Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Қостөбе (Солтүстік Қостөбе)"
ш (clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB) |
ш (1 түзету) |
||
| (2 қатысушының арадағы 2 түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Қостөбе''' (Солтүстік Қостөбе) | + | {{Көне қалашық |
| − | + | |Атауы = Қостөбе қалашығы | |
| − | + | |сурет = | |
| + | |өлшемі = | ||
| + | |Сурет атауы = | ||
| + | |Мәртебесі = | ||
| + | |Мемлекет = | ||
| + | |Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Түркістан облысы]] | ||
| + | |Қалануы = орта ғасыр | ||
| + | |Қалаушы = | ||
| + | |Деректерде атала бастады = | ||
| + | |Басқаша атаулары = | ||
| + | |Халық саны = | ||
| + | |Қиралды = | ||
| + | |Қиралу себебі = | ||
| + | |Орналасуы = | ||
| + | |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | ||
| + | |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | ||
| + | |region = | ||
| + | |CoordScale = | ||
| + | |Позициялық карта 1 = Қазақстан | ||
| + | |ПозКарта 1 ені = | ||
| + | |crosses180 = | ||
| + | |Облыс картасы = | ||
| + | |Ортаққордағы санаты = | ||
| + | }} | ||
| + | {{мағына|Қостөбе}} | ||
| + | '''Қостөбе''' (Солтүстік Қостөбе) – ежелгі қоныс орны, орта ғасырлық қала. | ||
| − | + | == Орналасқан жері == | |
| + | [[Түркістан облысы]], [[Отырар ауданы]]ның орталығы [[Шәуілдір]] ауылынан оңтүстікке қарай 5 км жерде, [[Арыс (өзен)|Арыс]] өзенінің кеуіп кеткен сағасының сол жағалауында. | ||
| − | [[ | + | == Зерттелуі, сипаты == |
| + | Алғаш рет [[1948 жыл|1948]] жылы [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] (жетекшісі [[Александр Натанович Бернштам|А.Н. Бернштам]]) тапқан. [[1978 жыл|1978]] жылы Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясының отряды (жетекшісі [[Карл Молдахметұлы Байпақов|К.М. Байпақов]]) зерттеген.<br> | ||
| + | Қазіргі орны төртбұрышты келген төбе. Табанының аумағы 60x40 м, биіктігі 5 м. Төбенің үстінде аумағы 30x10 м төбешік-алаңқай бар. Төбенің солтүстік-шығыс жағында үшбұрышты келген төбешік-алаңқай орналасқан. Оның ені 80 м, ұзындығы 100 м шамасында, ал биіктігі 1,5-3 м аралығында. Аумағы 5x8 м болатын қазба жұмысы төбенің үстінде жүргізілген. Қазба барысында дәліз секілді ұзынша бөлме орны аршылған. Оның едені саз балшықпен сыланғаны анықталды. Зерттеу кезінде күнделікті тұрмысқа кажетті заттар сынықтары ([[хум]], [[саптаяқ]], [[тостаған]], тұтқалары бар құмыра, табақ, көзе, саптыаяқ сынықтары, т.б.) табылған.<br> | ||
| + | Алынған материалдар негізінде Қостөбені [[Отырар-Қаратау мәдениеті]]н қалдырған тайпалар мекендегені (б.з. I-V ғасырлары) айқындалды. Олар егін егіп, мал өсірумен шұғылданған.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Байпаков К.М., Шарденова З.Ж., Перегудова С.Я., Раннесредневековая архитектура Семиречья и Южного Казахстана на Великом Шелковом пути, А., 2001.</ref> | ||
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
| − | {{ | + | {{Қазақстанның көне қалалары}} |
| + | |||
| + | [[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | ||
| + | [[Санат:Түркістан облысы географиясы]] | ||
| + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | ||
19:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі нұсқасы
Үлгі:Көне қалашық Үлгі:Мағына Қостөбе (Солтүстік Қостөбе) – ежелгі қоныс орны, орта ғасырлық қала.
Орналасқан жері
Түркістан облысы, Отырар ауданының орталығы Шәуілдір ауылынан оңтүстікке қарай 5 км жерде, Арыс өзенінің кеуіп кеткен сағасының сол жағалауында.
Зерттелуі, сипаты
Алғаш рет 1948 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі А.Н. Бернштам) тапқан. 1978 жылы Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясының отряды (жетекшісі К.М. Байпақов) зерттеген.
Қазіргі орны төртбұрышты келген төбе. Табанының аумағы 60x40 м, биіктігі 5 м. Төбенің үстінде аумағы 30x10 м төбешік-алаңқай бар. Төбенің солтүстік-шығыс жағында үшбұрышты келген төбешік-алаңқай орналасқан. Оның ені 80 м, ұзындығы 100 м шамасында, ал биіктігі 1,5-3 м аралығында. Аумағы 5x8 м болатын қазба жұмысы төбенің үстінде жүргізілген. Қазба барысында дәліз секілді ұзынша бөлме орны аршылған. Оның едені саз балшықпен сыланғаны анықталды. Зерттеу кезінде күнделікті тұрмысқа кажетті заттар сынықтары (хум, саптаяқ, тостаған, тұтқалары бар құмыра, табақ, көзе, саптыаяқ сынықтары, т.б.) табылған.
Алынған материалдар негізінде Қостөбені Отырар-Қаратау мәдениетін қалдырған тайпалар мекендегені (б.з. I-V ғасырлары) айқындалды. Олар егін егіп, мал өсірумен шұғылданған.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Байпаков К.М., Шарденова З.Ж., Перегудова С.Я., Раннесредневековая архитектура Семиречья и Южного Казахстана на Великом Шелковом пути, А., 2001.</ref>
