Алау батыр
Алау батыр (әдебиетте кездесетін есімнің жазылу нұсқалары: Алау<ref>Халид Қ. Тауарих-и хамса (Бес тарих). — Алматы: Қазақстан, 1992.</ref>, Алав<ref>Мунир уль-Ажар. Таварих-и гузида-йи нусрат-наме.</ref>) — Жәнібек хан тұсындағы алтын ордалық бек және әмір.<ref name="tynyshpaev">Тынышпаев М. Материалы к истории киргиз-казакского народа. — Ташкент, 1925.</ref> Шежіреге сәйкес, Алшын ірі тайпасының Әлімұлы және Байұлы рулар бірлестігі қазақтарының ортақ атасы болып табылады.<ref name="sadibekov">Сәдібеков З. Қазақ шежіресі (Алшын шежіресі). — Ташкент, 1994.</ref>
Ұрпақтары
Алшын тайпасының құрамындағы рулар, шежіреге сәйкес, Алау әмірден тарайды.<ref name="sadibekov" />
XIV ғасырда ең танымал Алшын Алау болған еді. Тарихи мәліметтерге қарағанда, ол Алтын Орда ханы Жәнібектің дәуірінде өмір сүрген. Алау Жәнібектің қызы мен үйсін руынан шыққан Исаның ұлы Әметке байланысты оқиғаларға қатысқан. Оның ұлын Қыдуар тентек (қарақшы, бұзақы Қыдуар) деп атаған.<ref name="sadibekov" /> Алшын фольклорында «Алау батыр» эпосы бар.<ref>Радлов В. В. Образцы народной литературы тюркских племен. Т. III. — СПб., 1870.</ref>
Шежіренің бір нұсқасына сәйкес, Қыдуардың Қайырбай (Қаракесек) және Қыдырбай (Байұлы) атты екі ұлы болған.<ref name="sadibekov" />
Қайырбайдың Байсары (Кете), Әлім, Шөмен атты үш ұлы болды. Бәйсәриден Бозаншар (Қаракете және Ожрайкете руларының негізін салушы) тарайды, Әлімнен 6 ұл Жаманак (Шекті руының негізін салушы), Қарамашақ (Төртқара руының негізін салушы), Ұланақ (Қаракесек руының негізін салушы), Айнық пен Тегенболат (Қарасақал руының негізін салушы), Тойқожа (Ақкете кланының негізін салушы) тарайды.<ref name="vostrov">Востров В. В., Муканов М. С. Родоплеменной состав и расселение казахов (Конец XIX — начало XX в.). — Алма-Ата: Наука, 1968.</ref> Шөменнен үш ұл Шөмекей және Дойт, Түмен (Түменқожа).<ref>Көпейұлы М. Ж. Қазақ шежіресі. — Алматы: Жалын, 1993.</ref> Шөмекей — аттас рудың негізін салушы. Түменқожа — Сарыкете және Құлыскете руларының негізін салушы.<ref name="vostrov" /><ref name="sadibekov" />
Қыдырбайдың 12 ұлы болды: Қадырсиық (Шеркеш руының негізін салушы), Бақсиық (Ысық руының негізін салушы), Сұлтансиық (Қызылқұрт, Алаша, Масқар, Тана, Байбақты руларының негезін салушы), Таз (аттас рудың негізін салушы), Адай (аттас рудың негізін салушы), Беріш (аттас рудың негізін салушы), Есентемір (аттас рудың негізін салушы), Жаппас (аттас рудың негізін салушы), Алтын (аттас рудың негізін салушы), Ебейті, Ноғайты, Мадияр (ұрпақ қалдырмаған).<ref name="vostrov" /><ref name="sadibekov" />
