Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Нәйлә Оразғұлқызы Базанова"
Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
ш (1 түзету) |
ш (→Дереккөздер) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Нәйлә Оразғұлқызы Базанова'''(11 | + | '''Нәйлә Оразғұлқызы Базанова''' ([[11 қараша]] [[1911 жыл]], {{туғанжері|Бішкек|Бішкекте}} – [[11 қараша]] [[1993 жыл]], {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}) — қазақстандық ғалым, қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш биология ғылыми докторы (1945), профессор (1946), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1951), Қазақстан еңбек сіңірген ғылыми қайраткері (1946). Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын бітірген (1932). 1932–1947 жылдары сол институтта ассистент, доцент, [[профессор]], кафедра меңгерушісі, 1948–1951 жылдары эксперименттік биологиялық инститтутының директоры, 1951–1966 жылдары [[Қазақстан]] ғылым академиясының биологиялық және медициналық бөлімінің академигі-хатшысы, 1966–1986 жылдары Физиологиялық институтының директоры, ал 1986–1993 жылдары сол институттың құрметті докторы болды. Негізгі ғылыми еңбектері ірі қара малдың ас қорыту ерекшеліктерін және жас төлдің өсуі мен физиологиясын зерттеуге арналған. Ол малдың ішек-қарнындағы мембраналы ас қорыту механизімін ашып, ішек-қарын кенерісіндегі ас қорыту күйіс малына да тән екенін дәлелдеді. Малды пропион қышқылды ашытқыш қосылған сүрлеменің жаңа түрімен азықтандыруды ұсынды. [[Ленин ордені]]мен, [[Қазан төңкерісі ордені|Қазан төңкерісі]], [[Еңбек Қызыл Ту ордені]], екі рет [[Құрмет Белгісі ордені|Құрмет белгісі]] ордендерімен марапатталған.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref> |
== Шығармалары == | == Шығармалары == | ||
| − | * Развитие регуляции кровообращения и дыхания у некоторых сельскохозяйственных животных в онтогенезе, А.-А., | + | * Развитие регуляции кровообращения и дыхания у некоторых сельскохозяйственных животных в онтогенезе, А.-А., 1946; |
| − | * Функция молочной железы у сельскохозяйственных животных, А.-А., | + | * Функция молочной железы у сельскохозяйственных животных, А.-А., 1973 (соавт.); |
| − | * Пропионовокислые бактерии в силосовании и кормлении сельскохозяйственных животных, А.-А., | + | * Пропионовокислые бактерии в силосовании и кормлении сельскохозяйственных животных, А.-А., 1977 (соавт.); |
| − | * Закономерности всасывательной деятельности желудочно-кишечного тракта, А.-А., | + | * Закономерности всасывательной деятельности желудочно-кишечного тракта, А.-А., 1985 (соавт.). |
<ref name=source1>Қазақ энциклопедиясы</ref> | <ref name=source1>Қазақ энциклопедиясы</ref> | ||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| − | + | {{Дереккөздер}} | |
| − | + | ||
{{wikify}} | {{wikify}} | ||
{{Суретсіз мақала}} | {{Суретсіз мақала}} | ||
| + | {{bio-stub}} | ||
| − | [[Санат: | + | [[Санат:Биология ғылымдарының докторлары]] |
| − | + | [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] | |
| − | + | [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] | |
| − | + | [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]] | |
| + | [[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]] | ||
| + | [[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]] | ||
| + | [[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар]] | ||
| + | [[Санат:Қазақ КСР ғылым академиясы академиктері]] | ||
| + | [[Санат:Қазақстан биологтары]] | ||
| + | [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]] | ||
| + | [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] | ||
| + | [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]] | ||
| + | [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]] | ||
| + | [[Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері]] | ||
| + | [[Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті оқытушылары]] | ||
04:20, 2024 ж. мамырдың 24 кезіндегі түзету
Нәйлә Оразғұлқызы Базанова (11 қараша 1911 жыл, Үлгі:Туғанжері – 11 қараша 1993 жыл, Үлгі:Қайтысболғанжері) — қазақстандық ғалым, қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш биология ғылыми докторы (1945), профессор (1946), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1951), Қазақстан еңбек сіңірген ғылыми қайраткері (1946). Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын бітірген (1932). 1932–1947 жылдары сол институтта ассистент, доцент, профессор, кафедра меңгерушісі, 1948–1951 жылдары эксперименттік биологиялық инститтутының директоры, 1951–1966 жылдары Қазақстан ғылым академиясының биологиялық және медициналық бөлімінің академигі-хатшысы, 1966–1986 жылдары Физиологиялық институтының директоры, ал 1986–1993 жылдары сол институттың құрметті докторы болды. Негізгі ғылыми еңбектері ірі қара малдың ас қорыту ерекшеліктерін және жас төлдің өсуі мен физиологиясын зерттеуге арналған. Ол малдың ішек-қарнындағы мембраналы ас қорыту механизімін ашып, ішек-қарын кенерісіндегі ас қорыту күйіс малына да тән екенін дәлелдеді. Малды пропион қышқылды ашытқыш қосылған сүрлеменің жаңа түрімен азықтандыруды ұсынды. Ленин орденімен, Қазан төңкерісі, Еңбек Қызыл Ту ордені, екі рет Құрмет белгісі ордендерімен марапатталған.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref>
Шығармалары
- Развитие регуляции кровообращения и дыхания у некоторых сельскохозяйственных животных в онтогенезе, А.-А., 1946;
- Функция молочной железы у сельскохозяйственных животных, А.-А., 1973 (соавт.);
- Пропионовокислые бактерии в силосовании и кормлении сельскохозяйственных животных, А.-А., 1977 (соавт.);
- Закономерности всасывательной деятельности желудочно-кишечного тракта, А.-А., 1985 (соавт.).
<ref name=source1>Қазақ энциклопедиясы</ref>
Дереккөздер
Үлгі:Дереккөздер Үлгі:Wikify Үлгі:Суретсіз мақала Үлгі:Bio-stub
Санат:
- Биология ғылымдарының докторлары
- Ленин орденінің иегерлері
- Қазан төңкерісі орденінің иегерлері
- Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
- Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
- Халықтар Достығы орденінің иегерлері
- Алфавит бойынша ғалымдар
- Қазақ КСР ғылым академиясы академиктері
- Қазақстан биологтары
- КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары
- КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары
- КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары
- КСРО Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары
- Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері
- Қазақ ұлттық аграрлық университеті оқытушылары
