Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Ақмешіт әулие үңгірі"
ш (1 түзету) |
ш (Кусманов Альтаир (т) өңдемелерінен Kasymov соңғы нұсқасына қайтарды) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Ақмешіт әулие үңгірі ''' – [[ | + | {{Үңгір |
| + | |Атауы = Ақмешіт әулие үңгірі | ||
| + | |Төл атауы = | ||
| + | |Сурет = Akmeshit cave in Kazakhstan.jpg | ||
| + | |Сурет тақырыбы = | ||
| + | |Координаттары = 43/0/22/N/69/42/14/E | ||
| + | |CoordScale = | ||
| + | |Ел = Қазақстан | ||
| + | |Аймақ = Түркістан облысы | ||
| + | |Тереңдігі = | ||
| + | |Амплитуда = | ||
| + | |Ұзындығы = 254 | ||
| + | |Көлемі = | ||
| + | |Ашылған жылы = | ||
| + | |Түрі = | ||
| + | |Жанас жыныстар = | ||
| + | |Кіретін есік саны = | ||
| + | |Қиындық деңгейі = | ||
| + | |Келушілер үшін қол жетімді = | ||
| + | |Жарығы = | ||
| + | |Сайты = | ||
| + | |Ортаққордағы санаты = | ||
| + | }} | ||
| + | '''Ақмешіт әулие үңгірі ''' – [[Түркістан облысы]] [[Бәйдібек ауданы]]нда орналасқан, [[әктас]]ты жыныстар қабатында пайда болған ойық жарқабақ үңгір. | ||
| − | == | + | == Сипаты == |
| − | + | Ұзындығы 254, ені 65, биіктігі 25 м. Жарқабақ саңылауларынан мезгіл-мезгіл су тамып тұрады. Ішінен қарағанда ернеуі [[киіз үй]]дің шаңырағы секілді көрінеді. Ел арасында бір кездері онда бір әулие әулетімен киіз үй тігіп, сатымен шығып-түсіп жүрген деген де аңыз айтылады. Үңгірге перзент көрмеген кейбір ерлі-зайыптылар, ауру адамдар әлі күнге дейін түнеп, мінәжат етеді. | |
| − | == | + | == Шығу тарихы == |
| − | + | Ақмешіт үңгірі туралы аңыз-әңгімелер өте көп. Солардың бірі – '''Есіркеп Қойгелді''' батырға қатысты айтылған аңыз. Батыр қалмаққа қарсы жорыққа шығарда кенеттен нөсер жауып кетеді. Он мыңнан астам сарбаз пана іздеп, осы үңгірге түседі де, таңғы намазға жығылыпты. Атауы жоқ үңгірді жауынгерлердің бірі батырдың есімімен атауға ұсыныс тастайды. Алайда Есіркеп Қойгелді батыр бұл ұсынысқа үзілді-кесілді қарсылық танытады. | |
| − | + | ''"Бұл Қаратаудың қасиеті дарыған таудың етегі. Бізді және астымыздағы аттарымызды жаңбырдан қорғап қалды. Сәждеге жығылып, намаз оқуымызға мүмкіндік берді. Үңгір ішіндегі тастары да ақ ұлпадай әппақ, керемет әсер қалдырады. Мұның қасиеттілігі сол шығар, сондықтан оны "Ақмешіт" деп атайық"'' депті. | |
| − | {{ | + | Міне, содан бері қасиетті орын ұрпақтан-ұрпаққа Ақмешіт деп аталып кетіпті.<ref>Қазақ энциклопедиясы, ҚР табиғаты</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref><ref>https://sputniknews.kz/regions/20181031/7855722/turkistan-aqmeshit-yngiri.html</ref> |
| + | |||
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
| − | |||
| − | |||
[[Санат:Қазақстан үңгірлері]] | [[Санат:Қазақстан үңгірлері]] | ||
| − | [[Санат: | + | [[Санат:Түркістан облысы географиясы]] |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
15:45, 2024 ж. қыркүйектің 30 кезіндегі түзету
Үлгі:Үңгір Ақмешіт әулие үңгірі – Түркістан облысы Бәйдібек ауданында орналасқан, әктасты жыныстар қабатында пайда болған ойық жарқабақ үңгір.
Сипаты
Ұзындығы 254, ені 65, биіктігі 25 м. Жарқабақ саңылауларынан мезгіл-мезгіл су тамып тұрады. Ішінен қарағанда ернеуі киіз үйдің шаңырағы секілді көрінеді. Ел арасында бір кездері онда бір әулие әулетімен киіз үй тігіп, сатымен шығып-түсіп жүрген деген де аңыз айтылады. Үңгірге перзент көрмеген кейбір ерлі-зайыптылар, ауру адамдар әлі күнге дейін түнеп, мінәжат етеді.
Шығу тарихы
Ақмешіт үңгірі туралы аңыз-әңгімелер өте көп. Солардың бірі – Есіркеп Қойгелді батырға қатысты айтылған аңыз. Батыр қалмаққа қарсы жорыққа шығарда кенеттен нөсер жауып кетеді. Он мыңнан астам сарбаз пана іздеп, осы үңгірге түседі де, таңғы намазға жығылыпты. Атауы жоқ үңгірді жауынгерлердің бірі батырдың есімімен атауға ұсыныс тастайды. Алайда Есіркеп Қойгелді батыр бұл ұсынысқа үзілді-кесілді қарсылық танытады.
"Бұл Қаратаудың қасиеті дарыған таудың етегі. Бізді және астымыздағы аттарымызды жаңбырдан қорғап қалды. Сәждеге жығылып, намаз оқуымызға мүмкіндік берді. Үңгір ішіндегі тастары да ақ ұлпадай әппақ, керемет әсер қалдырады. Мұның қасиеттілігі сол шығар, сондықтан оны "Ақмешіт" деп атайық" депті.
Міне, содан бері қасиетті орын ұрпақтан-ұрпаққа Ақмешіт деп аталып кетіпті.<ref>Қазақ энциклопедиясы, ҚР табиғаты</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref><ref>https://sputniknews.kz/regions/20181031/7855722/turkistan-aqmeshit-yngiri.html</ref>
