Тежен

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
11:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі Moderator (Талқылауы | үлесі) істеген түзету

(айырм) ← Ескі түзетулер | Ағымдағы түзетулер (айырм) | Жаңа түзетулер → (айырм)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Үлгі:Елді мекен

Тежен (Үлгі:Lang-tk) — қала, Түрікменстанның Ахал уәлаяты Тежен атырабының әкімшілік орталығы. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Тежен халқының саны 77 024 адамды құрады.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Географиялық сипаттамасы

Ол Түрікменстанның астанасы Ашхабадтан 195 шақырым қашықтықта орналасқан. Қала Ауғанстан тауларынан басталатын Тежен өзенінің төменгі ағысындағы жазық жерде орналасқан. Климаты ұзақ, ыстық жазбен, жауын-шашынсыз және суық, қысқа қыспен сипатталады. Қала арқылы Транскаспий темір жолы өтеді. Сондай-ақ, 1990 жылдары Теженді Ахал уәлаятындағы қалалық типтегі Серахс елді мекенімен және Иранның Машһад қаласымен байланыстыратын теміржол желісі салынды.

Тарихы

Ол ресми түрде 1925 жылы қала мәртебесін алды. 2008 жылдың 3 ақпанында Тежен Түрікменстандағы әкімшілік-аумақтық бірлік — аудан мәртебесін алды. Қаланың оңтүстік шетіне жақын жерде бірінші Тежен су қоймасы 1948 жылы, ал екінші Тежен су қоймасы 1960 жылы салынған. 2022 жылдың 9 қарашасында парламенттің жарлығымен Тежен аудандық мәртебесі бар қаладан аудан ішіндегі қалаға дейін төмендетілді.<ref>Үлгі:Citeweb</ref>

Экономикасы және әлеуметтік нысандары

Теженде құрылыс материалдары зауыты, карбамид зауыты, кілем тоқу фабрикасы, мақта тазалау зауыты және сүт зауыты бар. Тежен табиғи газ кен орны 1979 жылдан бері жұмыс істеп келеді.

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер Үлгі:Түрікменстан қалалары