Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Сарыесікатырау"
ш (1 түзету) |
ш («Көксу ауданы географиясы» деген санатты аластады; «Жетісу облысы құмдары) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | + | {{Шөл|Атауы=Сарыесікатырау құмы|Шынайы атауы=|Сурет=|Сурет тақырыбы=|Карта=|Карта тақырыбы=|Орналасуы=[[Балқаш]] көлінің оңтүстігі, [[Іле]] мен [[Қаратал (өзен, Балқаш алабы)|Қаратал]] өзендері аралығы|Түрі=|Теңiз деңгейiнен биіктігі=|Ұзындығы=250|Ені=180|Ауданы=40 мың|Өзендер=|Өзен 1=|Каналдар=|Канал 1=|Көлдер=|Көл 1=|Оазистер=|Оазис 1=|Орташа жылдық температурасы=|Қаңтардағы орт. температура=–9 -14|Шілдедегі орт. температура=25|Жауын-шашын=120, 180|Координаттары=45/46/07/N/76/40/48/E|CoordScale=|Елдер=Қазақстан|Аймақтар=Алматы облысы/Жетісу облысы|Ортаққордағы санаты=|Позициялық карта=Қазақстан|Позициялық карта 1=}} | |
| − | [[ | + | '''Сарыесікатырау''' – [[Балқаш]] көлінің оңтүстігінде, [[Іле]] мен [[Қаратал (өзен, Балқаш алабы)|Қаратал]] өзендерінің аралығындағы құмды алқап. |
| − | + | == Географиялық орны == | |
| + | [[Алматы облысы]] [[Балқаш ауданы|Балқаш]] жіне [[Жетісу облысы]] [[Көксу ауданы|Көксу]], [[Кербұлақ ауданы|Кербұлақ]] және [[Қаратал ауданы|Қаратал]] аудандарының жерінде. | ||
| − | + | == Жер бедері == | |
| + | Ұзындығы 240−250 км, ені 120−180 км, ауданы 40 мың км<sup>2</sup>-ге жуық. Қырқааралық ойпаңдарында сор не тақыр жерлер кездеседі. Жер асты суы 2−80 м аралығындағы тереңдіктен шығады (Нарынбай, Ағашаяқ, Шекара, Шеңгелді, Бидайшы құдықтары). | ||
| − | == | + | == Климаты == |
| − | + | Климаты тым континенттік. Қаңтар айының орташа температурасы – 9 −14°С, шілдеде 25<sup>°</sup>С. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 150−180 мм. | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | Сарыесікатырауда Іле өзенінің көне арналарының ([[Шетбақанас]], [[Ортабақанас]], [[Ортасу]]) ізі сақталған. Сонымен бірге жеке төбелер (Көшқонар, Қарақаралы, Босаған, Орта Көкдобақ, Қаражды, т.б.) мен қоныс (Қарқаралы, [[Мыңғылши]], [[Ұзынарал]]), қыстаулар (Арыстан, Сәрсембай, Нарын, Бесшағыл, т.б.) кездеседі. | |
| − | + | ||
| − | + | == Өсімдігі == | |
| − | + | Іленің атырауында қара сексеуіл, жүзгін, жусан, теріскен, еркекшөп, құм қияғы, изен, сортаң жерлерінде күйреуік, Балқаш көлі жағалауында жыңғыл өседі. Негізінен мал жайылымы үшін пайдаланылады. Көктем, күз айларында Сарыарқа өңірінің қазақтары [[Сарыесік]] түбегі арқылы өтіп, Сарыесікатырау құмын қыстау еткен.<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | [[ | + | |
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
| − | + | [[Санат:Алматы облысы құмдары]] | |
| + | [[Санат:Жетісу облысы құмдары]] | ||
13:22, 2022 ж. желтоқсанның 19 кезіндегі түзету
Сарыесікатырау – Балқаш көлінің оңтүстігінде, Іле мен Қаратал өзендерінің аралығындағы құмды алқап.
Географиялық орны
Алматы облысы Балқаш жіне Жетісу облысы Көксу, Кербұлақ және Қаратал аудандарының жерінде.
Жер бедері
Ұзындығы 240−250 км, ені 120−180 км, ауданы 40 мың км2-ге жуық. Қырқааралық ойпаңдарында сор не тақыр жерлер кездеседі. Жер асты суы 2−80 м аралығындағы тереңдіктен шығады (Нарынбай, Ағашаяқ, Шекара, Шеңгелді, Бидайшы құдықтары).
Климаты
Климаты тым континенттік. Қаңтар айының орташа температурасы – 9 −14°С, шілдеде 25°С. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 150−180 мм.
Сарыесікатырауда Іле өзенінің көне арналарының (Шетбақанас, Ортабақанас, Ортасу) ізі сақталған. Сонымен бірге жеке төбелер (Көшқонар, Қарақаралы, Босаған, Орта Көкдобақ, Қаражды, т.б.) мен қоныс (Қарқаралы, Мыңғылши, Ұзынарал), қыстаулар (Арыстан, Сәрсембай, Нарын, Бесшағыл, т.б.) кездеседі.
Өсімдігі
Іленің атырауында қара сексеуіл, жүзгін, жусан, теріскен, еркекшөп, құм қияғы, изен, сортаң жерлерінде күйреуік, Балқаш көлі жағалауында жыңғыл өседі. Негізінен мал жайылымы үшін пайдаланылады. Көктем, күз айларында Сарыарқа өңірінің қазақтары Сарыесік түбегі арқылы өтіп, Сарыесікатырау құмын қыстау еткен.<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref>
