Қазақстан — Пәкістан қатынастары

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
16:03, 2025 ж. қарашаның 25 кезіндегі Mheidegger (Талқылауы) істеген түзету

Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Үлгі:Халықаралық қатынас Қазақстан — Пәкістан қатынастары — Қазақстан Республикасы мен Пәкістан Ислам Республикасы арасындағы екіжақты қатынастарға жатады. Пәкістан 1991 жылы желтоқсанда Тәуелсіздік алған кезде Қазақстанды мойындаған алғашқы елдердің бірі болды. Екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылы Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Пәкістанға ресми сапары кезінде орнатылды.<ref name="kzmfa">Cooperation of the Republic of Kazakhstan with the Islamic Republic of Pakistan Kazakhstan Ministry of Foreign Affairs Retrieved January 22, 2009. Үлгі:Webarchive</ref> Пәкістан мен Қазақстан әлемдік проблемаларға ортақ көзқарасқа, сондай-ақ өзара түсіністікке, Ислам бауырластығына және бір-біріне деген ізгі ниетке негізделген жылы қарым-қатынасты сақтайды.<ref>Үлгі:Cite web</ref>

2015 жылы президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі "мен Пәкістанның Тәуелсіздік қозғалысын қолдаған алғашқы елдердің бірі екенін ешқашан ұмытпаймын"деп мәлімдеді.<ref>Үлгі:Cite web</ref> Қазақстан теңізге шыға алмайтын ел болғандықтан, Пәкістан Табиғи құрлықтық маршруттар мен Еуразия жүрегімен, Араб теңізімен және Оңтүстік Азиямен байланысты қамтамасыз етеді. Қазақстан Пәкістан тауарлары үшін дамушы нарық болып табылады.<ref>Trade Development Authority of Pakistan Үлгі:Webarchive Retrieved October 13, 2008.</ref>Екі елде де әртүрлі салаларда 35-тен астам өзара түсіністік туралы меморандумдар бар.<ref name="Pak-Kazakh rel">Үлгі:Cite web</ref>

Country Comparison

Жалпы атауы Пәкістан Қазақстан
Ресми атауы Пәкістан Ислам Республикасы Қазақстан Республикасы
Елтаңба 149x149 нүкте 130x130 нүкте
Байрақ Үлгі:Flagicon Үлгі:Flagicon
Аумағы 881,913 км2 2,724,900 км2
Халқы 212,742,631<ref>Үлгі:Cite web</ref> 18,448,600
Халық тығыздығы 244.4/км2 7/км2
Астана Исламабад Астана
Ең үлкен мегаполис Карачи (14,910,352)<ref name="census2017">Үлгі:Cite web</ref> Алматы (2,039,376)
Басқару Федеративтік парламенттік республика Унитарлы президенттік республика
Қазіргі басшысы Шехбаз Шариф Қасым-Жомарт Тоқаев
Ресми тіл Урду Қазақ
ЖІӨ (номиналды) $324.73 миллиард<ref>http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php</ref> $164.207 миллиард
ЖІӨ (ПОҚ бойынша) $1.195 триллион<ref>Үлгі:Cite web</ref> $534.271 миллиард
Жан басына ЖІӨ (номиналды) $1,650 $8,763
Жан басына ЖІӨ (ПОҚ бойынша) $5,839 $28,514
Адам дамуының индексі Үлгі:Increase 0.562 Үлгі:Increase 0.800
Әскери шығындар $9.6 миллиард<ref>Үлгі:Cite news</ref> $2.4 миллиард

Тарих

Бүгінгі Пәкістан аймағы мен Қазақстан ежелгі заманнан бері байланыста болды. Қазақстан да, Пәкістан да бір-бірімен ежелгі Жібек жолдарымен байланысты болды. Тарихи байланыстардың арқасында Орталық Азия, оның ішінде Қазақстан, қазіргі Пәкістанға үлкен әсер етеді. 1920-39 жылдары кеңестік қатыгездікке мәжбүр болған көптеген қазақтар Үндістанға қоныс аударды. Бұған жауап ретінде партияның жоғарғы басқарушы органы AIML Орталық кеңесі 1942 жылы 23 ақпанда Делиде Мұхаммед Әли Джиннаның (Пәкістанның негізін қалаушы) басшылығымен өткен отырысында қарар қабылдады, онда партия қазақ мигранттарының өмір сүру жағдайына қатты алаңдаушылық пен алаңдаушылық білдірді және сол кездегі үкіметтен тиісті шаралар қабылдауды және қазақтарды азық-түлікпен қамтамасыз етуді талап етті. Демек, олар Үндістанның солтүстік-батыс аудандарында (қазіргі Пәкістанның солтүстік аудандары) бейбіт түрде қоныстанды..<ref name="Pak-Kazakh relations">Үлгі:Cite news</ref><ref>Үлгі:Cite journal</ref>

Пәкістан Қазақстанды мойындаған алғашқы елдердің бірі болды. Қазіргі Пәкістан мен Қазақстан мемлекеттері арасындағы дипломатиялық қатынастар Нұрсұлтан Назарбаевтың 1992 жылы Исламабадқа сапарынан кейін одан әрі нығайды, оның барысында ол екіжақты қатынастарды дамыту үшін құқықтық негіз қалаған көптеген маңызды құжаттарға қол қойды. Пәкістан мен Қазақстан да бір уақыт белдеуінде.<ref name="Pak-Kazakh rel" />

1995 жылы Пәкістан Премьер-министрі Бенәзир Бһутто Қазақстанға ел тарихындағы алғашқы мемлекеттік сапарды жасады.

2003 жылғы 8–9 желтоқсанда Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Пәкістанға ресми сапармен барды. Сапар барысында ол Пәкістан Президенті Первез Мушаррафпен, іскер топтардың өкілдерімен кездесті және Фейсал орталық мешітін аралады. Ел басшылары экономикалық ынтымақтастықты және өңірде бейбітшілік пен тұрақтылық аймақтарын қалыптастыру мәселелерін талқылады. Сапар қорытындысында инвестицияларды өзара қорғау және ынталандыру туралы келісім, сондай-ақ бірнеше басқа құжаттарға қол қойылды.<ref>Үлгі:Кітап</ref>

Дипломатия

Пәкістан

  • Астана (елшілік)

Қазақстан

  • Исламабад (елшілік)

Пәкістанның Қазақстандағы елшілері

1992 жылы елшілік ашылды

  1. Риаз Мұхаммед Хан, Риаз Мұхаммед Хан мырза (1992-1995 жж)
  2. Сұлтан Хаят Хан, Сұлтан Хаят Хан Мырза (1995-1999 жж)
  3. Рашид Ахмед, Рашид Ахмед мырза (1999-2000 жж)
  4. Дуррай Шахвар Куреши, Дуррай Шахвар Куреши ханым (2001-2005 жж)
  5. Ирфан ур Рехман Раджа, Ирфан ур Рехман Раджа мырза (2005-2010 жж)
  6. Ахтар Туфаил, Ахтар Туфаил мырза (2010-2013)
  7. Шаукат Әли Мұқадам, Шаукат Әли Мұқадам (2013 - 2014)
  8. Абдул Салик Хан, Абдул Салик Хан мырза (ақпан 2015-Шілде 2018)
  9. Имтиаз Ахмад Кази, доктор Имтиаз Ахмад Кази (2018 - 2020)
  10. Саджад Ахмед Сихар, Саджад Ахмед Сихар мырза (2020-қазіргі уақытқа дейін)

Қазақстанның Пәкістандағы елшілері

  1. Т. Айтмұхамбетов (1994-99)
  2. Б. Нарбаев (1999-2003)
  3. Б. Исабаев (2003-06)
  4. Б. Шабарбаев (2006-01. 2018)
  5. А. Рахматуллин маусым 28, 2019

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер Үлгі:Қазақстанның халықаралық қатынастары