Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Үлкен Борсық"
(+Санат:Ақтөбе облысы географиясы; ±Санат:Арал ауданы→Санат:Қызылорда облысы географиясы (HotCat құралының көмегімен)) |
ш («Ақтөбе облысы географиясы» деген санатты аластады; «[[Санат:Ақтөбе облысы құмдары|Ақтөбе облысы құмдар) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Үлкен Борсық''' — | + | {{Шөл |
| + | |Атауы=Үлкен Борсық құмы | ||
| + | |Шынайы атауы= | ||
| + | |Сурет= | ||
| + | |Сурет тақырыбы= | ||
| + | |Карта= | ||
| + | |Карта тақырыбы= | ||
| + | |Орналасуы=[[Ақтөбе облысы]] [[Шалқар ауданы]] жерінде. | ||
| + | |Түрі= | ||
| + | |Теңiз деңгейiнен биіктігі= | ||
| + | |Ұзындығы= 200 | ||
| + | |Ені=25,30 | ||
| + | |Ауданы= 3300 | ||
| + | |Өзендер= | ||
| + | |Өзен 1= | ||
| + | |Каналдар= | ||
| + | |Канал 1= | ||
| + | |Көлдер= | ||
| + | |Көл 1= | ||
| + | |Оазистер= | ||
| + | |Оазис 1= | ||
| + | |Орташа жылдық температурасы= | ||
| + | |Қаңтардағы орт. температура= –15°С | ||
| + | |Шілдедегі орт. температура= 26°С | ||
| + | |Жауын-шашын=150 | ||
| + | |Координаттары= 47/29/54/N/59/34/11/E | ||
| + | |CoordScale= | ||
| + | |Елдер=Қазақстан | ||
| + | |Аймақтар= | ||
| + | |Ортаққордағы санаты= | ||
| + | |Позициялық карта=Қазақстан Ақтөбе облысы | ||
| + | |ПозКарта 1 ені = | ||
| + | |crosses180 = | ||
| + | |Позициялық карта 2 = Қазақстан Ақтөбе облысы | ||
| + | |ПозКарта 2 ені = | ||
| + | |Ортаққордағы санаты = | ||
| + | }} | ||
| + | '''Үлкен Борсық''' — [[Арал теңізі]]нің солтүстік-батыс жағасынан [[Ақтөбе облысы]]ның [[Шалқар (қала)|Шалқар]] қаласына дейінгі аралықты қамтитын құмды алқап. | ||
| − | == | + | == Географиялық орны == |
| − | + | [[Ақтөбе облысы]] [[Шалқар ауданы]] жерінде. | |
| − | + | == Жер бедері == | |
| + | Ұзындығы 200 км-ден астам, ені 25-30 км (теңіз жағалауында 80 км-ге дейін кеңейеді). Ауданы 3300 км<sup>2</sup>. [[Мұғалжар тауы]] мен [[Шағырай үстірті|Шағырай үстіртіне]] жалғасқан батыс бөлігі ойдым-ойдым шағын көлдер мен сортаңдар тізбегінен тұрады. Құм жағалауларында қыстаулар (Ойық, Итжеміс, Ақши, Шұқыр, т.б.), қоныстар (Қабырғайтау, Сарыбұлақ, т.б.) және құдықтар (Қосшыңырау, Аққұдық, т.б.) жиі кездеседі. Жер бедері төбелі-белесті, өсімдікпен бекіген құмды жазық. Жер асты суы 1 — 25 м тереңдіктен шығады. | ||
| − | + | == Геологиялық қүрылымы == | |
| + | Негізінен [[Палеоген кезеңі|палеоген]] тау жыныстарының үгілуінен қалыптасқан, тек солтүстік-батыс бөлігі ғана жас аллювий шөгінділерінен түзілген. | ||
| − | + | == Климаты == | |
| − | [[ | + | Қысы қатаң, жазы ыстық; қаңтардың орташа температурасы –12 — 15 С, шілдеде 25 — 26 С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 — 150 мм. |
| − | [[Санат:Ақтөбе облысы | + | |
| + | == Өсімдігі == | ||
| + | Қоңыр топырақта жусан, жүзгін, шеңгел, изен, сексеуіл, т.б. өседі. Мал жайылымы.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том</ref> | ||
| + | |||
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
| + | |||
| + | [[Санат:Ақтөбе облысы құмдары]] | ||
12:35, 2022 ж. желтоқсанның 19 кезіндегі түзету
Үлгі:Шөл Үлкен Борсық — Арал теңізінің солтүстік-батыс жағасынан Ақтөбе облысының Шалқар қаласына дейінгі аралықты қамтитын құмды алқап.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар ауданы жерінде.
Жер бедері
Ұзындығы 200 км-ден астам, ені 25-30 км (теңіз жағалауында 80 км-ге дейін кеңейеді). Ауданы 3300 км2. Мұғалжар тауы мен Шағырай үстіртіне жалғасқан батыс бөлігі ойдым-ойдым шағын көлдер мен сортаңдар тізбегінен тұрады. Құм жағалауларында қыстаулар (Ойық, Итжеміс, Ақши, Шұқыр, т.б.), қоныстар (Қабырғайтау, Сарыбұлақ, т.б.) және құдықтар (Қосшыңырау, Аққұдық, т.б.) жиі кездеседі. Жер бедері төбелі-белесті, өсімдікпен бекіген құмды жазық. Жер асты суы 1 — 25 м тереңдіктен шығады.
Геологиялық қүрылымы
Негізінен палеоген тау жыныстарының үгілуінен қалыптасқан, тек солтүстік-батыс бөлігі ғана жас аллювий шөгінділерінен түзілген.
Климаты
Қысы қатаң, жазы ыстық; қаңтардың орташа температурасы –12 — 15 С, шілдеде 25 — 26 С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 — 150 мм.
Өсімдігі
Қоңыр топырақта жусан, жүзгін, шеңгел, изен, сексеуіл, т.б. өседі. Мал жайылымы.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том</ref>
