Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Көктұма (көне қала)"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
'''Көктұма'''– ортағасырлық қала орны. Қазіргі [[Алматы облысы]] [[Алакөл ауданы]]ндағы Көктұма ауылының жанында, Алакөлдің оңтүстік-шығыс жағасында орналасқан. Көктұманы [[1957]] ж. [[Жетісу]] археологиялық экспедициясы зерттеген. Табылған бұйымдардың дені қыштан жасалған заттар (хұмдар, қос құлақты құмыралар, батырып та, қалыптап та өрнектеген тақталар). Бұлар [[б.з. 9 – 11 ғасырлар]]ына жатады. Көктұма – 9 ғасырда қимақтардың [[Дамурия]] деп аталған қаласы, ал [[Шыңғыс хан империясы]] кезінде өлке орталық болған. Қазір қаланың орны түгел дерлік жойылуға айналған.
+
{{Көне қалашық
2) Алматы облысының Алакөл ауданындағы ауыл, Ырғайты ауылдық әкімшілік округінің орталық Аудан орталығы – [[Үшарал]] қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 70 км жерде, Алакөл көлінінің оңтүстігінде, Жаманты өзен жағалауында, сұр жусан, баялыш, күйреуік аралас астық тұқымдасты шөптесін өскен бозғылт сұр топырақты шөлейт белдемде орналасқан. Тұрғыны 2,0 мың адам ([[1999]]). Іргесі [[1964]] ж. қой өсіретін “Көктұма” қой кеңшарының орталық ретінде қаланды. Оның негізінде [[1997]] жылдан Көктұмада шаруа қожалықтары құрылды. Ауылда орта мектеп, кітапхана, клуб, фельдш.-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Ауыл арқылы халықаралық маңызы бар [[Алматы – Достық темір жол]] және автомобиль жолдары өтеді.
+
|Атауы        = Көктұма
<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”
+
|сурет        =
ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
+
|өлшемі        =
 +
|Сурет атауы  =
 +
|Мәртебесі    =
 +
|Мемлекет      = [[Қимақтар]]
 +
|Қазіргі жері  = {{KAZ}}
 +
|Қалануы      =
 +
|Қалаушы      =
 +
|Деректерде атала бастады =
 +
|Басқаша атаулары = Дамурия
 +
|Халық саны    =
 +
|Қиралды      =
 +
|Қиралу себебі =
 +
|Орналасуы    =
 +
  |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
 +
  |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
 +
  |region        =
 +
  |CoordScale    =
 +
|Позициялық карта 1 = Қазақстан
 +
  |ПозКарта 1 ені    =
 +
  |crosses180        =
 +
|Облыс картасы      =
 +
|Ортаққордағы санаты =
 +
}}{{мағына|Көктұма}}
 +
'''Көктұма''' – ортағасырлық қала орны.  
  
==Дереккөздер==
+
== Орналасқан жері ==
 +
[[Жетісу облысы]] [[Алакөл ауданы]]ндағы [[Көктұма (ауыл)|Көктұма]] ауылының жанында, [[Алакөл (көл)|Алакөл]]дің оңтүстік-шығыс жағасында орналасқан.
  
<references/>
+
== Тарихи деректер ==
 +
Көктұманы [[1957 жыл|1957]] жылы Жетісу археологиялық экспедициясы зерттеген.<br>
 +
Табылған бұйымдардың дені қыштан жасалған заттар (хұмдар, қос құлақты құмыралар, батырып та, қалыптап та өрнектеген тақталар). Бұлар б.з. IX-XI ғасырларына жатады. Көктұма – IX ғасырда қимақтардың Дамурия деп аталған қаласы, ал [[Моңғол империясы|Шыңғыс хан империясы]] кезінде өлке орталық болған. Қазір қаланың орны түгел дерлік жойылуға айналған.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
 +
[[1253 жыл|1253]] жылы әйгілі саяхатшы [[Виллем Рубрук]] осы қаладан өтіп кеткен.<ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/sotsialno-ekonomicheskie-predposylki-razvitiya-rekreatsii-i-turizma-v-lokalnoy-turistsko-rekreatsionnoy-sisteme-alakolskogo-basseyna Туризм и краеведение]</ref>
  
{{Суретсіз мақала}}
+
== Дереккөздер ==
 
+
{{дереккөздер}}
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
+
{{wikify}}
+
  
 +
{{Қазақстанның көне қалалары}}
 
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]
 
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]
 +
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]
 +
[[Санат:Жетісу облысы]]

19:41, 2026 ж. қаңтардың 8 кезіндегі түзету

Үлгі:Көне қалашықҮлгі:Мағына Көктұма – ортағасырлық қала орны.

Орналасқан жері

Жетісу облысы Алакөл ауданындағы Көктұма ауылының жанында, Алакөлдің оңтүстік-шығыс жағасында орналасқан.

Тарихи деректер

Көктұманы 1957 жылы Жетісу археологиялық экспедициясы зерттеген.
Табылған бұйымдардың дені қыштан жасалған заттар (хұмдар, қос құлақты құмыралар, батырып та, қалыптап та өрнектеген тақталар). Бұлар б.з. IX-XI ғасырларына жатады. Көктұма – IX ғасырда қимақтардың Дамурия деп аталған қаласы, ал Шыңғыс хан империясы кезінде өлке орталық болған. Қазір қаланың орны түгел дерлік жойылуға айналған.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> 1253 жылы әйгілі саяхатшы Виллем Рубрук осы қаладан өтіп кеткен.<ref>Туризм и краеведение</ref>

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

Үлгі:Навигациялық кесте