Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Естай Беркімбайұлы"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
(+ 4 санат; ±Санат:1868 жылы туғандар→Санат:1874 жылы туғандар (HotCat құралының көмегімен))
 
ш (1 түзету)
 
(2 қатысушының арадағы 2 түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
[[Image:estay berkimbayuli.jpg|thumb|right|200px|Естай Беркімбайұлы]]
+
{{Тұлға|Есімі=Естай Беркімбайұлы|Сурет=Estay berkimbayuli.jpg|ені=220px|Туған күні=1874|Қайтыс болған күні=15.03.1946|Туған жері=қазіргі [[Павлодар облысы]], Екібастұз ауданы, қарасты Ақкөл ауылы|Қайтыс болған жері=Куйбышев ауданы, Харков совхозының үшінші бөлімше|Азаматтығы=[[File:Flag of Russia (1858–1896).svg|22px|border]] [[Ресей империясы]] (1917)<br/>
−
'''Естай Беркімбайұлы''' ([[1874 жыл|1874]], қазіргі [[Павлодар облысы]] [[Екібастұз ауданы]] қарасты Ақкөл ауылы - [[1946 жыл|1946]]) — қазақтың көрнекті әншісі, ақын-сазгері, [[ҚазССР]]-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1939).  
+
{{USSR}}|Ұлты=[[Қазақтар|Қазақ]]|Мансабы=[[Ақын]], [[әнші]], [[сазгер]]|Әкесі=Беркімбай|Анасы=Күлипа|Марапаттары=1939 жылы Қазақстан Республикасы композиторлар одағының мүшесі, «Еңбегі сіңген өнер қайраткері» құрметті атақтары берілді.}}
 +
 
 +
'''Естай Беркімбайұлы''' ([[1874 жыл]], қазіргі [[Павлодар облысы]], [[Екібастұз|Екібастұз ауданы]], қарасты Ақкөл ауылы – [[15 наурыз]], [[1946 жыл]]) — қазақтың көрнекті әншісі, ақын-сазгері, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазССР]]-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1939).  
  
 
== Өмірбаяны ==
 
== Өмірбаяны ==
 +
[[File:Estay.jpg|thumb|Естай кітабы 2002 жыл]]
 
* Ол кедей отбасында туған. Естай әндік-ақындық ортада өскен, анасы Күлипа мен ағасы Байтолым белгілі әншілер болған. Естай олардан жыр, дастандар мен толғауларды орындау мәнерін үйренген. 16 жасында халық әндерін талантты орындаушы, халықтық музыка дәстүрін жалғастырушы тұлға.
 
* Ол кедей отбасында туған. Естай әндік-ақындық ортада өскен, анасы Күлипа мен ағасы Байтолым белгілі әншілер болған. Естай олардан жыр, дастандар мен толғауларды орындау мәнерін үйренген. 16 жасында халық әндерін талантты орындаушы, халықтық музыка дәстүрін жалғастырушы тұлға.
−
* 20 жасында [[Ертіс]] атырабына белгілі әнші болды. Осы өнердің арқасында көп жерлерді ([[Қараөткел]], [[Семей]], [[Кереку]], [[Зайсан]], [[Тарбағатай]], [[Жетісу]]) аралайды. [[Сұлу Көкше]] мен [[Баян]]ға барады. Бұл сапарында [[Біржан Қожағұлұлы|Біржанмен]] кездесіп, оның өнерінен тәлім алды.  
+
* 20 жасында [[Ертіс]] атырабына белгілі әнші болды. Осы өнердің арқасында көп жерлерді ([[Қараөткел (Павлодар облысы)|Қараөткел]], [[Семей]], [[Павлодар|Кереку]], [[Зайсан (қала)|Зайсан]], [[Тарбағатай аймағы|Тарбағатай]], [[Жетісу]]) аралайды. [[Көкшетау тауы|Сұлу Көкше]] мен [[Баянауыл|Баянға]] барады. Бұл сапарында [[Біржан Қожағұлұлы|Біржанмен]] кездесіп, оның өнерінен тәлім алды.
  
−
Әнші-сазгерлер [[Біржан]], [[Ақан сері]] мен [[Жарылғапберді]]нің өнер-өнегесінен сусындаған Естай олардың тек әншілік-орындаушылық өнерін ғана емес, сазгерлік өнерін де ілгері дамытты: көптеген әндер ("Бір мысқал", "Майда қоңыр", "Ашу — пышақ", "Шоқ қара ағаш") шығарды.  
+
Әнші-сазгерлер [[Біржан Қожағұлұлы|Біржан]], [[Ақан сері]] мен [[Жарылғапберді]]нің өнер-өнегесінен сусындаған Естай олардың тек әншілік-орындаушылық өнерін ғана емес, сазгерлік өнерін де ілгері дамытты: көптеген әндер ("Бір мысқал", "Майда қоңыр", "Ашу – пышақ", "Шоқ қара ағаш") шығарды.  
  
 +
Естайдың әнші-ақындық, сазгерлік талантын бүкіл қазақ сахарасына мәшһүр еткен әні – "Қорлан". Осы шығармасымен классик сазгерлердің қатарынан орын алды.<ref>[[Тарихи тұлғалар]]. Танымдық - көпшілік басылым. [[Мектеп]] жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – [[Алматы]]. “[[Алматыкітап баспасы]]”,  2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> "Қорлан" – Естай шығармаларының шыңы, жүрегі (Жұбанов А., Замана бұлбұлдары, А., 1963, 248-бет). "Қорлан" әнін [[Мұқан Төлебаев|М. Төлебаев]] "Біржан-Сара" операсында, [[Евгений Григорьевич Брусиловский|Е.Г. Брусиловский]] "Ер Тарғын" операсында, С.И. Шабельский мен Л.М. Шаргородский "Қобыз бен оркестрге арналған концертінде" (2-бөлімінде) шығармашылықпен пайдаланды.
  
−
Естайдың әнші-ақындық, сазгерлік талантын бүкіл қазақ сахарасына мәшһүр еткен әні — "Қорлан". Осы шығармасымен классик сазгерлердің қатарынан орын алды.<ref>[[Тарихи тұлғалар]]. Танымдық - көпшілік басылым. [[Мектеп]] жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – [[Алматы]]. “[[Алматыкітап баспасы]]”,  2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> "Қорлан" — Естай шығармаларының шыңы, жүрегі (Жұбанов А., Замана бұлбұлдары, А., 1963, 248-бет). "Қорлан" әнін [[М. Төлебаев]] "Біржан-Сара" операсында, [[Брусиловский Евгений Григорьевич|Е. Г. Брусиловский]] "Ер Тарғын" операсында, С. И. Шабельский мен Л.М.Шаргородский "Қобыз бен оркестрге арналған концертінде" (2-бөлімінде) шығармашылықпен пайдаланды.
+
Жаңа өмір жайында "Туды күнім", "Өмір" атты әндер шығарды. 1939 жылы Алматыға келіп, көп әндерін нотаға түсіртті.  
−
 
+
−
Жаңа өмір жайында "Туды күнім", "Өмір" атты әндер шығарды. 1939ж. Алматыға келіп, көп әндерін нотаға түсіртті.  
+
 
* Әншілік ақындық сайыстарға қатысып, [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]]мен неше рет кездесті.  
 
* Әншілік ақындық сайыстарға қатысып, [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]]мен неше рет кездесті.  
−
 
+
* Сол жылы [[Қазақстан жазушылар одағы|Қазақстан Жазушылар Одағының]] ІІ сьезіне қатысты.
−
* Сол жылы [[Қазақстан Жазушылар Одағының II съезі]]не қатысты.  
+
−
 
+
 
* [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында мәдени-үгіт бригадасында әсем әнімен, жалынды жырымен халықты жеңіске жігерлендірді.  
 
* [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында мәдени-үгіт бригадасында әсем әнімен, жалынды жырымен халықты жеңіске жігерлендірді.  
−
 
+
* 1945 жылы [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] туғанына 100 жыл толу мерекесіне қатысты. Мұнда [[Нартай Бекежанов|Нартай]], [[Нұрлыбек Баймұратов|Нұрлыбек]] т.б. ақындармен айтысқа түсті. Оған арнап М. Әлімбаев "Естай-Қорлан" поэмасын (1968) жазды.
−
* 1945 ж. [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] туғанына 100 жыл толу мерекесіне қатысты. Мұнда [[Нартай Бекежанов|Нартай]], [[Нұрлыбек Баймұратов|Нұрлыбек]] т.б. ақындармен айтысқа түсті. Оған арнап М. Әлімбаев "Естай-Қорлан" поэмасын (1968) жазды.
+
  
 
== Марапаттары ==
 
== Марапаттары ==
−
* 1939 ж. қыркүйегінде "Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері" деген құрметті атақ берілді.
+
* 1939 жылы қыркүйегінде "Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері" деген құрметті атақ берілді.
−
* 1940 ж. [[Қазақстан Композиторлар одағы]]на мүше болып қабылданды.
+
* 1940 жылы [[Қазақстан композиторлар одағы|Қазақстан Композиторлар одағына]] мүше болып қабылданды.
  
 
==  Шығармалары ==
 
==  Шығармалары ==
 
* "Майда қоңыр"
 
* "Майда қоңыр"
−
 
 
* "Жүректе"
 
* "Жүректе"
−
 
 
* "Мәлике"
 
* "Мәлике"
−
 
 
* "Өмір"
 
* "Өмір"
−
 
 
* "Қоңыр жел"
 
* "Қоңыр жел"
−
 
 
* "Дүние"
 
* "Дүние"
−
 
 
* "Шоққара ағаш"
 
* "Шоққара ағаш"
−
 
+
* «[[Хұсни-Хорлан]]<nowiki/>»- Әні мен сөзі Естайдікі, орынд. Р. Абдуллин
−
* «Хұсни-Хорлан»- Әні мен сөзі Естайдікі, орынд. Р. Абдуллин
+
  
 
== Дереккөздер ==
 
== Дереккөздер ==
Жол нөмірі 46: Жол нөмірі 38:
 
{{Bio-stub}}
 
{{Bio-stub}}
  
−
[[Санат:1874 жылы туғандар]]
 
 
[[Санат:Екібастұзда туғандар]]
 
[[Санат:Екібастұзда туғандар]]
−
[[Санат:1946 жылы қайтыс болғандар]]
 
 
[[Санат:Қазақстан әншілері]]
 
[[Санат:Қазақстан әншілері]]
 
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]
 
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]
 
[[Санат:Қазақ ақындары]]
 
[[Санат:Қазақ ақындары]]
 
[[Санат:Қазақстан ақындары]]
 
[[Санат:Қазақстан ақындары]]
−
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]]
+
[[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]]

19:22, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі нұсқасы

Үлгі:Тұлға

Естай Беркімбайұлы (1874 жыл, қазіргі Павлодар облысы, Екібастұз ауданы, қарасты Ақкөл ауылы – 15 наурыз, 1946 жыл) — қазақтың көрнекті әншісі, ақын-сазгері, ҚазССР-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1939).

Өмірбаяны

Сурет:Estay.jpg
Естай кітабы 2002 жыл
  • Ол кедей отбасында туған. Естай әндік-ақындық ортада өскен, анасы Күлипа мен ағасы Байтолым белгілі әншілер болған. Естай олардан жыр, дастандар мен толғауларды орындау мәнерін үйренген. 16 жасында халық әндерін талантты орындаушы, халықтық музыка дәстүрін жалғастырушы тұлға.
  • 20 жасында Ертіс атырабына белгілі әнші болды. Осы өнердің арқасында көп жерлерді (Қараөткел, Семей, Кереку, Зайсан, Тарбағатай, Жетісу) аралайды. Сұлу Көкше мен Баянға барады. Бұл сапарында Біржанмен кездесіп, оның өнерінен тәлім алды.

Әнші-сазгерлер Біржан, Ақан сері мен Жарылғапбердінің өнер-өнегесінен сусындаған Естай олардың тек әншілік-орындаушылық өнерін ғана емес, сазгерлік өнерін де ілгері дамытты: көптеген әндер ("Бір мысқал", "Майда қоңыр", "Ашу – пышақ", "Шоқ қара ағаш") шығарды.

Естайдың әнші-ақындық, сазгерлік талантын бүкіл қазақ сахарасына мәшһүр еткен әні – "Қорлан". Осы шығармасымен классик сазгерлердің қатарынан орын алды.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> "Қорлан" – Естай шығармаларының шыңы, жүрегі (Жұбанов А., Замана бұлбұлдары, А., 1963, 248-бет). "Қорлан" әнін М. Төлебаев "Біржан-Сара" операсында, Е.Г. Брусиловский "Ер Тарғын" операсында, С.И. Шабельский мен Л.М. Шаргородский "Қобыз бен оркестрге арналған концертінде" (2-бөлімінде) шығармашылықпен пайдаланды.

Жаңа өмір жайында "Туды күнім", "Өмір" атты әндер шығарды. 1939 жылы Алматыға келіп, көп әндерін нотаға түсіртті.

  • Әншілік ақындық сайыстарға қатысып, Жамбылмен неше рет кездесті.
  • Сол жылы Қазақстан Жазушылар Одағының ІІ сьезіне қатысты.
  • Ұлы Отан соғысы жылдарында мәдени-үгіт бригадасында әсем әнімен, жалынды жырымен халықты жеңіске жігерлендірді.
  • 1945 жылы Абайдың туғанына 100 жыл толу мерекесіне қатысты. Мұнда Нартай, Нұрлыбек т.б. ақындармен айтысқа түсті. Оған арнап М. Әлімбаев "Естай-Қорлан" поэмасын (1968) жазды.

Марапаттары

Шығармалары

  • "Майда қоңыр"
  • "Жүректе"
  • "Мәлике"
  • "Өмір"
  • "Қоңыр жел"
  • "Дүние"
  • "Шоққара ағаш"
  • «Хұсни-Хорлан»- Әні мен сөзі Естайдікі, орынд. Р. Абдуллин

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

Үлгі:Bio-stub

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Естай_Беркімбайұлы&oldid=103488» бетінен алынған