Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Икемділік"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
'''Икемділік''' – [[адам]]ның қандай нәрсені болмасын орындай білу қабілеті.
+
'''Икемділік''' —  адамның тірек-қимыл аппаратының буындарында максималды амплитудадағы қозғалыстарды орындау қабілеті. Бұл физикалық сапа дененің қажетті қалыптарын еркін алуға, қозғалыстарды тиімді және үйлестірілген орындауға мүмкіндік береді. Икемділіктің негізі буындардың қозғалғыштығы, байламдар мен бұлшықеттердің серпімділігі, сондай-ақ бұлшықеттердің релаксациясы мен жиырылуының үйлесімі. Ол пассивті (сыртқы күшпен созу) және белсенді ([[Бұлшық ет]] күшімен) түрлерге бөлінеді, әрі жасына, жынысына, туа біткен ерекшеліктеріне байланысты өзгереді. Жақсы дамыған икемділік қозғалыстың еркіндігін, жылдамдығын арттырып, жаттығулардағы күшті үнемдеуге көмектеседі. Икемділікті дамыту үшін созу жаттығулары, серпімді және бұралмалы қозғалыстар, статикалық кернеулер қолданылады. Мысалы, толық амплитудадағы тербету, иілу немесе айналмалы қозғалыстар (таяқшалар, құрсаулар арқылы) тиімді; жаттығуларды жүйелі, ерте жастан бастау керек. Даму дәрежесі төмен болса, қозғалыс үйлесімділігі нашарлайды.<ref>Қарақов А., Қарақов А., Тайжанов С. Дене тәрбиесі. 4-кітап. Алматы: Үш Қиян, 2009. 128-132-беттер. ISBN 9965-32-940-0.</ref> Икемділік [[Спорт|спортта]], күнделікті өмірде қозғалыстың сапасын жақсартады, жарақат алуды азайтады және жалпы физикалық күйді көрсетеді. Оны дамыту білім мен тәжірибеге негізделген, еңбек пен тәрбие арқылы жетіледі.
 
+
Ол түрлі дәрежеде көрінеді. Икемділік  білім мен тәжірибеге негізделген. Кімнің білімі мен тәжірибесі көбірек болса, сол адамның икемділігі де артық болады. Икемділік  білімнің амалға айналуы, сол амалды жүзеге асырудың тәсілі. Ол саналы әрекетті қажет етеді. Икемділік – адамның [[іс-әрекет]]тің белгілі түріне ([[сурет]], [[музыка]]) ұмтылысынан, ынтықтығынан көрінеді. Көбінесе, мұндай талпыныс көзге ерте түседі, іс-әрекетке берілу тіпті өмірдің қолайсыз кезеңдерінде де байқалады. Икемділік болған жағдайда әрекетке деген зор ынталылық қана емес, шеберлікті шапшаң игеру, елеулі нәтижелерге жету байқалады. Икемділікте адамның табиғи және жүре пайда болатын қасиеттері сомдалып көрінеді. Ол еңбек процесінде, тәрбие жағдайында  дамып жетіледі.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том</ref>
+
  
 
==Сілтемелер==
 
==Сілтемелер==

17:20, 2026 ж. наурыздың 8 кезіндегі түзету

Икемділік — адамның тірек-қимыл аппаратының буындарында максималды амплитудадағы қозғалыстарды орындау қабілеті. Бұл физикалық сапа дененің қажетті қалыптарын еркін алуға, қозғалыстарды тиімді және үйлестірілген орындауға мүмкіндік береді. Икемділіктің негізі – буындардың қозғалғыштығы, байламдар мен бұлшықеттердің серпімділігі, сондай-ақ бұлшықеттердің релаксациясы мен жиырылуының үйлесімі. Ол пассивті (сыртқы күшпен созу) және белсенді (Бұлшық ет күшімен) түрлерге бөлінеді, әрі жасына, жынысына, туа біткен ерекшеліктеріне байланысты өзгереді. Жақсы дамыған икемділік қозғалыстың еркіндігін, жылдамдығын арттырып, жаттығулардағы күшті үнемдеуге көмектеседі. Икемділікті дамыту үшін созу жаттығулары, серпімді және бұралмалы қозғалыстар, статикалық кернеулер қолданылады. Мысалы, толық амплитудадағы тербету, иілу немесе айналмалы қозғалыстар (таяқшалар, құрсаулар арқылы) тиімді; жаттығуларды жүйелі, ерте жастан бастау керек. Даму дәрежесі төмен болса, қозғалыс үйлесімділігі нашарлайды.<ref>Қарақов А., Қарақов А., Тайжанов С. Дене тәрбиесі. 4-кітап. Алматы: Үш Қиян, 2009. 128-132-беттер. ISBN 9965-32-940-0.</ref> Икемділік спортта, күнделікті өмірде қозғалыстың сапасын жақсартады, жарақат алуды азайтады және жалпы физикалық күйді көрсетеді. Оны дамыту білім мен тәжірибеге негізделген, еңбек пен тәрбие арқылы жетіледі.

Сілтемелер

<references/>

Үлгі:Суретсіз мақала

Үлгі:WikifyҮлгі:Stub