Жәмила Керімбайқызы Отарбекова
Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Үлгі:Ғалым Жәмила Керімбайқызы Отарбекова (2 наурыз 1966, Жамбыл облысы, Қаратау қаласы) — тіл білімі маманы, филология ғылыми кандидаты (1997).
Мазмұны
Еңбек жолы
- 1983–1984 жылдары Алматыда СМУ-13 құрылыс белімінде жұмыс істеді.
- Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика институтының қазақ тілі мен әдебиеті факультетін бітірген (1988).
- 1988–1990 жылдары Қаратау қаласындағы Қазақ политехникалық институтының бөлімшесінде оқытушы.
- 1991–1993 жылдары Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика институтында аспирант.
- 1995 жылдан бастап осы институтта аға оқытушы.
- ҚР ҒМ ғылым академиясының корр.-мүшесі С. Исаевтың жетекшілігімен «Жами ат-тауарих» тіліндегі сөзжасам деген тақырыпта кандидаты диссертациясын қорғады.
- 5 мақала жариялады.<ref>Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3</ref>
Еңбектері
Монография
Қазақ тіліндегі деривативті және релятивті қосымшалардың функционалды-семантикалық сипаты // Монография. Алматы, 2017, 10 б.т.
Оқулықтар мен оқу құралдары
- Қазіргі қазақ тіліндегі сөзжасам проблемалары жайында Алматы, 2000 ТП, Ануар. (көмекші құрал). 2 б.т. 43 б.;
- Қазіргі қазақ тіліндегі сөзжасамның жалпы мәселелері мен сөзжасамдық тәсілдер жайында // Алматы, Білім, 2001. Оқу құралы 5,3 б.т. 85 бет.;
- Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздіктері. Әскери іс. Алматы. Мектеп, 2001 (түсіндірме сөздік) 52 б.т. 480 бет. (Авторлар ұжымы).;
- Қазіргі қазақ тілі бойынша тест жинағы А., 2003 11, 4 б.т. (көмекші құрал), (авт. бірл.);
- Қазіргі қазақ тілі курсы бойынша сырттай оқитын студенттерге арналған әдістемелік нұсқау А., 2003. 4,8 б.т. (көмекші құрал (авт. бірл.);
- Қазақ тіл білімі бойынша тест жинағы А., 2004. 12,5 б.т (Көмекші құрал), (авт. бірл.);
- Қазақ тіл білімі бойынша әдістемелік нұсқау. А., 2004 4,5 б.т (әдістемелік нұсқау), (авт. бірл.);
- Қазіргі қазақ тілі курсы бойынша сырттай оқитын студенттерге арналған бақылау-жаттығу жұмыстары А. 2004 ж. 67 б. (Көмекші құрал), (авт. бірл.);
- Қазіргі қазақ тілі морфологиясынан өздік жұмыс тапсырмалары. А., 2004 ж., 107 бет, 6,7 б.т. (әдістемелік құрал), (авт. бірл.);
- Қазіргі қазақ тілі курсы бойынша сырттай бөлім студенттеріне арналған әдістемелік құрал (Мектепке дейінгі және бастауыш білім» мамандықтары үшін) А.,2004. 98 бет 6.4 б.т. (әдістемелік құрал). (авт. бірл.);
- Жоғары оқу орындарында қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 2009. 277 бет. Оқу құралы. (авт. бірл.);
- Қазақ тілі (авиация мамандығы студенттері үшін). Алматы, 2009. 8 б.т. Оқу құралы (авт. бірл);
- Қазіргі қазақ тілі морфологиясынан өздік жұмыс тапсырмалары. Алматы, 2011. 142 бет. 9 б.т. Жұмыс дәптері (авт. бірл.);
- Қазіргі қазақ тілі салалары бойынша тапсырмалар. Оқу құралы. Алматы: ҚазМемҚызПУ, 2012. – 85 бет.10, 6 б.т. (Т. Ермекова т.б.);
- Студент пен оқытушының бірлескен өздік жұмысын ұйымдастыру әдістемесі. Оқу құралы. Алматы: ҚазМемҚызПУ, 2012. – 159 бет 9,9 б.т. (А. Сатбекова, Т. Ермекова, М. Қанабекова, т.б.);
- Қазіргі қазақ тілі сөзжасамы бойынша студенттердің өздік жұмыс тапсырмалары. Алматы: ҚазМемҚызПУ, 2013. - 102 бет. 10,6 б.т. (Ғ.Б. Шойбекова).
- Нормативті қазақ тілі // Алматы, ҚазМемҚызПУ, 2015. 154 б. 9,6 б.т. (авт. бірл.);
- Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы мен лексикографиясы бойынша өздік жұмыс тапсырмалары. «Қыздар университеті» баспасы, 2019. 9,6 б.т. Ж. Отарбекова, Б. Нуржанова, П. Байтимбетова, А. Дауткулова;
- Қазіргі қазақ тілі морфологиясы курс бойынша Блум таксономиясына негізделген сабақтар. Әдістемелік құралы. «Қыздар университеті» баспасы, 2019. 10 б.т.;
- Ж. Отарбекова, Г. Тоқтыбаева, А. Тоқбаева. Қазақ тілі. Мұғалімге арналған әдістемелік нұсқаулық. Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2024. 108 б.;
- Ж.К. Отарбекова, Г.Қ. Абдирасилова, С.А.Оданова. Қазақ тілі. Дидактикалық материалдар: негізгі білім беру деңгейінің 7-сыныбына арналған. - Астана: «Arman-PV baspasy», 2024. – 92 б.;
- Ж.К. Отарбекова, С.А. Оданова. Қазақ тілі. Диктанттар мен мазмұндамалар жинағы: жалпы білім беретін мектептің 7-сынып мұғалімдеріне арналған әдістемелік құрал. – Астана: «Арман-ПВ» баспасы, 2024. – 44 б.;
- Ж. Отарбекова, Г. Тоқтыбаева, А. Тоқбаева. Қазақ тілі: негізгі білім беру деңгейінің 7-сынып оқушыларына арналған оқулық. – Астана: «Arman-PV baspasy», 2024. – 272 бет.
Мектеп оқулықтары
- Қазақ тілі. 12 жылдық мектептің 5-сыныбы үшін Байқау оқулығы. Мектеп, 2007, 2008 жж. 278 бет (авт. бірл.);
- 12 жылдық мектептің 5-сыныбының Қазақ тілі оқулығына әдістемелік нұсқау Мектеп, 2007 ж. 68 бет (әдістемелік құрал). (авт. бірл.);
- 5–6-сыныптар үшін қазақ тілінен тест жинағы. 1-кітап, 2011 ж. 7 б.т. (авт. бірл.);
- 7–8-сыныптар үшін қазақ тілінен тест жинағы. 2-кітап. 2011 ж. 13 б.т. (авт. бірл.);
- 9–10–11-сыныптар үшін қазақ тілінен тест жинағы. 3-кітап. 2011 ж. 10 б.т. (авт. бірл.);
- Қазақ тілі. Жұмыс дәптері. Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқу құралы. Арман-ПВ баспасы, 2016. - 48 бет (Ермекова Т., Қасымбек А.);
- Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 5-сыныбына арналған оқулық Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2017. 144 б. (Т. Ермекова, Ж. Отарбекова, Р. Мұнасаева);
- Қазақ тілі. Мұғалім кітабы. Жалпы білім беретін мектептің 5-сыныбына арналған. Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2017. 136 б (Т. Ермекова, Ж. Отарбекова, Р. Мұнасаева);
- Қазақ тілі. Диктанттар мен мазмұндамалар жинағы. 5 сынып Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2017. 44 б.(авторлары: Т.Н. Ермекова, Ж.К. Отарбекова, С.А. Оданова);
- Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық. Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2018. 208 бет. (Т. Ермекова, Ж. Отарбекова, Г.Б. Тоқтыбаева) 208 бет. 11,76 б.т;
- Қазақ тілі. Дидактикалық материалдар. Жалпы білім беретін мектептің 5-сыныбына арналған. Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2017. 116 бет (Т. Ермекова, Ж. Отарбекова, Г.Б. Тоқтыбаева);
- Қазақ тілі. Диктанттар мен мазмұндамалар жинағы. 6 сынып (авторлары: Т.Н. Ермекова, Ж.К. Отарбекова, Г.Б. Тоқтыбаева) Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2017. 20 бет;
- Қазақ тілі. Дидактикалық материалдар. Т. Ермекова, Ж. Отарбекова, Г.Б. Тоқтыбаева. Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған. Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2018. 116 бет;
- Қазақ тілі. Диктанттар мен мазмұндамалар Т. Ермекова, Ж. Отарбекова Г.Б, Тоқтыбаева Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған. Алматы: «Арман ПВ» баспасы, 2018. 2 б.т.;
- Қазақ тілі: негізгі білім беру деңгейінің 8-сынып оқушыларына арналған оқулық. / Ж.К. Отарбекова, А.Е. Тоқбаева, Г.Б. Тоқтыбаева. – Астана: «Arman-PV baspasy», 2026. – 256 бет;
- Отарбекова Ж.К. ж.б. Қазақ тілі. Дидактикалық материалдар: негізгі білім беру деңгейінің 8-сынып оқушыларына арналған. Ж.К. Отарбекова, А.Е. Тоқбаева, Қ.Д. Тұрсынова. – Астана: «Arman-PV baspasy», 2026. – 92 бет.
Жарияланымдар
ҚР ҒжЖБМ Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ғылыми қызметтің негізгі нәтижелерін жариялау үшін ұсынатын басылымдарда жарияланға мақалалар
- Сөзжасам мәселелері және оның түркологияда зерттелуі // Ізденіс-Поиск журналы. 1996. № 1. 5-11-б;
- Сөзжасамдық ұғымдар терминдер түрінде // Қазақ тілі мен әдебиеті, 1996 № 4. 100-103-б;
- «Жами-ат-тауарих» тіліндегі сөздердің қосарлану арқылы жасалуы және сөзжасамға қатысы // Қазақ тілі мен әдебиеті, 1996. №7-8. 79-86-б;
- Қайталама қос сөздердің лексика-грамматикалық сипаты мен сөзжасамға қатысы // Ізденіс-Поиск журналы. 2000 ж. № 6. 10-14-б.;
- Қос сөз жасаудың сипаты жайында // Тілтаным. А., 2001.;
- Туынды сөздің лексикалық және сөзжасамдық мағынасының ара қатынасы жайында // Ұлт тағылымы. Ғылыми педагогикалық басылым. №4 2010, 259-262 б.;
- Етіс жұрнақтары сөз тудыра ма? // Журнал «ҚазҰУ Хабаршысы» Филология сериясы. №4-5, 140-142-б.;
- Сан есім сөзжасамының даулы мәселелері // Журнал «Қазақ тілі мен әдебиеті. №10.2010, 95-104-б.;
- Туынды сөздің сөзжасамдық мағынасын анықтау мәселесі жайында // Тілтаным. №3 2010, 124-129-б.;
- Зат есімнің кейбір реңк мәнді жұрнақтарының функциясы жайында // Тілтаным. №4. 2010, 25-28-б.;
- Сөзжасам қосымшаларының сандық-сапалық сипаты // Ұлт тағылымы. №4. 2010, 248-251-б.;
- Сөзжасамның кейбір қосымшаларының семантикалық дамуы // Ізденіс. №1 2011, 198-201-б.;
- Ортағасырлық ескерткіш тіліндегі қос қызметті қосымшалар // Ясауи атындағы қазақ-түрік университеті. Хабаршы. Филология сериясы. Түркістан. №2. 2011, 26-29-б.;
- Тіл дамуының философиялық заңдылықтары // Тілтаным. №1. 2011, 101-105-б.;
- Қазіргі қазақ тілі морфологиясы мен сөзжасамындағы күрделі етістік мәселесі жайында // ҚазҰУ Хабаршысы. Филология сериясы. №1. 2012, 93-96-бб.;
- Критериалды бағалау арқылы білім алушының құзіреттілігін қалыптастыру // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы. №2 (52) 2015, 168-172 б.( Л.Әділбекова , А.Оразқан);
- Көне түркі сөздігіндегі соматикалық фразеологизмдердің жасалуы мен уәждемесі// Л.Гумилев атындағы Евразия ұлттық университеті. Хабаршы. №5 (120). 2017. 622-626 –бб. (Шойбекова Ғ.);
- Қазақ тіліндегі деривативтік қосымшалардың функциялық сипаты жайында// Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінің хабаршысы. Филология сериясы. № 1. 2018. 122-127-б. (Шойбекова Ғ.);
- Қазақ тіліндегі сөзжасамдық валенттілік жайында. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетi .ХАБАРШЫ «Филология ғылымдары» сериясы, №1(63), 2018. 84-89-бб.;
- Қазақ тіліндегі өсиет концептісі. Қазақстанның ғылымы мен өмірі. №2 (77) 2019. 171-176-бб. (Нұргалиева Н.Б.);
- Қазақ фольклорындағы дәстүрлі ментальдік және ұлттық таным. 30-34-бб. Абай ат. ҰПУ Хабаршысы. «Филология ғылымдары» сериясы . №1(67).2019. (Балабекова Қ.Ш.);
- Тұрмыс-салт ертегілеріне лингвостатистикалық талдау. Абай атындағы ҚазҰПУ-нің Хабаршысы, «Филология ғылымдарының» сериясы, №4 (70), 2019ж.35-40-бб. (Балабекова Қ.Ш.) http://sp.kaznpu.kz/docs/jurnal_file/file20200121011257.pdf
- Тілдік тұлға концепті. ПМУ Хабаршысы. Филология сериясы № 4 (2019) 149-157 бб. (Есимкулова С. С.). https://vestnik-philological.tou.edu.kz/storage/journals/105.pdf
- Ертегі жанрының адам санасының көрінісі ретінде пайда болуы мен қалыптасуы // Наука и жизнь, «Филология ғылымдары» сериясы, № 6/3. 2019жыл. (Балабекова Қ.Ш. Отарбекова Ж.К.);
- Абай қарасөздеріндегі концептілер жүйесі арқылы ақынның тілдік тұлғасын тану (лингвостатистикалық талдау негізінде). Еуразия гуманитарлық университеті Хабаршысы. 2020. № 1. 221-228-бб. (Б. Нұржанова). https://www.enu.kz/gilimy-basilimdary/euu-khabarshysy-zhurnalynyn-arkhivi/
- Абайдың қара сөздеріндегі функциялық жұрнақтардың қолданысы. Еуразия гуманитарлық институтының Хабаршысы. 2020. №3 163-169-бб. (Б.Н.Нуржанова, Л.Алипбекова) https://www.enu.kz/gilimy-basilimdary/euu-khabarshysy-zhurnalynyn-arkhivi/
- Ж.К. Отарбекова, С.С. Есимкулова, К.Қ. Нагиметова, Г.А. Ескермесова. Ғалым, қайраткер Мырзатай Жолдасбековтің тілдік тұлғасы. ҚазҰУ хабаршысы, Филология сериясы. №4 (192). 2023. 96-106-бб. https://philart.kaznu.kz/index.php/1-FIL/article/view/4543
- Linguistic representation of the concepts of wealth and poverty in folk tales (Balabekova K.Sh., Otarbekova Zh.K., Imankulova M. A.), Tiltanym №2 (94) 2024. 52-66-бб. https://www.tiltanym.kz/jour/article/view/1284
- Kazak halk masallarindaki “ant”, “yemin” ve “vaat” (söz) kavramlarinin edimbilimsel görünümü. Ясауи университетінің Хабаршысы, №2 (132), 2024 40-52-бб.
(K.Ş.Balabekova, A.A.Kurmanali, J.K.Otarbekova)https://journals.ayu.edu.kz/index.php/habarshy/issue/view/71/87
- Қазақ гидронимдеріндегі халықтық магия мен анимистік нанымдар. Bulletin of Toraighyrov University. Philology series 2025-03-28 | Journal article DOI:0.48081/KNDT2471 (А.К.Дауткулова, М.С.Атабаева, Ж.К.Отарбекова, Г.Ақтай. https://doi.org/10.48371/PHILS.2025.3.78.021
- Морфологиялық құрылымдардың нейролингвистикалық ерекшеліктері
А.Ғ.Сембаева, Ж.К.Отарбекова,Г.А.Ескермесова, А.А.Сатбекова. Абылай хан ат. ҚазХҚжӘТУ ХАБАРШЫСЫ. “ФИЛОЛОГИЯ ҒЫЛЫМДАРЫ” сериясы №3 (78) 2025, 371-391 б. https://bulletin-philology.ablaikhan.kz/index.php/j1/article/view/1977