылы Алматы қаласында қайтыс болған. Қазақ.
+
|Титулы = А.Н. Сызғанов атындағы Ұлттық ғылыми хирургия орталығының директоры
 +
|Басқара бастады = 1987
 +
|Басқаруын аяқтады = 1998
 +
|Ту_=
 +
|Ту2_=
 +
|Президент=[[Михаил Сергеевич Горбачёв|Михаил Горбачёв]]
 +
|Премьер= Николай Иванұлы Рыжков
  
−
Әкесі - Сәрсембаев Әли (1892-1955), темір жол көлігі
+
|Басқара бастады_2= 1980
−
жүйесінде жол қараушы болған. Анасы - Сәрсембаева
+
|Басқаруын аяқтады_2= 1983
−
Құндыз (1900-1937).
+
|Президент_2=[[Леонид Ильич Брежнев|Леонид Брежнев]]<br>[[Юрий Владимирович Андропов|Юрий Андропов]]
 +
|Премьер_2= Алексей Николайұлы Косыгин<br> Николай Александрұлы Тихонов
 +
 
 +
|Титулы_3= [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі|Денсаулық сақтау министрі]]
 +
|Басқара бастады_3= 1983
 +
|Басқаруын аяқтады_3= 1987
 +
|Ту_3= Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
 +
|Ту2_3= Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
 +
|Президент_3= [[Михаил Сергеевич Горбачёв|Михаил Горбачёв]]
 +
|Премьер_3= Николай Александрұлы Тихонов<br> Николай Иванұлы Рыжков
 +
|Ізашары_3=[[Төрегелді Шарманұлы Шарманов|Төрегелді Шарманов]]
 +
|Ізбасары_3=[[Ақсұлтан Аманбаев|Ақсұлтан Аманбайұлы]]
 +
 
 +
|Титулы_4 = [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі|Денсаулық сақтау министрлігінің]] бас оташы
 +
|Басқара бастады_4 = 1978
 +
|Басқаруын аяқтады_4= 1980
 +
|Президент_4= [[Леонид Ильич Брежнев|Леонид Брежнев]]
 +
|Премьер_4= Алексей Николайұлы Косыгин<br> Николай Александрұлы Тихонов
 +
|Ту_4= Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
 +
|Ту2_4= Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
 +
|Білімі= [[Қазақ ұлттық медицина университеті]]
 +
|Ғылыми дәрежесі=[[Ғылым кандидаты|Медицина ғылымдарының докторы]]
 +
|Мамандығы=[[Хирург|Оташы]]
 +
|Марапаттары= {{Халық қаһарманы}}{{Отан ордені}} {{Астана медалі}} {{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}} [[File:State Prize of the Republic of Kazakhstan.png|20 px]] {{Қазақ КСР-нің мемлекеттік сыйлық лауреаты}}
 +
|Әкесі=Әли Сәрсембаев (1892-1955)
 +
|Анасы= Құндыз Сәрсембаева (1900-1937)
 +
|Жұбайы= Минвар Қадышқызы Әлиева (1941—2025)
 +
|Балалары=[[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Рахат Әлиев]] (1962—2015)<br> Гүлшат Хорани (Әлиева) (1965)
 +
}}
 +
'''Мұхтар Әлиұлы Әлиев''' – кеңестік қазақ хирургы, медицина ғылымдарының докторы (1974), профессор (1976), Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының академигі (1989), Қазақстан Республикасы Медицина ғылымдары академиясының президенті және негізін қалаушы (1995), Халық қаһарманы (1995), халықаралық хирургтар қауымдастығының мүшесі. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-12-ші шақырылымының депутаты.
 +
 
 +
== Отбасы ==
 +
Әкесі - Сәрсембаев Әли (1892-1955), темір жол көлігі жүйесінде жол қараушы болған. Анасы - Сәрсембаева Құндыз (1900-1937).
 +
 
 +
Үйленген. Жұбайы - Әлиева Минвар Қадышқызы (1941 жылы туған). Ұлы - [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев]] (1962 жылы туған); қызы - Әлиева Гүлшат Мұхтарқызы (1965 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref>
 +
 
 +
== Өмірбаяны ==
 
[[Алматы]] мемлекеттік [[медицина]] институтын бітірген (1957), емдеуші-дәрігер.
 
[[Алматы]] мемлекеттік [[медицина]] институтын бітірген (1957), емдеуші-дәрігер.
−
Медицина ғылымдарының кандидаты (1966), докторы (1974). Докторлық диссертациясының тақырыбы:
+
 
−
«Қосылысқан сәулемен зақымданған жағдайдағы күретамыр арқаулығы». Профессор (1976 жылдан). ҚазКСР
+
Медицина ғылымдарының кандидаты (1966), докторы (1974).
−
ҒА (1988), Халықаралық шығармашылық академиясының (1992), Халықаралық ақпараттандыру академиясының
+
 
−
(1995), [[Нью-Йорк]] ғылым академиясының (1996), ГФР
+
Докторлық диссертациясының тақырыбы:
−
Медициналық білім беру академиясының (1996) академигі.
+
 
 +
«Қосылысқан сәулемен зақымданған жағдайдағы күретамыр арқаулығы».
 +
 
 +
Профессор (1976 жылдан).
 +
 
 +
ҚазКСР ҒА (1988), Халықаралық шығармашылық академиясының (1992), Халықаралық ақпараттандыру академиясының (1995), [[Нью-Йорк]] ғылым академиясының (1996), ГФР Медициналық білім беру академиясының (1996) академигі.
 
[[ҚР]] хирургтері ғылыми мектебінің жетекшісі.
 
[[ҚР]] хирургтері ғылыми мектебінің жетекшісі.
−
800 ғылыми еңбектің авторы, соның ішінде 58 монография, ғылыми-танымдық және оқу кітапшалары бар. ҚР мен КСРО патенттері мен алдын ала патенттерінің 151 өнер
+
 
−
табысы авторлық куәлігіне иегер. 30 ғылыми еңбектер
+
Мұхтар Әлиевтің жетекшілігімен 70 докторлық, 83 кандидаттық диссертация қорғалды. Ол 970 ғылыми еңбектің авторы, соның ішінде 59 монографияның авторы, 155 авторлық куәлігі бар. ҚР мен КСРО патенттері мен алдын ала патенттерінің 151 өнер табысы авторлық куәлігіне иегер. Хирургия ғылыми орталығының 18 қызметкері Мемлекеттік сыйлықтардың лауреаты атанды.
−
жинағының бас редакторы.
+
 
−
1950 жылдан - [[Шымкент|Шымкент облысы]] Тимур ауылы 7 жылдық
+
30 ғылыми еңбектер жинағының бас редакторы.
−
мектебінің оқытушысы. 1951 жылдан - Алматы мемлекеттік
+
 
−
медицина институтының студенті. 1957 жылдан - Шымкент
+
1950 жылдан - [[Шымкент|Шымкент облысы]] Тимур ауылы 7 жылдық мектебінің оқытушысы.
−
облысы «Тимур» кеңшарында учаскелік аурухана хирургі
+
 
−
және бас дәрігері. 1958 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтында клиникалық ординатор. 1960 жылдан - Республикалық кпиникалық ауруханасының хирург-дәрігері. 1961 жылдан - [[Онкология]] және [[радиология]] ҚазҒЗИ кіші ғылыми қызметкері. 1963 жылдан - Алматы
+
1951 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтының студенті.
−
екінші қалалық ауруханасы [[хирургия]] бөлімінің меңгерушісі;
+
 
−
Алматы мемлекеттік медицина институтының аспиранты.
+
1957 жылдан - Шымкент
 +
облысы «Тимур» кеңшарында учаскелік аурухана хирургі және бас дәрігері.
 +
 
 +
1958 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтында клиникалық ординатор.
 +
 
 +
1960 жылдан - Республикалық кпиникалық ауруханасының хирург-дәрігері.
 +
 
 +
1961 жылдан - [[Онкология]] және [[радиология]] ҚазҒЗИ кіші ғылыми қызметкері.
 +
 
 +
1963 жылдан - Алматы екінші қалалық ауруханасы [[хирургия]] бөлімінің меңгерушісі; Алматы мемлекеттік медицина институтының аспиранты.
 +
 
 
1969 жылдан - Алматы дәрігерлердің білімін жетілдіру институты кафедрасының меңгерушісі, доцент. 1976 жылдан 1980 жылдар аралығында - Алматы мемлекеттік медицина институты хирургия кафедрасының меңгерушісі.
 
1969 жылдан - Алматы дәрігерлердің білімін жетілдіру институты кафедрасының меңгерушісі, доцент. 1976 жылдан 1980 жылдар аралығында - Алматы мемлекеттік медицина институты хирургия кафедрасының меңгерушісі.
−
1978 жылдан 1982 жылға дейін - ҚазКСР Денсаулық
+
 
−
сақтау министрлігінің бас хирургі. 1980 жылдан 1985 жылға
+
1978 жылдан 1982 жылға дейін - ҚазКСР Денсаулық сақтау министрлігінің бас хирургі. 1980 жылдан 1985 жылға дейін Ә.Н. Сызғанов атындағы Клиникалық және эксперименталды ҚазҒЗИ директоры.
−
дейін Ә.Н. Сызғанов атындағы Клиникалық және эксперименталды ҚазҒЗИ директоры. 1982 жылдан 1987 жылға
+
 
−
дейін - ҚазКСР денсаулық сақтау министрі. 1997 жылдан -
+
1982 жылдан 1987 жылға дейін - ҚазКСР денсаулық сақтау министрі.
−
Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының
+
 
 +
1997 жылдан - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының
 
директоры.
 
директоры.
−
2001 жылдан бері - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия
 
−
ғылыми орталығының құрметті директоры.
 
−
11-ші, 12-ші шақырылған ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1983, 1985). Қазақстан Компартиясы XVI, XVII съездерінің делегаты, ҚКП ОК мүшелігіне кандидат (1986). КОКП
 
−
XXVIII съезінің делегаты (1990). Халық депутаты (1990).
 
−
Ә.Н. Сызғанов атындағы хирургия Ғылыми орталығы жанындағы медицина ғылымдарының докторы ғылыми
 
−
атағын алу үшін ғылыми [[диссертация]] қорғау диссертация кеңесінің төрағасы (1988). «КСРО-Франция» Достық қоғамдастығы Қазақ бөлімінің төрағасы (1978). Бүкіл одақтық хирургтер қоғамының басқарма мүшесі (1978-1982). ҚазКСР ҒА төралқасының мүшесі (1988, 1989).
 
−
Халықаралық гастроинтестианалды хирургтер клубының
 
−
(1996), Н.И. Пирогов атындағы хирургтер ассоциациясының (1996) мүшесі. ПБИТС-мен күресу және алдын алу республикалық қоғамдық комитеттің құрметті терағасы, ұйымдастырушысы (1989). «Қазақстан хирургиясы» (1995), «Клиницист» (1995), «Қазақстан медицина журналы» (1998).
 
−
ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1988), ҚРМемлекеттік сыйлығының (1999), «Мамандық-Өмір» Халықаралық сыйлықтың (2004), «Платина Тарлан» сыйлықтарының
 
−
лауреаты (2005). «Абылай хан» алтын медалімен (1998),
 
−
«XXI ғасырдың 500 негізін салушылар» (Кембридж, Англия, 2001), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін», «Астана» (1998), «XXI ғасырдың 2000 көрнекті интеллектуалдары» медальдарымен; «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытудағы еңбегі үшін» белгісімен (2001) марапатталған. «Стратегиялық менеджмент үшін» алтын медалі мен лауреат атағын алған (Франция, 2002). Аптын жұлдыз - айрықша белгісінің табыс етілуімен «Халық Қаһарманы» (1995), «Жыл адамы» (2001),
 
−
«Әлемнің көрнекті интеллектуалдары», «Медицина облысында көрнекті кәсіби жетістіктері», «Әлем азаматы»,
 
−
«Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтарына ие. [[Хирургия]]ны дамытудағы көрнекті үлесі үшін құрметті халықаралық дипломның дипломанты (2002). Балтимор қаласының Құрметті азаматы және Кентукки штатының Құрметті полковнигі, АҚШ (1988).
 
−
*Хоббиі - [[шахмат]], [[футбол]], [[бильярд]].
 
−
*Сүйіп оқитын әдебиеті - М. Әуезов, А. Құнанбаев.
 
−
*Үйленген. Жұбайы - Әлиева Минвар Қадышқызы (1941 жылы туған). Ұлы - Әлиев Рахат Мұхтарұлы (1962 жылы туған); қызы - Әлиева Гүлшат Мұхтарқызы (1965 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref>
 
  
−
==Дереккөздер==
+
2001 жылдан бері - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының құрметті директоры.
−
<references/>
+
 
−
{{wikify}}
+
11-ші, 12-ші шақырылған ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1983, 1985). Қазақстан Компартиясы XVI, XVII съездерінің делегаты, ҚКП ОК мүшелігіне кандидат (1986). КОКП XXVIII съезінің делегаты (1990). Халық депутаты (1990).
 +
 
 +
Ә.Н. Сызғанов атындағы хирургия Ғылыми орталығы жанындағы медицина ғылымдарының докторы ғылыми атағын алу үшін ғылыми [[диссертация]] қорғау диссертация кеңесінің төрағасы (1988).
 +
 
 +
«КСРО-Франция» Достық қоғамдастығы Қазақ бөлімінің төрағасы (1978).
 +
 
 +
Бүкіл одақтық хирургтер қоғамының басқарма мүшесі (1978-1982).
 +
 
 +
ҚазКСР ҒА төралқасының мүшесі (1988, 1989).
 +
 
 +
Халықаралық гастроинтестианалды хирургтер клубының (1996), Н.И. Пирогов атындағы хирургтер ассоциациясының (1996) мүшесі. ПБИТС-мен күресу және алдын алу республикалық қоғамдық комитеттің құрметті төрағасы, ұйымдастырушысы (1989). «Қазақстан хирургиясы» (1995), «Клиницист» (1995), «Қазақстан медицина журналы» (1998).
 +
ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1988), ҚРМемлекеттік сыйлығының (1999), «Мамандық-Өмір» Халықаралық сыйлықтың (2004), «Платина Тарлан» сыйлықтарының лауреаты (2005). «Абылай хан» алтын медалімен (1998),
 +
«XXI ғасырдың 500 негізін салушылар» (Кембридж, Англия, 2001), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін», «Астана» (1998), «XXI ғасырдың 2000 көрнекті интеллектуалдары» медальдарымен; «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытудағы еңбегі үшін» белгісімен (2001) марапатталған.
 +
 
 +
«Стратегиялық менеджмент үшін» алтын медалі мен лауреат атағын алған (Франция, 2002).
 +
 
 +
Аптын жұлдыз - айрықша белгісінің табыс етілуімен «Халық Қаһарманы» (1995), «Жыл адамы» (2001),
 +
«Әлемнің көрнекті интеллектуалдары», «Медицина облысында көрнекті кәсіби жетістіктері», «Әлем азаматы», «Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтарына ие.
 +
 
 +
== Марапаттар ==  
 +
* Қазақстанның Халық қаһарманы (1995);
 +
* Отан Ордені (1995);
 +
* Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы;
 +
* Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (екі рет);
 +
* Алматының Құрметті азаматы;
 +
* «Мамандық-өмір» халықаралық сыйлығының лауреаты (2004);
 +
* «Платиналы Тарлан» сыйлығының лауреаты (2005);
 +
* Абылай ханның Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының Алтын медалі (1998);
 +
* «XXI ғасырдың 500 негізін қалаушылар» алтын медалі (Кембридж, Англия, 2001);
 +
* Медаль «1941-1945 жж.Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін»;
 +
* «Еңбек ардагері» медалі (1987);
 +
* «Астана» медалі (1998);
 +
* «XXI ғасырдың 2000 аса көрнекті зиялылары» медалі;
 +
* «Академик В. Вахидов атындағы Республикалық мамандандырылған хирургия орталығына 30 жыл» мерекелік медалі (Өзбекстан, 2005);
 +
* «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» белгісі (2001);
 +
* «Стратегиялық менеджмент үшін» лауреат және алтын медаль (Франция, 2002);
 +
* «Жыл адамы» (2001), «Әлемнің жетекші зияткерлері», «Медицина саласындағы үздік кәсіби жетістіктер», «Әлем азаматы», «Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтары;
 +
* Хирургияның дамуына қосқан зор үлесі үшін құрметті халықаралық диплом дипломанты (2002);
 +
* Балтимор қаласының Құрметті азаматы;
 +
* Кентукки штатының құрметті полковнигі, АҚШ (1988);
 +
* Аудан орталықтарындағы екі көшеге, Жетісай медициналық училищесіне Әлиев есімі берілді;
 +
* Шымкент және Ақтөбе мемлекеттік медицина академияларында Әлиев атындағы шәкіртақы тағайындалған.
 +
 
 +
'''Құрмет атақтар:'''
 +
* Халықаралық хирургтар қауымдастығының мүшесі (1988).
 +
* Балтимор қаласының Құрметті азаматы және Кентукки штатының Құрметті полковнигі, АҚШ (1988).
 +
* Н.И. Пирогова атындағы Хирургтар қауымдастығының мүшесі. (1996).
 +
* Нью-Йорк Ғылым академиясының мүшесі (1996).
 +
* ГФР халықаралық медициналық білім беру академиясының құрметті мүшесі (1998).
 +
* [[Хирургия]]ны дамытудағы көрнекті үлесі үшін құрметті халықаралық дипломның дипломанты (2002).
  
−
{{Суретсіз мақала}}
+
== Дереккөздер ==
 +
{{дереккөздер}}
  
−
[[Санат:1933 жылы туғандар]]
 
 
[[Санат:Қызылорда облысында туғандар]]
 
[[Санат:Қызылорда облысында туғандар]]
−
[[Санат:2015 жылы қайтыс болғандар]]
 
 
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
 
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
 
[[Санат:Қазақстан дәрігерлері]]
 
[[Санат:Қазақстан дәрігерлері]]
 
[[Санат:Профессорлар]]
 
[[Санат:Профессорлар]]
 
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
 
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
−
[[Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары]]
 
 
[[Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]
 
[[Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]
 
[[Санат:Өнертапқыштар]]
 
[[Санат:Өнертапқыштар]]
 
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
 
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]

17:25, 2026 ж. мамырдың 1 кезіндегі түзету

Үлгі:Мемлекеттік қайраткер Мұхтар Әлиұлы Әлиев – кеңестік қазақ хирургы, медицина ғылымдарының докторы (1974), профессор (1976), Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының академигі (1989), Қазақстан Республикасы Медицина ғылымдары академиясының президенті және негізін қалаушы (1995), Халық қаһарманы (1995), халықаралық хирургтар қауымдастығының мүшесі. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-12-ші шақырылымының депутаты.

Отбасы

Әкесі - Сәрсембаев Әли (1892-1955), темір жол көлігі жүйесінде жол қараушы болған. Анасы - Сәрсембаева Құндыз (1900-1937).

Үйленген. Жұбайы - Әлиева Минвар Қадышқызы (1941 жылы туған). Ұлы - Рахат Мұхтарұлы Әлиев (1962 жылы туған); қызы - Әлиева Гүлшат Мұхтарқызы (1965 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref>

Өмірбаяны

Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1957), емдеуші-дәрігер.

Медицина ғылымдарының кандидаты (1966), докторы (1974).

Докторлық диссертациясының тақырыбы:

«Қосылысқан сәулемен зақымданған жағдайдағы күретамыр арқаулығы».

Профессор (1976 жылдан).

ҚазКСР ҒА (1988), Халықаралық шығармашылық академиясының (1992), Халықаралық ақпараттандыру академиясының (1995), Нью-Йорк ғылым академиясының (1996), ГФР Медициналық білім беру академиясының (1996) академигі. ҚР хирургтері ғылыми мектебінің жетекшісі.

Мұхтар Әлиевтің жетекшілігімен 70 докторлық, 83 кандидаттық диссертация қорғалды. Ол 970 ғылыми еңбектің авторы, соның ішінде 59 монографияның авторы, 155 авторлық куәлігі бар. ҚР мен КСРО патенттері мен алдын ала патенттерінің 151 өнер табысы авторлық куәлігіне иегер. Хирургия ғылыми орталығының 18 қызметкері Мемлекеттік сыйлықтардың лауреаты атанды.

30 ғылыми еңбектер жинағының бас редакторы.

1950 жылдан - Шымкент облысы Тимур ауылы 7 жылдық мектебінің оқытушысы.

1951 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтының студенті.

1957 жылдан - Шымкент облысы «Тимур» кеңшарында учаскелік аурухана хирургі және бас дәрігері.

1958 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтында клиникалық ординатор.

1960 жылдан - Республикалық кпиникалық ауруханасының хирург-дәрігері.

1961 жылдан - Онкология және радиология ҚазҒЗИ кіші ғылыми қызметкері.

1963 жылдан - Алматы екінші қалалық ауруханасы хирургия бөлімінің меңгерушісі; Алматы мемлекеттік медицина институтының аспиранты.

1969 жылдан - Алматы дәрігерлердің білімін жетілдіру институты кафедрасының меңгерушісі, доцент. 1976 жылдан 1980 жылдар аралығында - Алматы мемлекеттік медицина институты хирургия кафедрасының меңгерушісі.

1978 жылдан 1982 жылға дейін - ҚазКСР Денсаулық сақтау министрлігінің бас хирургі. 1980 жылдан 1985 жылға дейін Ә.Н. Сызғанов атындағы Клиникалық және эксперименталды ҚазҒЗИ директоры.

1982 жылдан 1987 жылға дейін - ҚазКСР денсаулық сақтау министрі.

1997 жылдан - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының директоры.

2001 жылдан бері - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының құрметті директоры.

11-ші, 12-ші шақырылған ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1983, 1985). Қазақстан Компартиясы XVI, XVII съездерінің делегаты, ҚКП ОК мүшелігіне кандидат (1986). КОКП XXVIII съезінің делегаты (1990). Халық депутаты (1990).

Ә.Н. Сызғанов атындағы хирургия Ғылыми орталығы жанындағы медицина ғылымдарының докторы ғылыми атағын алу үшін ғылыми диссертация қорғау диссертация кеңесінің төрағасы (1988).

«КСРО-Франция» Достық қоғамдастығы Қазақ бөлімінің төрағасы (1978).

Бүкіл одақтық хирургтер қоғамының басқарма мүшесі (1978-1982).

ҚазКСР ҒА төралқасының мүшесі (1988, 1989).

Халықаралық гастроинтестианалды хирургтер клубының (1996), Н.И. Пирогов атындағы хирургтер ассоциациясының (1996) мүшесі. ПБИТС-мен күресу және алдын алу республикалық қоғамдық комитеттің құрметті төрағасы, ұйымдастырушысы (1989). «Қазақстан хирургиясы» (1995), «Клиницист» (1995), «Қазақстан медицина журналы» (1998). ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1988), ҚРМемлекеттік сыйлығының (1999), «Мамандық-Өмір» Халықаралық сыйлықтың (2004), «Платина Тарлан» сыйлықтарының лауреаты (2005). «Абылай хан» алтын медалімен (1998), «XXI ғасырдың 500 негізін салушылар» (Кембридж, Англия, 2001), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін», «Астана» (1998), «XXI ғасырдың 2000 көрнекті интеллектуалдары» медальдарымен; «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытудағы еңбегі үшін» белгісімен (2001) марапатталған.

«Стратегиялық менеджмент үшін» алтын медалі мен лауреат атағын алған (Франция, 2002).

Аптын жұлдыз - айрықша белгісінің табыс етілуімен «Халық Қаһарманы» (1995), «Жыл адамы» (2001), «Әлемнің көрнекті интеллектуалдары», «Медицина облысында көрнекті кәсіби жетістіктері», «Әлем азаматы», «Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтарына ие.

Марапаттар

  • Қазақстанның Халық қаһарманы (1995);
  • Отан Ордені (1995);
  • Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы;
  • Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (екі рет);
  • Алматының Құрметті азаматы;
  • «Мамандық-өмір» халықаралық сыйлығының лауреаты (2004);
  • «Платиналы Тарлан» сыйлығының лауреаты (2005);
  • Абылай ханның Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының Алтын медалі (1998);
  • «XXI ғасырдың 500 негізін қалаушылар» алтын медалі (Кембридж, Англия, 2001);
  • Медаль «1941-1945 жж.Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін»;
  • «Еңбек ардагері» медалі (1987);
  • «Астана» медалі (1998);
  • «XXI ғасырдың 2000 аса көрнекті зиялылары» медалі;
  • «Академик В. Вахидов атындағы Республикалық мамандандырылған хирургия орталығына 30 жыл» мерекелік медалі (Өзбекстан, 2005);
  • «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» белгісі (2001);
  • «Стратегиялық менеджмент үшін» лауреат және алтын медаль (Франция, 2002);
  • «Жыл адамы» (2001), «Әлемнің жетекші зияткерлері», «Медицина саласындағы үздік кәсіби жетістіктер», «Әлем азаматы», «Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтары;
  • Хирургияның дамуына қосқан зор үлесі үшін құрметті халықаралық диплом дипломанты (2002);
  • Балтимор қаласының Құрметті азаматы;
  • Кентукки штатының құрметті полковнигі, АҚШ (1988);
  • Аудан орталықтарындағы екі көшеге, Жетісай медициналық училищесіне Әлиев есімі берілді;
  • Шымкент және Ақтөбе мемлекеттік медицина академияларында Әлиев атындағы шәкіртақы тағайындалған.

Құрмет атақтар:

  • Халықаралық хирургтар қауымдастығының мүшесі (1988).
  • Балтимор қаласының Құрметті азаматы және Кентукки штатының Құрметті полковнигі, АҚШ (1988).
  • Н.И. Пирогова атындағы Хирургтар қауымдастығының мүшесі. (1996).
  • Нью-Йорк Ғылым академиясының мүшесі (1996).
  • ГФР халықаралық медициналық білім беру академиясының құрметті мүшесі (1998).
  • Хирургияны дамытудағы көрнекті үлесі үшін құрметті халықаралық дипломның дипломанты (2002).

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Мұхтар_Әлиұлы_Әлиев&oldid=129184» бетінен алынған