Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Сәттіғұл Жанғабылұлы"
ш (1 түзету) |
|||
| Жол нөмірі 7: | Жол нөмірі 7: | ||
|Туған кездегі есімі = | |Туған кездегі есімі = | ||
|Лақап аты = | |Лақап аты = | ||
| − | |Туған күні = 1876 | + | |Туған күні = 1.1.1876 |
| − | |Туған жері = [[Бозащы]] | + | |Туған жері = [[Бозащы]], [[Маңғыстау приставтығы]], [[Ресей Империясы]] |
| − | |Қайтыс болған күні = 1966 | + | |Қайтыс болған күні = 1.1.1966 |
| − | |Қайтыс болған жері = [[Тұщықұдық (Маңғыстау облысы)|Тұщықұдық]] | + | |Қайтыс болған жері = [[Тұщықұдық (Маңғыстау облысы)|Тұщықұдық]], [[Маңғышлақ облысы]], [[Қазақ КСР]], [[КСРО]] |
|Азаматтығы = {{USSR}}<br>{{flagicon|RUS}} [[Ресей Империясы]] (1876-1920) | |Азаматтығы = {{USSR}}<br>{{flagicon|RUS}} [[Ресей Империясы]] (1876-1920) | ||
|Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] | |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] | ||
| Жол нөмірі 28: | Жол нөмірі 28: | ||
'''Сәттіғұл Жанғабылұлы''' ([[1876]], [[Маңғыстау ауданы]] [[Бозащы]] ауылы – [[1966]], Тұщықұдық ауылы) – ақын, [[Қазақстан]]ның халық ақыны (1961). | '''Сәттіғұл Жанғабылұлы''' ([[1876]], [[Маңғыстау ауданы]] [[Бозащы]] ауылы – [[1966]], Тұщықұдық ауылы) – ақын, [[Қазақстан]]ның халық ақыны (1961). | ||
| − | + | 1898 жылғы жұттан кейін Сәттіғұлдың үй-іші [[Хорезм]] аймағына барып, егіншілікпен айналысады. Көп ұзамай Маңғыстауға оралады. 15 – 16 жасынан айтысқа түсіп, ақын атанған. Абыл мен Нұрым, Қалнияз бен [[Қашаған жырау|Қашаған]] ақындардың дәстүрін жалғастырды. 1898 және 1910 жылы жұт сұрапылы мен 1916 жылғы патша жарлығы кезіндегі бұқара халін толғайды. Патшалық езгіге қарсы халық күресін бейнелейтін «Досан батыр» дастанын шығарып, ел арасына таратады. Сәттіғұл жырлары баспасөз бетінде 1920 жылдан жарияланып келеді. Жазушылар одағы мұшелігіне (1937) қабылданған Сәттіғұл [[Алматы]] қаласында өткен көркемөнерпаздар байқауына (1937), [[Мәскеу]] қаласындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылық көрмесінің ашылу салтанатына (1939), Қазақстан жазушылары мен халық ақындарының 2-съезіне (1939), республикалық ақындар слетіне (1941), республика, облысы айтыстарға (1943), Абайға арналған мәжіліске (1954) қатысады. | |
| − | 1898 жылғы жұттан кейін Сәттіғұлдың үй-іші [[Хорезм]] аймағына барып, егіншілікпен айналысады. Көп ұзамай Маңғыстауға оралады. 15 – 16 жасынан айтысқа түсіп, ақын атанған. Абыл мен Нұрым, Қалнияз бен [[Қашаған жырау|Қашаған]] ақындардың дәстүрін жалғастырды. 1898 және 1910 жылы жұт сұрапылы мен 1916 жылғы патша жарлығы кезіндегі бұқара халін толғайды. Патшалық езгіге қарсы халық күресін бейнелейтін «Досан батыр» дастанын шығарып, ел арасына таратады. | + | |
| − | + | ||
| − | Сәттіғұл жырлары баспасөз бетінде 1920 жылдан жарияланып келеді. | + | |
| − | + | ||
| − | Жазушылар одағы мұшелігіне (1937) қабылданған Сәттіғұл [[Алматы]] қаласында өткен көркемөнерпаздар байқауына (1937), [[Мәскеу]] қаласындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылық көрмесінің ашылу салтанатына (1939), Қазақстан жазушылары мен халық ақындарының 2-съезіне (1939), республикалық ақындар слетіне (1941), республика, облысы айтыстарға (1943), Абайға арналған мәжіліске (1954) қатысады. | + | |
== Шығармашылығы == | == Шығармашылығы == | ||
| Жол нөмірі 56: | Жол нөмірі 51: | ||
{{Суретсіз мақала}} | {{Суретсіз мақала}} | ||
| − | [[Санат:Маңғыстау | + | [[Санат:1876 жылы туғандар]] |
| + | [[Санат:1966 жылы қайтыс болғандар]] | ||
| + | [[Санат:Маңғыстау облысында қайтыс болғандар]] | ||
[[Санат:Қазақстан ақындары]] | [[Санат:Қазақстан ақындары]] | ||
[[Санат:Қазақстан халық ақындары]] | [[Санат:Қазақстан халық ақындары]] | ||
00:07, 2025 ж. сәуірдің 26 кезіндегі түзету
Сәттіғұл Жанғабылұлы (1876, Маңғыстау ауданы Бозащы ауылы – 1966, Тұщықұдық ауылы) – ақын, Қазақстанның халық ақыны (1961).
1898 жылғы жұттан кейін Сәттіғұлдың үй-іші Хорезм аймағына барып, егіншілікпен айналысады. Көп ұзамай Маңғыстауға оралады. 15 – 16 жасынан айтысқа түсіп, ақын атанған. Абыл мен Нұрым, Қалнияз бен Қашаған ақындардың дәстүрін жалғастырды. 1898 және 1910 жылы жұт сұрапылы мен 1916 жылғы патша жарлығы кезіндегі бұқара халін толғайды. Патшалық езгіге қарсы халық күресін бейнелейтін «Досан батыр» дастанын шығарып, ел арасына таратады. Сәттіғұл жырлары баспасөз бетінде 1920 жылдан жарияланып келеді. Жазушылар одағы мұшелігіне (1937) қабылданған Сәттіғұл Алматы қаласында өткен көркемөнерпаздар байқауына (1937), Мәскеу қаласындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылық көрмесінің ашылу салтанатына (1939), Қазақстан жазушылары мен халық ақындарының 2-съезіне (1939), республикалық ақындар слетіне (1941), республика, облысы айтыстарға (1943), Абайға арналған мәжіліске (1954) қатысады.
Шығармашылығы
Сәттіғұлдың өлеңдері
- «Ленин» (Қ-о., 1928),
- «Ақын жырлары» (А., 1958),
- «Пернедегі термелер» (А., 1965),
- «Айтыс» (3 том, А., 1966),
- «Ленин деп халық жырлайды» (А., 1969), т.б. жыр жинақтарына енген.
- Оның «Тоқсан толғау» (1966),
- «Ой толғауы» (1986),
- «Аманат» (1996) атты өлеңдер жинағы жарық көрді.
Ақынның Сүгір жыраумен, Құмармен, Сұраубаймен айтыстары, Тобаниязға арнаған толғау-жырлары бар. Сәттіғұл:
- «Менің Отаным»,
- «Бүгінгі Қазақстаным»,
- «Жетібай жыры», т.б. толғауларында өмірдің өзі тудырған өзекті мәселелерді халық көңіліне жол табар жанды сөзбен тебірене толғаған, әдеби мұралардан Абыл, Ақтан, Елбай, т.б. ақындар жырын бүгінгі ұрпаққа табыс еткен ақын. Қазақ КСР Жоғарғы. Кеңесінің Құрмет грамотасымен (1966) марапатталған.<ref>Маңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;</ref><ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>
Дереккөздер
<references/>
