Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Макао"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
ш (1 түзету)
 
(басқа бір қатысуышының арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
 
{{Мемлекет
 
{{Мемлекет
−
  |Қазақша атауы          = Макао (Аомынь) әкімшілік аймағы<ref>As reflected in the Chinese text of the Macau emblem, the text of the [http://bo.io.gov.mo/bo/i/1999/leibasica/index_uk.asp Macao Basic Law], and the [http://www.gov.mo/egi/Portal/index.htm Macao Government Website], the full name of the territory is the Macao Special Administrative Region of the People's Republic of China. Although the conventions of "Macao Special Administrative Region", "Macao" and "Macau" can also be used.</ref>
+
|Статусы          = даулы жағдай
 +
  |Қазақша атауы          = Макао (Аомынь) әкімшілік аймағы<ref>As reflected in the Chinese text of the Macau emblem, the text of the [http://bo.io.gov.mo/bo/i/1999/leibasica/index_uk.asp Macao Basic Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205042947/http://bo.io.gov.mo/bo/i/1999/leibasica/index_uk.asp |date=2012-02-05 }}, and the [http://www.gov.mo/egi/Portal/index.htm Macao Government Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629213931/http://www.gov.mo/egi/Portal/index.htm |date=2012-06-29 }}, the full name of the territory is the Macao Special Administrative Region of the People's Republic of China. Although the conventions of "Macao Special Administrative Region", "Macao" and "Macau" can also be used.</ref>
 
  |Шынайы атауы          = {{lang-zh|中華人民共和國澳門特別行政區}}
 
  |Шынайы атауы          = {{lang-zh|中華人民共和國澳門特別行政區}}
 
  |Атау септігі          =  
 
  |Атау септігі          =  
−
  |Елтаңба                =Macau SAR Regional Emblem.svg
+
  |Елтаңба                = Regional Emblem of Macau.svg
−
  |Байрақ                = Flag of Macau.svg
+
  |Байрақ                = Flag of Macau.svg
 
  |Ұраны                  =  
 
  |Ұраны                  =  
 
  |Әнұранның аты          =  
 
  |Әнұранның аты          =  
Жол нөмірі 19: Жол нөмірі 20:
 
  |Тәуелсіздік күні        = 20 желтоқсан 1999
 
  |Тәуелсіздік күні        = 20 желтоқсан 1999
 
  |Тәуелсіздігін алды      = [[Португалия]]дан
 
  |Тәуелсіздігін алды      = [[Португалия]]дан
−
  |Тілі                    = [[қытай тілі]]<ref>The [[Macau Basic Law]] states that the official languages are "Chinese and Portuguese." It does not explicitly specify the standard for "Chinese". While [[Standard Chinese|Mandarin]] and [[Simplified Chinese character]]s are used as the spoken and written standards in [[mainland China]], [[Standard Cantonese|Cantonese]] and [[Traditional Chinese character]]s are the long-established ''de facto'' standards in Macau.</ref>, [[португал тілі]]
+
  |Тілі                    = [[қытай тілі]], [[португал тілі]]
−
<!-- |Тілдері            = -->
+
 
  |Мемлекеттік діні        =  
 
  |Мемлекеттік діні        =  
 
  |Астанасы                =  
 
  |Астанасы                =  
 
  |Ірі қалалары            =  
 
  |Ірі қалалары            =  
−
<!-- |Ірі қаласы          = -->
 
 
  |Басшы қызметі          = Орындаушы әкімшісі<br />Әділет басқарушысы<br />Сот төрағасы<br />Ассамблея президенті
 
  |Басшы қызметі          = Орындаушы әкімшісі<br />Әділет басқарушысы<br />Сот төрағасы<br />Ассамблея президенті
 
  |Басшылары              = Фернандо Чуи<br />Флорида Чан<br />Сам Хоу Фай <br />Хо лат Сенг
 
  |Басшылары              = Фернандо Чуи<br />Флорида Чан<br />Сам Хоу Фай <br />Хо лат Сенг
−
  |Жер аумағы              = 29.5
+
  |Жер аумағы              = 29,5
 
  |Жер аумағы бойынша орны = 235
 
  |Жер аумағы бойынша орны = 235
 
  |Судың үлесі            = 0
 
  |Судың үлесі            = 0
−
  |Этнохороним            = 92.4% қытайлықтылтар<br />2.7% филиппиндіктер<br />
+
  |Этнохороним            = 92,4% қытайлықтылтар<br />2,7% филиппиндіктер<br />
−
1.5% ағылшындар<br />
+
1,5% ағылшындар<br />
−
1.4% португалдықтар<br />
+
1,4% португалдықтар<br />
−
2.0% басқалар
+
2,0% басқалар
−
   |Жұрты                  = 591,900<ref>[http://new.tdm.com.mo/c_news/tv_news.php?id=187614 統計局公佈第二季人口統計], [[TDM (Macau)]], 9 тамыз 2013</ref><ref>[http://new.tdm.com.mo/c_news/radio_news.php?id=187600 本澳總人口59.1萬], [[Radio Macau]], 9 тамыз 2013{{zh-hant}}</ref><ref name="macaopop">{{cite web |url=http://www.dsec.gov.mo/Statistic/Demographic/DemographicStatistics/DemographicStatistics2012Q2.aspx |title=Demographic Statistics for the 2nd Quarter 2012 |publisher=Statistics and Census Service. Macao SAR Government |accessdate=10 тамыз 2012}}</ref>
+
   |Жұрты                  = {{өсім}} 653 100<ref>[https://www.dsec.gov.mo/PredefinedReport.aspx?ReportID=3]</ref>
 
   |Халық саны бойынша орны    =  
 
   |Халық саны бойынша орны    =  
−
   |Сарап жылы            = 2011
+
   |Сарап жылы            = 2017
−
   |Санақ бойынша халық саны    =  
+
   |Санақ бойынша халық саны    = 165-ші
 
   |Санақ жылы            =  
 
   |Санақ жылы            =  
−
   |Халық тығыздығы        =  
+
   |Халық тығыздығы        = 21 204,54
 
   |Тығыздық бойынша орны      =  
 
   |Тығыздық бойынша орны      =  
−
  |ЖІӨ                    =  
+
  |ЖІӨ                    = 51,8 млрд
−
  |ЖІӨ сараптаған жылы    =  
+
  |ЖІӨ сараптаған жылы    = 2013
−
  |ЖІӨ бойынша орны        =  
+
  |ЖІӨ бойынша орны        = 78-ші
−
  |Жан басына шаққандағы ЖІӨ      =  
+
  |Жан басына шаққандағы ЖІӨ      = 87 306<ref>{{cite web|url=http://www.dsec.gov.mo/getAttachment/5c2f5428-d313-42e9-b815-c2e45ddb0256/C_PIB_PUB_2013_Y.aspx|title=GROSS DOMESTIC PRODUCT 2013|accessdate=2014-03|publisher=Statistics and Census Service (DSEC) of the Macau Government}}</ref>
−
  |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны  =  
+
  |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны  = 4-ші
 
  |ЖІӨ (АҚТ)              =  
 
  |ЖІӨ (АҚТ)              =  
 
  |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы    =  
 
  |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы    =  
Жол нөмірі 61: Жол нөмірі 60:
 
  |АДИ деңгейі            =  
 
  |АДИ деңгейі            =  
 
  |Әуе компаниясы          =  
 
  |Әуе компаниясы          =  
−
  |Валютасы                = Макао патакасы [[Macanese pataca]]
+
  |Валютасы                = Макао патакасы  
−
  |Интернет үйшігі        = [[.mo]]
+
  |Интернет үйшігі        = [[.mo]]
−
<!-- |Интернет үйшіктері  = -->
+
 
  |ISO                    = MO
 
  |ISO                    = MO
 
  |Телефон коды            = 853
 
  |Телефон коды            = 853
 
  |Уақыт белдеуі          = +8
 
  |Уақыт белдеуі          = +8
−
<!-- |Уақыт белдеулері    = -->
 
 
  |Түсініктемелер          =  
 
  |Түсініктемелер          =  
−
<!-- |Тусыз және елтаңбасыз  =* -->
 
−
<!-- |Әнұрансыз              =* -->
 
 
}}
 
}}
 +
[[File:Lago Nam Van, Macao, 2013-08-08, DD 05.jpg|thumb|Макао]]
  
−
'''Макао арнайы әкімшілік аймағы''' ({{lang-pt|Macau}}) немесе '''Аомынь''' (澳門|澳门, Àomén, ''Oumun'') — [[Қытай]] республиканың құрамындағы автономиялық аймақ. Бұрынғы [[Португалия]] отары.
+
'''Макао арнайы әкімшілік аймағы''' ({{lang-pt|Macau}}) немесе '''Аомынь''' (澳門|澳门, Àomén, ''Oumun'') — [[Қытай]] республиканың құрамындағы автономиялық аймақ. Бұрынғы [[Португалия]] отары.
 
   
 
   
−
Халық саны  — 541 200 адам ([[2009]]). Ресми тілдері: португал тілі және қытай тілі (катон диалекті)].
+
Халық саны  — 653,531 адам (2020<ref>https://www.worldometers.info/world-population/china-macao-sar-population/</ref>). Ресми тілдері: [[португал тілі]] және [[қытай тілі]] (катон диалекті)].
  
−
Макао арнайы әкімшілік аймағы ({{lang-pt|Região Administrativa Especial de Macau}}) 1999 ж. 20 желтоқсанда Макао португалиялық отарын жойылуына байланысты құрылды. Сонымен, Қытайдағы 2 арнаулы әкімшілік аймағының бірі болды (екіншісі - [[Гонконг]]).
+
Макао арнайы әкімшілік аймағы ({{lang-pt|Região Administrativa Especial de Macau}}) 1999 ж. 20 желтоқсанда Макао португалиялық отарын жойылуына байланысты құрылды. Сонымен, Қытайдағы 2 арнаулы әкімшілік аймағының бірі болды (екіншісі - [[Гонконг]]).
  
−
[[1557]] жылдан бастап 442 жыл  Макаоны  Португалия басқарған, Шығыс Азиядағы Еуропаның ертеден келе жатқан отарының бірі болған. Қытайға қайтарылғаннан кейін  арнайы әкімшілік аймағы статусын алды. Қытайдың құрамына кірген мен Макаоның айтарлықтай автономиясы бар: өзінің заңдары, әділет, қаржы, кедек және эмиграциялық жүйелері бар. Болжам бойынша, бұл статусты Макао 2049 жыдға дейін тағы 50 жыл сақтайды.
+
[[1557]] жылдан бастап 442 жыл  Макаоны  Португалия басқарған, Шығыс Азиядағы Еуропаның ертеден келе жатқан отарының бірі болған. Қытайға қайтарылғаннан кейін  арнайы әкімшілік аймағы статусын алды. Қытайдың құрамына кірген мен Макаоның айтарлықтай автономиясы бар: өзінің заңдары, әділет, қаржы, кедек және эмиграциялық жүйелері бар. Болжам бойынша, бұл статусты Макао 2049 жылға дейін тағы 50 жыл сақтайды.
  
 
== Географиясы ==
 
== Географиясы ==
 
[[Сурет:Macau-CIA WFB Map.png|thumb|left|220px]]
 
[[Сурет:Macau-CIA WFB Map.png|thumb|left|220px]]
−
Макао — Оңтүстәк Қытай теңізінің жағалауында орналасқан.
+
Макао — [[Оңтүстік Қытай теңізі|Оңтүстік Қытай теңізінің]] жағалауында орналасқан.
  
 
Макаоның құрамына кіреді:
 
Макаоның құрамына кіреді:
Жол нөмірі 105: Жол нөмірі 101:
 
== Әкімшілік бөлінуі ==
 
== Әкімшілік бөлінуі ==
 
Макао  арнайы әкімшілік аймағы 2 муниципалитеттен тұрады:
 
Макао  арнайы әкімшілік аймағы 2 муниципалитеттен тұрады:
−
* Макао Муниципалитеті  (континенталды):<ref>[http://www.imprensa.macau.gov.mo/bo/i/88/40/lei24.asp Loi n.º 24/88/M]</ref>.
+
* Макао Муниципалитеті  (континенталды):<ref>[http://www.imprensa.macau.gov.mo/bo/i/88/40/lei24.asp Loi n.º 24/88/M] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013021519/http://www.imprensa.macau.gov.mo/bo/i/88/40/lei24.asp |date=2008-10-13 }}</ref>.
 
** Носса-Сеньора-ди-Фатима
 
** Носса-Сеньора-ди-Фатима
 
** Санту-Антониу
 
** Санту-Антониу
Жол нөмірі 163: Жол нөмірі 159:
  
 
== Дереккөздер ==
 
== Дереккөздер ==
−
<references/>
+
{{дереккөздер}}
  
 
{{Тәуелді аймақтар}}
 
{{Тәуелді аймақтар}}
 +
{{Азия елдері}}
 +
{{Азия елордалары}}
  
−
[[Санат:Қытай]]
+
[[Санат:Макао|*]]
−
[[Санат:Тәуелді аймақтар]]
+
[[Санат:Қытай қалалары]]

11:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі нұсқасы

Үлгі:Мемлекет

Сурет:Lago Nam Van, Macao, 2013-08-08, DD 05.jpg
Макао

Макао арнайы әкімшілік аймағы (Үлгі:Lang-pt) немесе Аомынь (澳門|澳门, Àomén, Oumun) — Қытай республиканың құрамындағы автономиялық аймақ. Бұрынғы Португалия отары.

Халық саны — 653,531 адам (2020<ref>https://www.worldometers.info/world-population/china-macao-sar-population/</ref>). Ресми тілдері: португал тілі және қытай тілі (катон диалекті)].

Макао арнайы әкімшілік аймағы (Үлгі:Lang-pt) 1999 ж. 20 желтоқсанда Макао португалиялық отарын жойылуына байланысты құрылды. Сонымен, Қытайдағы 2 арнаулы әкімшілік аймағының бірі болды (екіншісі - Гонконг).

1557 жылдан бастап 442 жыл Макаоны Португалия басқарған, Шығыс Азиядағы Еуропаның ертеден келе жатқан отарының бірі болған. Қытайға қайтарылғаннан кейін арнайы әкімшілік аймағы статусын алды. Қытайдың құрамына кірген мен Макаоның айтарлықтай автономиясы бар: өзінің заңдары, әділет, қаржы, кедек және эмиграциялық жүйелері бар. Болжам бойынша, бұл статусты Макао 2049 жылға дейін тағы 50 жыл сақтайды.

Географиясы

Сурет:Macau-CIA WFB Map.png
220px

Макао — Оңтүстік Қытай теңізінің жағалауында орналасқан.

Макаоның құрамына кіреді:

  • Макао түбегі
  • Тайпа аралы
  • Колоан аралы.

Жалпы ауданы - 27,2 км².

Жер беті - жазық. Екі арал да түбекпен көпірлермен байланысады.

Ең биік жері - Колоан-Альто (172,4 м.).

Климаты

Қаңтарда орта есеппен Макао ауа температурасы 14 °C

шілдеде 14 °C

Жылына орта есеппен 2100 мм жауын-шашын түседи.

Әкімшілік бөлінуі

Макао арнайы әкімшілік аймағы 2 муниципалитеттен тұрады:

  • Макао Муниципалитеті (континенталды):<ref>Loi n.º 24/88/M Үлгі:Webarchive</ref>.
    • Носса-Сеньора-ди-Фатима
    • Санту-Антониу
    • Сан-Лазару
    • Сан-Лоренсу
    • Се
  • Аралдар Муниципалитеті:<ref>La municipalité des Îles a été créée par le diplôme législatif n ° 44, après l'extinction du commandement militaire de Taipa et de Coloane (qui les administrait depuis le début de leur occupation portugaise jusqu'à 1928), mettant ainsi fin à l'administration militaire des îles.</ref>
    • Носса-Сеньора-ду-Карму
    • Котаи
    • Сан-Франсиску Шавьер
Аймақтар
  Аймақ Ауданы,
км² 		Халықы,
адам 		Административное деление Макао.   Аймақ Ауданы,
км² 		Халықы,
адам
1 Носса Сеньора ди Фатима 3,2 201 000 5 Се (Макао) 3,4 40 600
2 Санту Антониу 1,1 112 900 6 Носса Сеньора ду Карму 6,8 63 300
3 Сан Лазару 0,6 30 900 7 Котаи 5,8 0
4 Сан Лоренсу 1,0 48 300 8 Сан Франсиску Шавьер 7,6 3 300

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

Үлгі:Тәуелді аймақтар Үлгі:Азия елдері Үлгі:Азия елордалары

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Макао&oldid=114242» бетінен алынған