Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Эбола ауруы"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
ш (1 түзету)
 
(басқа бір қатысуышының арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Эбола ауруы''' (EVD) немесе '''Эбола геморрагикалық лихорадкасы''' (EHF), [[эболавирус]] себепші болатын [[адам]]дар мен [[приматтар]]дың ауруы. Аурудың алғашқы белгілері екі күннен үш аптаға дейінгі аралықта көрінеді. Бұлшықет пен бас ауруымен бірге жүретін [[қызба]] (лихорадка). Әдетте [[диарея]], құсу басталып, бауыр мен бүйректері істен шығады. Осы уақытта науқастың ағзасында іштей және сыртта қан ағу басталады.<ref name=WHO2014>{{cite web | title = Ebola virus disease Fact sheet N°103|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|work=World Health Organization | accessdate = 2014-04-12 | date = 2014-03-01 }}</ref> Вирус жұқпалы жануар немесе науқас адамның сұйықтығы арқылы беріледі. Табиға ортада ауа арқылы таралу жағдайы тіркелмеген.<ref name=WHOAir2014>{{cite web | title = 2014 Ebola Virus Disease (EVD) outbreak in West Africa | url = http://www.who.int/ith/updates/20140421/en/ | publisher = WHO | accessdate = 2014-08-03 | date = 2014-04-21 }}</ref> Өсімдік жарқанаттары арқылы таралады, бірақ оларға аурудың вирустары әсер етпейді.  
+
{{Ауру|Name=Эбола ауруы|Image=7042 lores-Ebola-Zaire-CDC Photo.jpg|Caption=Екі медбике Эбола вирусын жұқтырған науқастың төсегінің жанында тұр (үшінші хабарланған жағдай). Заир Республикасы, 1976 ж|DiseasesDB=18043|ICD10={{ICD10|A|98|4}}|ICD9={{ICD9|065.8}}|MedlinePlus=001339|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=626|MeshID=D019142}}
 +
 
 +
'''Эбола ауруы''' (EVD) немесе '''Эбола геморрагикалық лихорадкасы''' (EHF), [[Ebolavirus|эболавирус]] себепші болатын [[адам]]дар мен [[приматтар]]дың ауруы. Аурудың алғашқы белгілері екі күннен үш аптаға дейінгі аралықта көрінеді. Бұлшықет пен бас ауруымен бірге жүретін [[қызба]] (лихорадка). Әдетте [[диарея]], құсу басталып, бауыр мен бүйректері істен шығады. Осы уақытта науқастың ағзасында іштей және сыртта қан ағу басталады.<ref name=WHO2014>{{cite web | title = Ebola virus disease Fact sheet N°103|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|work=World Health Organization | accessdate = 2014-04-12 | date = 2014-03-01 }}</ref> Вирус жұқпалы жануар немесе науқас адамның сұйықтығы арқылы беріледі. Табиғи ортада ауа арқылы таралу жағдайы тіркелмеген.<ref name=WHOAir2014>{{cite web | title = 2014 Ebola Virus Disease (EVD) outbreak in West Africa | url = http://www.who.int/ith/updates/20140421/en/ | publisher = WHO | accessdate = 2014-08-03 | date = 2014-04-21 }}</ref> Өсімдік жарқанаттары арқылы таралады, бірақ оларға аурудың вирустары әсер етпейді.  
  
 
[[File:Symptoms of ebola.png|thumb|Эбола белгілері.<ref name="urlSigns and Symptoms | Ebola Hemorrhagic Fever | CDC">{{cite web | url = http://www.cdc.gov/vhf/ebola/symptoms/ | title =  Ebola Hemorrhagic Fever: Signs and Symptoms | format = | work = | publisher = United States Centers for Disease Control and Prevention }}</ref>]]
 
[[File:Symptoms of ebola.png|thumb|Эбола белгілері.<ref name="urlSigns and Symptoms | Ebola Hemorrhagic Fever | CDC">{{cite web | url = http://www.cdc.gov/vhf/ebola/symptoms/ | title =  Ebola Hemorrhagic Fever: Signs and Symptoms | format = | work = | publisher = United States Centers for Disease Control and Prevention }}</ref>]]
  
−
Ауруды емдейтін арнайы ем әзірге жоқ.<ref name=WHO2014/> Әзірге науқас адамдарды емдеуде регидрацилялық терапия және ағзаға керекті қоректерді жүйе құю пайдаланылады.<ref name=WHO2014/> Аурудың қауіптілік деңгейі жоғары, науқастардың 50% мен 90% аралығында қайтыс болады.<ref name="Elsevier/Academic Press">{{cite book|author1=C.M. Fauquet|title=Virus taxonomy classification and nomenclature of viruses; 8th report of the International Committee on Taxonomy of Viruses|date=2005|publisher=Elsevier/Academic Press|location=Oxford|isbn=9780080575483|page=648|url=http://books.google.ca/books?id=9Wy7Jgy5RWYC&pg=PA648}}</ref> Ебола ауруы алғаш рет [[Судан]] (қазіргі [[Оңтүстік Судан]]) мен [[Конго]]да тіркелген.<ref name=WHO2014/>  
+
Ауруды емдейтін арнайы ем әзірге жоқ.<ref name=WHO2014/> Әзірге науқас адамдарды емдеуде регидратациялық терапия және ағзаға керекті қоректерді жүйелі түрде құю пайдаланылады.<ref name=WHO2014/> Аурудың қауіптілік деңгейі жоғары, науқастардың 50% мен 90% аралығында қайтыс болады.<ref name="Elsevier/Academic Press">{{cite book|author1=C.M. Fauquet|title=Virus taxonomy classification and nomenclature of viruses; 8th report of the International Committee on Taxonomy of Viruses|date=2005|publisher=Elsevier/Academic Press|location=Oxford|isbn=9780080575483|page=648|url=http://books.google.ca/books?id=9Wy7Jgy5RWYC&pg=PA648}}</ref> Эбола ауруы алғаш рет [[Судан]] (қазіргі [[Оңтүстік Судан]]) мен [[Конго]]да тіркелген.<ref name=WHO2014/>
 +
 
 +
== Сипаттамасы ==
 +
Эбола вирусы ауру немесе өлген адамның немесе жануардың қаны немесе дене сұйықтықтары арқылы таралады. Сіз ауру адаммен тікелей байланыста ғана емес, сонымен қатар жақында биологиялық сұйықтықтармен ластанған заттар арқылы да жұғуы мүмкін.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/ebola-virus-disease|title=Ebola virus disease|publisher=www.who.int|lang=ru|accessdate=2020-04-25|archive-date=2020-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200420055510/https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/ebola-virus-disease|deadlink=no}}</ref> [[Приматтар]], соның ішінде адамдар арасында аурудың ауа-тамшылары арқылы таралуы зертханалық немесе табиғи жағдайларда құжатталмаған.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/ith/updates/20140421/en/|title=West Africa - Ebola virus disease|lang=en|publisher=WHO|accessdate=2019-08-01|archive-date=2014-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729034008/https://www.who.int/ith/updates/20140421/en/|deadlink=no}}</ref>
  
 
== Дереккөздер ==
 
== Дереккөздер ==
−
<references/>
+
{{дереккөздер}}
  
 
== Сыртқы сілтемелер ==
 
== Сыртқы сілтемелер ==
Жол нөмірі 12: Жол нөмірі 17:
 
* [http://www.cdc.gov/vhf/ebola/ CDC: Эбола геморрагикалық лихорадкасы]  
 
* [http://www.cdc.gov/vhf/ebola/ CDC: Эбола геморрагикалық лихорадкасы]  
 
* [http://www.who.int/csr/disease/ebola/en/ ДСҰ:  Эбола геморрадикалық лихорадкасы] – Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымы
 
* [http://www.who.int/csr/disease/ebola/en/ ДСҰ:  Эбола геморрадикалық лихорадкасы] – Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымы
−
* [http://www.viprbrc.org/brc/home.do?decorator=filo Вирустық патогендер базасы мен сараптамалық қоры]
+
* [http://www.viprbrc.org/brc/home.do?decorator=filo Вирустық патогендер базасы мен сараптамалық қоры]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
−
* [http://www.ebi.ac.uk/pdbe/emdb/searchResults.html/?q=ebola Эболаның 3D макромолекуларлық құрылымы]
+
* [http://www.ebi.ac.uk/pdbe/emdb/searchResults.html/?q=ebola Эболаның 3D макромолекуларлық құрылымы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808072117/http://www.ebi.ac.uk/pdbe/emdb/searchResults.html/?q=ebola |date=2014-08-08 }}
−
* [https://maps.google.com/maps/ms?msa=0&msid=202977755949863934429.0004c658eb30f9c4fb1c0&ie=UTF8&t=h&ll=27.371767,5.273438&spn=110.017392,184.21875&z=2&source=embed&dg=feature Google Map Эболаның таралу аймағы]
+
* [https://maps.google.com/maps/ms?msa=0&msid=202977755949863934429.0004c658eb30f9c4fb1c0&ie=UTF8&t=h&ll=27.371767,5.273438&spn=110.017392,184.21875&z=2&source=embed&dg=feature Google Map Эболаның таралу аймағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819171607/https://maps.google.com/maps/ms?msa=0&msid=202977755949863934429.0004c658eb30f9c4fb1c0&ie=UTF8&t=h&ll=27.371767,5.273438&spn=110.017392,184.21875&z=2&source=embed&dg=feature |date=2014-08-19 }}
−
* [http://www.who.int/csr/bioriskreduction/filovirus_infection_control/en/ ДСҰ-ы ұсынған инфекциялық бақылау деңгейі]
+
* [http://www.who.int/csr/bioriskreduction/filovirus_infection_control/en/ ДСҰ-ы ұсынған инфекциялық бақылау деңгейі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140816223245/http://www.who.int/csr/bioriskreduction/filovirus_infection_control/en/ |date=2014-08-16 }}
−
 
+
{{Сыртқы сілтемелер}}{{stub}}
−
{{stub}}
+
  
 
[[Санат:Вирустық аурулар]]
 
[[Санат:Вирустық аурулар]]
 
[[Санат:Эбола]]
 
[[Санат:Эбола]]
 +
[[Санат:Тайм журналы нұсқасы бойынша Жыл адамдары]]
 +
[[Санат:Тропиктік аурулар]]
 +
[[Санат:Қызба]]

11:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі нұсқасы

Үлгі:Ауру

Эбола ауруы (EVD) немесе Эбола геморрагикалық лихорадкасы (EHF), эболавирус себепші болатын адамдар мен приматтардың ауруы. Аурудың алғашқы белгілері екі күннен үш аптаға дейінгі аралықта көрінеді. Бұлшықет пен бас ауруымен бірге жүретін қызба (лихорадка). Әдетте диарея, құсу басталып, бауыр мен бүйректері істен шығады. Осы уақытта науқастың ағзасында іштей және сыртта қан ағу басталады.<ref name=WHO2014>Үлгі:Cite web</ref> Вирус жұқпалы жануар немесе науқас адамның сұйықтығы арқылы беріледі. Табиғи ортада ауа арқылы таралу жағдайы тіркелмеген.<ref name=WHOAir2014>Үлгі:Cite web</ref> Өсімдік жарқанаттары арқылы таралады, бірақ оларға аурудың вирустары әсер етпейді.

Сурет:Symptoms of ebola.png
CDC">Үлгі:Cite web</ref>

Ауруды емдейтін арнайы ем әзірге жоқ.<ref name=WHO2014/> Әзірге науқас адамдарды емдеуде регидратациялық терапия және ағзаға керекті қоректерді жүйелі түрде құю пайдаланылады.<ref name=WHO2014/> Аурудың қауіптілік деңгейі жоғары, науқастардың 50% мен 90% аралығында қайтыс болады.<ref name="Elsevier/Academic Press">Үлгі:Cite book</ref> Эбола ауруы алғаш рет Судан (қазіргі Оңтүстік Судан) мен Конгода тіркелген.<ref name=WHO2014/>

Сипаттамасы

Эбола вирусы ауру немесе өлген адамның немесе жануардың қаны немесе дене сұйықтықтары арқылы таралады. Сіз ауру адаммен тікелей байланыста ғана емес, сонымен қатар жақында биологиялық сұйықтықтармен ластанған заттар арқылы да жұғуы мүмкін.<ref name=":0">Үлгі:Cite web</ref> Приматтар, соның ішінде адамдар арасында аурудың ауа-тамшылары арқылы таралуы зертханалық немесе табиғи жағдайларда құжатталмаған.<ref>Үлгі:Cite web</ref>

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

Сыртқы сілтемелер

Үлгі:Сыртқы сілтемелерҮлгі:Stub

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Эбола_ауруы&oldid=125434» бетінен алынған