Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Концерт"

'''Концерт''' ({{lang-de|konzert}}, {{lang-it|concerto, сөзбе-сөз  келісу}}, {{lang-la|concerto – бәсекеге түсемін}}) – 1) алдын ала арнайы жасалған бағдарлама бойынша [[музыка]]лық, әдеби-[[хореография]]лық және [[сахна]]лық шығармаларды көпшілік алдында орындау; 2) жеке музыкалық [[аспап]] (кейде 2 – 3 жетекші музыкалық аспап) пен [[оркестр]] үшін [[соната]]лық [[цикл]]ді формада жазылған музыкалық шығарма. Жеке орындаушы мен оркестрдің өзара жарысын көрсете отырып, оларды салыстыру Концерттің негізгі мақсаты болып табылады. '''Концерт 3 бөлімнен''' (1-бөлімі өте жылдам; 2-бөлімі [[лирика]]лық, байсалды; 3-бөлімі [[рондо]] формасында) тұрады. Әдетте, Концерттің 1-бөлімі аяқталар алдында (жетекші аспаптың оркестр сүйемелінсіз) [[импровизация]]лық сипатта асқан шеберлікпен [[соло]] орындалады. Концерттің 2, 4 кейде 5 бөлімді түрлері де кездеседі. Жеке аспап пен оркестрге арналған 3 бөлімді циклдік Концертті алғаш жазған [[итальян]] [[композитор]]ы [[Вивальди Антонио Лучо|А.Вивальди]] (1678 ж. ш. – 1741) болса, одан кейін [[Йоганн Себастиан Бах|И.С. Бах]] [[скрипка]], [[клавир]] үшін Концерттер жазды. Концерттің [[фортепьяно]], скрипка, т.б. аспапқа арналған [[классика]]лық түрлерін [[Моцарт|В.А. Моцарт]] жазды, ал Л.Бетховен бұл жанрға жарқын симфониялық түр беріп, оны одан әрі дамытты. [[19 ғасыр]]да Ф.Лист Концерттің 1 бөлімді түрін жазды. Орыс композиторлары [[Пётр Ильич Чайковский|П.И. Чайковский]], [[Рахманинов Сергей Васильевич|С.В. Рахманинов]] Концерт жанрының тамаша үлгілерін жасады. С.С. Прокофьев, А.И. Хачатурян, Т.Н. Хренников секілді композиторлардың шығармларында Концерт жанры елеулі орын алды. Жеке дауыс пен оркестр үшін (Р.М. Глиэр, 1874/75 – 1956), [[балалайка]], [[домбыра]], [[цимбал]], т.б. халық аспаптары үшін Концерттер жазылды. [[Қазақстан]]да осы жанр бойынша [[Мұхамеджанов Сыдық|С.Мұхамеджанов]] (жеке дауыс пен оркестр үшін Концерті, [[1958]]), [[Жұбанова Ғазиза|Ғ.Жұбанова]] (скрипка мен оркестр үшін Концерті, [[1958]]), Н.Меңдіғалиев ([[фортепьяно]] мен оркестрге арналған 2 Концерті, [[1959]], [[1967]]), т.б. композиторлар елеулі еңбек етті; 3) 2 немесе бірнеше партиялардың (әншілер дауысы, аспаптық ансамбльдер және [[орган]]) өзара жарысына негізделген [[дін]]и музыкадағы көпүнділік, [[вокал]]ьдық немесе вокальды-аспаптық форма. Алғашқы Концерттер [[16 ғасыр]]да [[Италия]]да пайда болды.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”