Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Әлмұхаммед Сейдалин"
ш (1 түзету) |
ш («Қазақ сұлтандары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Сейдалин''' Әлмұхамед (туған-өлген жылы белгісіз) – Кіші жүз сұлтаны, Орыс географиялық қоғамының мүшесі. Әбілқайыр әулетінің өкілі, атасы Сейдалы [[Е.И Пугачев]] бастаған шаруалар көтерілісіне қатысқан. 1855 жылы Сейдалин [[Орынбор]]дағы [[Неплюев]] кадет корпусының азиялық бөлімін бітіріп шығып, [[прапорщик]] шенінде Орынбор әскери корпусының 4-жаяу әскер батальонында қызмет атқарды. 1856 жылы Шекаралық комиссия төрағасының тілмаштығына ауыстырылды. Шығыстанушылар [[В.В. Григорьев]],[[Ю.Ф. Костромитин]],[[А.А. Бобровников]]пен жақын таныс болған. 1856 және 1860 жылдары [[Санкт-Петербург]]ке жіберілген қазақ делегациясының тілмашы болып, сол сапарларында [[Ш.Уәлиханов]] және В.В. Вельяминов-Зерновпен танысқан. 1859 жылы Арал флотилиясының 1-рангілі капитаны [[А.И. Бутаков]]тың Қоңыратқа жасаған экспедициясына қатысты. 1860 – 65 жылдары шаруашылық мәселелермен айналысты. Сейдалин халықтық дәстүрлер мен құқықтың терең білгірі ретінде жерлестері арасында үлкен беделге ие болды. 1865 жылы [[Түркістан]] өлкесін зерттеу жұмысына қатысты. 1866 – 69 жылдары Кіші жүздің батыс бөлігінің сұлтаны болды. 1869 жылы полковник Мұхамеджан Баймұхамедовпен бірге “[[Уақытша Ережеге]]” қарсы көтеріліс жасаған қазақтармен келіссөздер жүргізуге жіберілді. Келіссөзден кейін Сейдалинге [[майор]] атағы беріліп, Торғайға сот жұмысына жіберілді. 1869 – 89 жылдары шешекке қарсы егу жұмыстарын ұйымдастыруға, [[Ы.Алтынсарин]]мен бірге [[Ырғыз]]да, [[Қостанай]]да, [[Ақтөбе]]де, [[Қарабұтақ]]та орыс-қазақ мектептерін ұйымдастыру жұмыстарына белсене араласты. 1876 жылы шығыстанушылардың бүкілдүниежүзілік конгресінің жұмысына қатысқан. | + | '''Сейдалин''' Әлмұхамед (туған-өлген жылы белгісіз) – Кіші жүз сұлтаны, Орыс географиялық қоғамының мүшесі. |
| − | <ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]] | + | |
| − | + | {{Мемлекеттік қайраткер|thumb|70px|centre||түс=|Қазақша есімі=Әлмұхамед сұлтан|Шынайы есімі=|Суреті=|Сурет ені=|Атауы=|Титулы=[[Батыс аймақ|Кіші жүздің батыс бөлігінің]] билеуші-сұлтаны|Ту=|Ту2=|Басқара бастады=1866|Басқаруын аяқтады=1869|Ізашары=[[Мұхаметқали Тәукин|Мұхаметқали сұлтан]]|Ізбасары=Билеуші-сұлтандық билік жойылды|Титулы_2=|Ту_2=|Ту2_2=|Реті_2=|Басқара бастады_2=|Басқаруын аяқтады_2=|Ізашары_2=|Ізбасары_2=|Титулы_3=|Ту_3=|Ту2_3=|Реті_3=|Басқара бастады_3=|Басқаруын аяқтады_3=|Ізашары_3=|Ізбасары_3=|Титулы_4=|Ту_4=|Ту2_4=|Реті_4=|Басқара бастады_4=|Басқаруын аяқтады_4=|Ізашары_4=|Ізбасары_4=|Туған күні=|Туған жері=|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Жерленді=|Діні=Мұсылман|Әкесі=|Анасы=|Жұбайы=|Балалары=|Партиясы=|Білімі=|Қолтаңбасы=|Сайты=|Commons=|Марапаттары=|Династия=[[Төре]]}} | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | Әбілқайыр әулетінің өкілі, атасы Сейдалы [[Е.И Пугачев]] бастаған шаруалар көтерілісіне қатысқан. 1855 жылы Сейдалин [[Орынбор]]дағы [[Неплюев]] кадет корпусының азиялық бөлімін бітіріп шығып, [[прапорщик]] шенінде Орынбор әскери корпусының 4-жаяу әскер батальонында қызмет атқарды. 1856 жылы Шекаралық комиссия төрағасының тілмаштығына ауыстырылды. Шығыстанушылар [[В.В. Григорьев]],[[Ю.Ф. Костромитин]],[[А.А. Бобровников]]пен жақын таныс болған. 1856 және 1860 жылдары [[Санкт-Петербург]]ке жіберілген қазақ делегациясының тілмашы болып, сол сапарларында [[Ш.Уәлиханов]] және В.В. Вельяминов-Зерновпен танысқан. 1859 жылы Арал флотилиясының 1-рангілі капитаны [[А.И. Бутаков]]тың Қоңыратқа жасаған экспедициясына қатысты. 1860 – 65 жылдары шаруашылық мәселелермен айналысты. Сейдалин халықтық дәстүрлер мен құқықтың терең білгірі ретінде жерлестері арасында үлкен беделге ие болды. 1865 жылы [[Түркістан]] өлкесін зерттеу жұмысына қатысты. 1866 – 69 жылдары Кіші жүздің батыс бөлігінің сұлтаны болды. 1869 жылы полковник Мұхамеджан Баймұхамедовпен бірге “[[Уақытша Ережеге]]” қарсы көтеріліс жасаған қазақтармен келіссөздер жүргізуге жіберілді. Келіссөзден кейін Сейдалинге [[майор]] атағы беріліп, Торғайға сот жұмысына жіберілді. 1869 – 89 жылдары шешекке қарсы егу жұмыстарын ұйымдастыруға, [[Ыбырай Алтынсарин|Ы.Алтынсарин]]мен бірге [[Ырғыз]]да, [[Қостанай]]да, [[Ақтөбе]]де, [[Қарабұтақ]]та орыс-қазақ мектептерін ұйымдастыру жұмыстарына белсене араласты. 1876 жылы шығыстанушылардың бүкілдүниежүзілік конгресінің жұмысына қатысқан.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> | |
| + | |||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
<references/> | <references/> | ||
| − | |||
| − | |||
{{Суретсіз мақала}} | {{Суретсіз мақала}} | ||
[[Санат:Тұлғалар]] | [[Санат:Тұлғалар]] | ||
| − | + | [[Санат:Қазақ сұлтандары]] | |
| − | + | ||
| − | + | ||
00:29, 2025 ж. мамырдың 21 кезіндегі түзету
Сейдалин Әлмұхамед (туған-өлген жылы белгісіз) – Кіші жүз сұлтаны, Орыс географиялық қоғамының мүшесі.
Әбілқайыр әулетінің өкілі, атасы Сейдалы Е.И Пугачев бастаған шаруалар көтерілісіне қатысқан. 1855 жылы Сейдалин Орынбордағы Неплюев кадет корпусының азиялық бөлімін бітіріп шығып, прапорщик шенінде Орынбор әскери корпусының 4-жаяу әскер батальонында қызмет атқарды. 1856 жылы Шекаралық комиссия төрағасының тілмаштығына ауыстырылды. Шығыстанушылар В.В. Григорьев,Ю.Ф. Костромитин,А.А. Бобровниковпен жақын таныс болған. 1856 және 1860 жылдары Санкт-Петербургке жіберілген қазақ делегациясының тілмашы болып, сол сапарларында Ш.Уәлиханов және В.В. Вельяминов-Зерновпен танысқан. 1859 жылы Арал флотилиясының 1-рангілі капитаны А.И. Бутаковтың Қоңыратқа жасаған экспедициясына қатысты. 1860 – 65 жылдары шаруашылық мәселелермен айналысты. Сейдалин халықтық дәстүрлер мен құқықтың терең білгірі ретінде жерлестері арасында үлкен беделге ие болды. 1865 жылы Түркістан өлкесін зерттеу жұмысына қатысты. 1866 – 69 жылдары Кіші жүздің батыс бөлігінің сұлтаны болды. 1869 жылы полковник Мұхамеджан Баймұхамедовпен бірге “Уақытша Ережеге” қарсы көтеріліс жасаған қазақтармен келіссөздер жүргізуге жіберілді. Келіссөзден кейін Сейдалинге майор атағы беріліп, Торғайға сот жұмысына жіберілді. 1869 – 89 жылдары шешекке қарсы егу жұмыстарын ұйымдастыруға, Ы.Алтынсаринмен бірге Ырғызда, Қостанайда, Ақтөбеде, Қарабұтақта орыс-қазақ мектептерін ұйымдастыру жұмыстарына белсене араласты. 1876 жылы шығыстанушылардың бүкілдүниежүзілік конгресінің жұмысына қатысқан.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref>
Дереккөздер
<references/>
