Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Жетімдер руы"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
ш (1 түзету)
 
(басқа бір қатысуышының арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
 
'''Жетімдер''' — қазақ халқының құрамындағы [[ру]]. [[Шежіре]] бойынша, [[Орта жүз]] құрамындағы [[қоңырат]] тайпасының көтенші бұтағынан таратылады. Ел аузындағы аңыз бойынша, Жетімдер деп әуелде әкесіз өскен Сұркиік деген жетім баладан тараған Сары, Жаппас, Құба, Тебей ұрпақтары ғана аталған. Кейін бұл атау сапар тобына біріккен руластарына да ауысқан. Сары Жетімдер, 19 ғ-дағы қазақ тарихшыларының жазуына қарағанда, көне [[қарлұқ]]тардың саржетім руының бір сілемі. Бұл этноним [[арғын]] тайпасының құрамына — саржетім, [[жалайыр]]ға — жетімек, [[алшын]]ға — саржетім, [[тама]]ға — жетімсары түрінде енген. Қоңыратқа жататын Жетімдердің сапар тобындағы Қатаған аталығы да, С.Жүсіпұлының жазуынша, кезінде [[Ноғай ұлысы]]нда болған осы аттас байырғы тайпадан жеткен. Қатаған тайпасы 16 — 17 ғ-лардағы әр түрлі аласапырандардан ыдырап, нәубетке ұшырап, аман қалғаны өзбек, қазақ, қырғыз, қарақалпақ құрамына сіңген. Сондай-ақ, Сары Жетімдер тобындағы Ырсымбет, Жәдік аталары қарақалпақтың қытай руы құрамында да бір-біріне туыс қауымдар ретінде белгілі. Осы деректер бір жағынан Жетімдер руының түрлі кезеңдерді басынан өткізе жүріп қалыптасқан бірлестік екенін де байқатады. [[Ұран]]ы — [[Алатау]], [[таңба]]сы — [[босаға]].
 
'''Жетімдер''' — қазақ халқының құрамындағы [[ру]]. [[Шежіре]] бойынша, [[Орта жүз]] құрамындағы [[қоңырат]] тайпасының көтенші бұтағынан таратылады. Ел аузындағы аңыз бойынша, Жетімдер деп әуелде әкесіз өскен Сұркиік деген жетім баладан тараған Сары, Жаппас, Құба, Тебей ұрпақтары ғана аталған. Кейін бұл атау сапар тобына біріккен руластарына да ауысқан. Сары Жетімдер, 19 ғ-дағы қазақ тарихшыларының жазуына қарағанда, көне [[қарлұқ]]тардың саржетім руының бір сілемі. Бұл этноним [[арғын]] тайпасының құрамына — саржетім, [[жалайыр]]ға — жетімек, [[алшын]]ға — саржетім, [[тама]]ға — жетімсары түрінде енген. Қоңыратқа жататын Жетімдердің сапар тобындағы Қатаған аталығы да, С.Жүсіпұлының жазуынша, кезінде [[Ноғай ұлысы]]нда болған осы аттас байырғы тайпадан жеткен. Қатаған тайпасы 16 — 17 ғ-лардағы әр түрлі аласапырандардан ыдырап, нәубетке ұшырап, аман қалғаны өзбек, қазақ, қырғыз, қарақалпақ құрамына сіңген. Сондай-ақ, Сары Жетімдер тобындағы Ырсымбет, Жәдік аталары қарақалпақтың қытай руы құрамында да бір-біріне туыс қауымдар ретінде белгілі. Осы деректер бір жағынан Жетімдер руының түрлі кезеңдерді басынан өткізе жүріп қалыптасқан бірлестік екенін де байқатады. [[Ұран]]ы — [[Алатау]], [[таңба]]сы — [[босаға]].
==Дереккөздер:==
+
 
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
+
== Тұлғалар ==
 +
* [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]]
 +
* [[Әшірбек Төребайұлы Сығай]]
 +
* [[Жайлау Масанов]]
 +
* [[Дүйсенбай Алтынбеков]]
 +
 
 +
== Дереккөздер ==
 +
{{Дереккөздер}}
 
{{Суретсіз мақала}}
 
{{Суретсіз мақала}}
 
{{Қазақ рулары}}
 
{{Қазақ рулары}}
 
{{wikify}}
 
{{wikify}}
 +
{{stub}}
  
 
[[Санат:Қазақстан тарихы]]
 
[[Санат:Қазақстан тарихы]]
 
[[Санат:Қазақ рулары]]
 
[[Санат:Қазақ рулары]]
 
[[Санат:Орта жүз]]
 
[[Санат:Орта жүз]]
 
 
{{stub}}
 

19:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі нұсқасы

Жетімдер — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүз құрамындағы қоңырат тайпасының көтенші бұтағынан таратылады. Ел аузындағы аңыз бойынша, Жетімдер деп әуелде әкесіз өскен Сұркиік деген жетім баладан тараған Сары, Жаппас, Құба, Тебей ұрпақтары ғана аталған. Кейін бұл атау сапар тобына біріккен руластарына да ауысқан. Сары Жетімдер, 19 ғ-дағы қазақ тарихшыларының жазуына қарағанда, көне қарлұқтардың саржетім руының бір сілемі. Бұл этноним арғын тайпасының құрамына — саржетім, жалайырға — жетімек, алшынға — саржетім, тамаға — жетімсары түрінде енген. Қоңыратқа жататын Жетімдердің сапар тобындағы Қатаған аталығы да, С.Жүсіпұлының жазуынша, кезінде Ноғай ұлысында болған осы аттас байырғы тайпадан жеткен. Қатаған тайпасы 16 — 17 ғ-лардағы әр түрлі аласапырандардан ыдырап, нәубетке ұшырап, аман қалғаны өзбек, қазақ, қырғыз, қарақалпақ құрамына сіңген. Сондай-ақ, Сары Жетімдер тобындағы Ырсымбет, Жәдік аталары қарақалпақтың қытай руы құрамында да бір-біріне туыс қауымдар ретінде белгілі. Осы деректер бір жағынан Жетімдер руының түрлі кезеңдерді басынан өткізе жүріп қалыптасқан бірлестік екенін де байқатады. ҰраныАлатау, таңбасыбосаға.

Тұлғалар

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер Үлгі:Суретсіз мақала Үлгі:Қазақ рулары Үлгі:Wikify Үлгі:Stub