Ново-Александровск бетінің бастапқы мәтінін қарау

[[Сурет:Ново-Александровск бекінісі.jpg|thumb|right|300px|Ново-Александровск (Қызылтас) бекінісі. Оңтүстік-шығыстан қарағандағы көрінісі.]]
'''Ново-Александровск''', '''Қызылтас бекінісі''' – [[Ресей империясы|патшалық Ресей]]дің әскери бекінісі, [[Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген тарих ескерткіші.

== Орналасқан жері ==
[[Қарақия ауданы]], [[Сайөтес]] ауылынан 70 км солтүстік бағытта, [[Батыс Үстірт кемері|Батыс Үстірт]] шың-кемерінде  орналасқан.  

== Тарихи деректер ==
Бекініс [[1834 жыл|1834]] жылы [[Каспий теңізі|Каспий]] теңізінің солтүстік-шығысында, [[Адай]] руы қоныстарының бірі – Қызылтас деген жерде, [[Хиуа хандығы]]на баратын жол бойына салынған. Патша өкіметі Ново-Александровск бекінісі арқылы жергілікті қазақтар мен түрікмендерді Ресейге біржола бағындыруды көздеді. Бекініс [[1846 жыл|1846]] жылы жойылды.

== Бекініс сипаты ==
Бекініс ([[2004 жыл|2004]] жыл) Маңғыстау МТМҚ ММ қызметкерлерімен анықталған.<br>
Ескерткіш бекініс-[[бастион]] құрылыс түрінде, батыс жағы бұғазға табиғи шыңмен көмкерілген, бұрыштарында 8 мұнара орналасқан. Бекініс ішінде 20 құрылыс іргетастарының қалдықтары мен қабырға құрлысы әктас пен ұлутастың қашалған кесектерінен қаланған.<br>
Қабырға ені 1 м, 4-7 м ара қашықтықта протехейзм типіндегі құрылыс, яғни атты әскер шабуылына қарсы тігінен көмілген тақта тастар орналасқан. Протехейзм және бекініс қабырғасы арасында орлар қазылған.<br>
Бекініс аумағы - 4,5 га.<ref>М19 Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени ескерткіштерінің жинағы. Маңғыстау облысы. - Өскемен: AsT prime, 2012. - 600 бет. ISBN 978-601-06-2031-5</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]
[[Санат:Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері ]]