Бутрос Бутрос-Гали

Үлгі:Тексерілмеген мақала Үлгі:Дереккөздер жетіспейді Үлгі:Мемлекеттік қайраткер Бутрос Бутрос-Гали (Үлгі:Lang-ar) — мысырлық дипломат, Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы (1992–1996).

Өмірбаяны

1922 жылы қарашада Каирде копт отбасында дүниеге келген. Отбасы Египет саяси элитасына жақын болған: атасы премьер-министр, әкесі қаржы министрі қызметін атқарған.

Париж университетінде халықаралық құқық бойынша докторлық дәрежесін алған. Каир университетінде ұзақ жылдар бойы халықаралық құқықтан сабақ беріп, Франция, Нидерланд және АҚШ-та ғылыми және дипломатиялық қызметті қатар жүргізді. «Аль-Ахрам» газетінде зерттеу орталығын құруға қатысып, «Ас-Сиясса ад-Даулия» журналын редакциялаған.

1970-жылдары саясатқа келіп, Египеттің сыртқы істер министрі ретінде 1978 жылғы Кэмп-Дэвид келісімдерін дайындауға қатысты. Бұл келісімдер Египет пен Израиль арасындағы қатынастарды қалыпқа келтіруге және Синай түбегін қайтаруға ықпал етті.

1980-жылдары Египетті БҰҰ-да, Африка бірлігі ұйымында және Қосылмау қозғалысында таныстырды. Халықаралық аренада тәжірибелі дипломат ретінде танылды.

БҰҰ-дағы қызметі

1992 жылғы 1 қаңтарда БҰҰ-ның алтыншы Бас хатшысы қызметіне кірісті. Оның қызмет кезеңі Қырғи қабақ соғыстан кейінгі өтпелі кезеңге сәйкес келді.

Бутрос-Гали «Agenda for Peace» (1992) құжатын ұсынып, БҰҰ-ның бейбітшілікті сақтау мен қақтығыстардың алдын алу саласындағы рөлін кеңейтуге тырысты. Онда «превентивтік дипломатия», «бейбітшілікті қолдау» және постқақтығыстық қалпына келтіру ұғымдары жүйеленді.

Негізгі оқиғалар

• «Agenda for Peace» бастамасы (1992)
• Сомали дағдарысы — бітімгершілік миссиясының сәтсіздігі
• Босниядағы соғыс және Сребреница трагедиясы (1995)
• Руандадағы геноцид (1994)
• Қақтығыстарға араласуда БҰҰ-ның шектеулі мүмкіндіктерінің көрінуі

Дағдарыстар мен сын

Сомали мен бұрынғы Югославиядағы миссиялар БҰҰ-ның мүмкіндіктерінің шектеулі екенін көрсетті. Руандадағы геноцид кезінде Қауіпсіздік Кеңесінің әрекетсіздігі ауыр салдарға әкелді. Бутрос-Гали бұл жағдайларды ұйымның институционалдық әлсіздігімен байланыстырды.

Сонымен қатар, ол БҰҰ реформалары мен саясатына байланысты АҚШ-пен келіспеушіліктерге тап болды.