Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Кәрім Мыңбаев"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (top: clean up, replaced: AWB)
ш (1 түзету)
 
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
[[Сурет:Мыңбаев.tif|thumb|right|200px|Кәрім Мыңбаев]]
+
'''Кәрім Мыңбаев''' ((15.8. [[1906]], қазіргі [[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы]] Ивановка ауылы – 30.9.[[1948]], [[Алматы]]) – қоғам қайраткері, ғалым, биология ғылым докторы (1944), [[Қазақстан]] Академиясының корреспондент мүшесі (1946).  
'''Кәрім Мыңбаев''' (15.8. [[1906]], қазіргі [[Қарағанды облысы]] [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] Ивановка ауылы – 30.9.[[1948]], [[Алматы]]) – қоғам қайраткері, ғалым, биология ғылым докторы (1944), [[Қазақ КСР ғылым академиясы]]ның корреспондент мүшесі (1946).
+
  
[[Арғын]] тайпасы [[Қуандық]] руының Тоқа бөлімінен шыққан.<ref>{{кітап|авторы=[[Жарылқасын Бикенов|Бикенов Ж.Б.]] Жәкенов Ж.М. [[Тұяқ Көпейұлы Исабек|Исабек Т.К.]] |тақырыбы=Тоқа шежіресі |сілтеме =https://ru.calameo.com/read/002311503c7b5fe6f2572 |орны=Қарағанды |баспасы=Қарағанды полиграфиясы ААҚ |жыл=2000 |барлық беті=402 |isbn=5-7667-9037-6 |тиражы=1000}}</ref>.
+
Орта [[Азия]] мақта-ирригация институтын бітірген (1932). 1932 – 36 жылы Қазақ ауыл шаруашылық институтында және [[Алматы]] [[селекция]] станциясында ғылыми-педогокикалық жұмыстарда болды. 1936 – 42 жылы Бүкілодақтық өсімдік шаруашылығы ғылыми-зертттеу институтында ([[Ленинград]]) аспирант, академик Н.И.Вавиловтың жетекшілігімен кандидаттық, докторлық диссертация қорғап, сол институттың каучукты өсімдіктер бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды.  
  
[[Орта Азия мақта-ирригация институты]]н бітірген (1932). 1932 – 36 жылы [[Қазақ ауыл шаруашылық институты]]нда және [[Алматы]] [[селекция]] станциясында ғылыми-педогокикалық жұмыстарда болды. 1936 – 42 жылы [[Бүкілодақтық өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты]]нда ([[Ленинград]]) аспирант, академик Н.И.Вавиловтың жетекшілігімен кандидаттық, докторлық диссертация қорғап, сол институттың каучукты өсімдіктер бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды.
+
1942 – 44 жылы [[ҚазКСР]] Жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары, 1944 жылдан өмірінің соңына дейін Бүкілодақтық ауыл шаруашылғы академиясы Шығыс бөлімшесінің (ВАСХНИЛ) Қазақ бөлімшесінің Төралқасының төрағасы болды, Қазақ ауыл шаруашылық институтында өсімдіктер селекциясы және генетикасы кафедрасын, ҚазМУ-де дарвинизм кафедрасын басқарды. Сондай-ақ оның басшылығымен [[Алматы облысы]] [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]]нда тәжірибе танабы мен [[Ақмола облысы]]ндағы [[Шортанды]] ауыл шаруашылық тәжірибе станция ұйымдастырылды.  
  
1942 – 44 жылы [[ҚазКСР]] Жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары, 1944 жылдан өмірінің соңына дейін [[Бүкілодақтық ауыл шаруашылғы академиясы]] Шығыс бөлімшесінің (ВАСХНИЛ) Қазақ бөлімшесінің Төралқасының төрағасы болды, Қазақ ауыл шаруашылық институтында өсімдіктер селекциясы және генетикасы кафедрасын, [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-де дарвинизм кафедрасын басқарды. Сондай-ақ оның басшылығымен [[Алматы облысы]] [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]]нда тәжірибе танабы мен [[Ақмола облысы]]ндағы [[Шортанды]] ауыл шаруашылық тәжірибе станция ұйымдастырылды.
+
Негізгі ғылыми еңбектері өсімдіктер генетикасы мен селекциясына арналған. Мыңбаев көксағыздың биологиялық ерекшеліктерін зерттеп, оны сұрыптау әдістерін тапты. Дәнді дақылдар, оның ішінде бидайдың өнімділігін арттыру үшін оны тек суармалы жерлерде ғана емес, сонымен қатар Оңтүстік, Шығыс Қазақстан облыстарының тәлімі жерлерінде де егуге болатынын дәлелдеді. Сондай-ақ Мыңбаев Қазақстанда [[қант қызылшасы]] мен [[кендір]]ді биологиялық-селекциялық жағынан ғылыми тұрғыда сипаттаған алғашқы ғалым болып саналады.  
  
Негізгі ғылыми еңбектері өсімдіктер генетикасы мен селекциясына арналған. Мыңбаев [[көксағыз]]дың биологиялық ерекшеліктерін зерттеп, оны сұрыптау әдістерін тапты. Дәнді дақылдар, оның ішінде [[бидай]]дың өнімділігін арттыру үшін оны тек суармалы жерлерде ғана емес, сонымен қатар Оңтүстік, Шығыс Қазақстан облыстарының тәлімі жерлерінде де егуге болатынын дәлелдеді. Сондай-ақ Мыңбаев Қазақстанда [[қант қызылшасы]] мен [[кендір]]ді биологиялық-селекциялық жағынан ғылыми тұрғыда сипаттаған алғашқы ғалым болып саналады.
+
Ол 200-ден астам ғылыми еңбектің авторы.  
  
Ол 200-ден астам ғылыми еңбектің авторы.
+
Алматы облысы [[Жамбыл ауданы]]ндағы бір ауылға және Алматы қаласындағы көшеге Мыңбаев есімі берілген.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>
 
+
Алматы облысы Жамбыл ауданындағы бір ауылға және Алматы қаласындағы көшеге Мыңбаев есімі берілген.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>
+
  
 
== Еңбектері==
 
== Еңбектері==
Жол нөмірі 18: Жол нөмірі 15:
 
* Пути повышения урожайности сельскохозяйственных культур, А.-А., 1948;
 
* Пути повышения урожайности сельскохозяйственных культур, А.-А., 1948;
 
* Пустыня Бетпак-Дала, А.-А., 1948;
 
* Пустыня Бетпак-Дала, А.-А., 1948;
* За передовую сель-скохозяйственную науку, А.-А., 1949.<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref>
+
* За передовую сель-скохозяйственную науку, А.-А., 1949.<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref><br>
  
 
==Дереккөздер==
 
==Дереккөздер==
 
<references/>
 
<references/>
  
[[Санат:15 тамызда туғандар]]
+
{{Суретсіз мақала}}
 +
 
 
[[Санат:1906 жылы туғандар]]
 
[[Санат:1906 жылы туғандар]]
 
[[Санат:Нұра ауданында туғандар]]
 
[[Санат:Нұра ауданында туғандар]]
[[Санат:30 қыркүйекте қайтыс болғандар]]
 
 
[[Санат:1948 жылы қайтыс болғандар]]
 
[[Санат:1948 жылы қайтыс болғандар]]
 
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
 
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
 
[[Санат:Қазақстан биологтары]]
 
[[Санат:Қазақстан биологтары]]
[[Санат:Биология ғылымдарының докторлары]]
+
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Қызыл Ту орденінің иегерлері]]
+
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]]
+
[[Санат:КСРО селекционерлері]]
+
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
+
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
+
[[Санат:Қазақ КСР ғылым академиясы корреспондент мүшелері]]
+
[[Санат:Орта Азия мақта-ирригация институты түлектері]]
+
[[Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті қызметкерлері]]
+
[[Санат:Бүкілодақтық өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты түлектері]]
+

00:17, 2026 ж. шілденің 13 кезіндегі нұсқасы

Кәрім Мыңбаев ((15.8. 1906, қазіргі Қарағанды облысы Нұра ауданы Ивановка ауылы – 30.9.1948, Алматы) – қоғам қайраткері, ғалым, биология ғылым докторы (1944), Қазақстан Академиясының корреспондент мүшесі (1946).

Орта Азия мақта-ирригация институтын бітірген (1932). 1932 – 36 жылы Қазақ ауыл шаруашылық институтында және Алматы селекция станциясында ғылыми-педогокикалық жұмыстарда болды. 1936 – 42 жылы Бүкілодақтық өсімдік шаруашылығы ғылыми-зертттеу институтында (Ленинград) аспирант, академик Н.И.Вавиловтың жетекшілігімен кандидаттық, докторлық диссертация қорғап, сол институттың каучукты өсімдіктер бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды.

1942 – 44 жылы ҚазКСР Жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары, 1944 жылдан өмірінің соңына дейін Бүкілодақтық ауыл шаруашылғы академиясы Шығыс бөлімшесінің (ВАСХНИЛ) Қазақ бөлімшесінің Төралқасының төрағасы болды, Қазақ ауыл шаруашылық институтында өсімдіктер селекциясы және генетикасы кафедрасын, ҚазМУ-де дарвинизм кафедрасын басқарды. Сондай-ақ оның басшылығымен Алматы облысы Жамбыл ауданында тәжірибе танабы мен Ақмола облысындағы Шортанды ауыл шаруашылық тәжірибе станция ұйымдастырылды.

Негізгі ғылыми еңбектері өсімдіктер генетикасы мен селекциясына арналған. Мыңбаев көксағыздың биологиялық ерекшеліктерін зерттеп, оны сұрыптау әдістерін тапты. Дәнді дақылдар, оның ішінде бидайдың өнімділігін арттыру үшін оны тек суармалы жерлерде ғана емес, сонымен қатар Оңтүстік, Шығыс Қазақстан облыстарының тәлімі жерлерінде де егуге болатынын дәлелдеді. Сондай-ақ Мыңбаев Қазақстанда қант қызылшасы мен кендірді биологиялық-селекциялық жағынан ғылыми тұрғыда сипаттаған алғашқы ғалым болып саналады.

Ол 200-ден астам ғылыми еңбектің авторы.

Алматы облысы Жамбыл ауданындағы бір ауылға және Алматы қаласындағы көшеге Мыңбаев есімі берілген.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

Еңбектері

  • Кок-сагыз. Биологические особенности развития и новые методы селекции, А.-А., 1946;
  • Пути повышения урожайности сельскохозяйственных культур, А.-А., 1948;
  • Пустыня Бетпак-Дала, А.-А., 1948;
  • За передовую сель-скохозяйственную науку, А.-А., 1949.<ref>Қазақ Энциклопедиясы</ref>

Дереккөздер

<references/>

Үлгі:Суретсіз мақала