Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Ағытай Мұратұлы"
ш (1 түзету) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Ағытай Мұратұлы''' ( | + | '''Ағытай Мұратұлы''' (туған-өлген жылдары белгісіз) – 19 ғасырда өмір сүрген белгілі [[би]]. |
| − | Әкесі [[Мұрат Күнтуарұлы]] қайтыс болғанда Ағытай екі жаста, ағасы Пышан 17 жаста екен. Халық аузында оларды Пышан-Ағытай, Ағытай-Төребай деп атайды. Пышан сардар | + | Әкесі [[Мұрат Күнтуарұлы]] қайтыс болғанда Ағытай екі жаста, ағасы Пышан 17 жаста екен. Халық аузында оларды Пышан-Ағытай, Ағытай-Төребай деп атайды. Пышан сардар 1830–1835 жылы Ағытай 1856–1857 жылы ел билігіне араласа бастайды. Ағытай 1878 жылы өткен [[Қазалы уезі|Қазалы оязындағы]] билер кеңесіне, 1885 жылы Қазалы мен [[Перовск уезі|Перовск оязы]] қазақтары арасындағы жер дауын қараған съезге қатысып, мәселенің дұрыс шешілуіне үлес қосқан. 1851 жылдары Хиуадан қашып келген Елікей сұлтанға көмектескен. Алтын мен Найман (Ақтазы) арасындағы құдыққа таласып, адам өлімі болған дауды жанжалсыз әділ шешіп берген. 1857 жылы Қазалы оязында тұратын Әлімдер мен Шөмекейлер арасындағы жер дауын шешуге Әлімдер жағынан [[Жетес би]], [[Бекетай би]], [[Құлбарақ]] батыр, Шөмекейден Пышан, Қалдан, Бақа, т.б. қатысып, Ағытай билер кеңесін жасай отырып шешкен. |
| − | 1891 жылдар шамасындағы Қазалы мен Ырғыз | + | 1891 жылдар шамасындағы Қазалы мен Ырғыз оязы қазақтарының арасындағы жер дауы да Ағытайдың араласуымен оң шешімін тапқан. Ағытайға Балқы Базар, Дүр Оңғар, Т.Ізтілеуов, Тұрымбет жыраулар өз жырларын арнаған. 64 жасқа қараған шағында қайтыс болып, «[[Жіңішкеқұм (құм, Қызылорда облысы)|Жіңішкеқұм]]» маңында жерленген. «Ағытай жайлауы», «Ағытай қыстауы», «Ағытай құдығы» атты жер атаулары бар.<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]]</ref> |
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| Жол нөмірі 12: | Жол нөмірі 12: | ||
[[Санат:Туған жылы белгісіздер]] | [[Санат:Туған жылы белгісіздер]] | ||
[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]] | [[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]] | ||
| − | [[Санат:Қазақ | + | [[Санат:Қазақ би-шешендері]] |
20:50, 2024 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
Ағытай Мұратұлы (туған-өлген жылдары белгісіз) – 19 ғасырда өмір сүрген белгілі би.
Әкесі Мұрат Күнтуарұлы қайтыс болғанда Ағытай екі жаста, ағасы Пышан 17 жаста екен. Халық аузында оларды Пышан-Ағытай, Ағытай-Төребай деп атайды. Пышан сардар 1830–1835 жылы Ағытай 1856–1857 жылы ел билігіне араласа бастайды. Ағытай 1878 жылы өткен Қазалы оязындағы билер кеңесіне, 1885 жылы Қазалы мен Перовск оязы қазақтары арасындағы жер дауын қараған съезге қатысып, мәселенің дұрыс шешілуіне үлес қосқан. 1851 жылдары Хиуадан қашып келген Елікей сұлтанға көмектескен. Алтын мен Найман (Ақтазы) арасындағы құдыққа таласып, адам өлімі болған дауды жанжалсыз әділ шешіп берген. 1857 жылы Қазалы оязында тұратын Әлімдер мен Шөмекейлер арасындағы жер дауын шешуге Әлімдер жағынан Жетес би, Бекетай би, Құлбарақ батыр, Шөмекейден Пышан, Қалдан, Бақа, т.б. қатысып, Ағытай билер кеңесін жасай отырып шешкен.
1891 жылдар шамасындағы Қазалы мен Ырғыз оязы қазақтарының арасындағы жер дауы да Ағытайдың араласуымен оң шешімін тапқан. Ағытайға Балқы Базар, Дүр Оңғар, Т.Ізтілеуов, Тұрымбет жыраулар өз жырларын арнаған. 64 жасқа қараған шағында қайтыс болып, «Жіңішкеқұм» маңында жерленген. «Ағытай жайлауы», «Ағытай қыстауы», «Ағытай құдығы» атты жер атаулары бар.<ref>"Қазақ Энциклопедиясы"</ref>
