Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Поллиноз"
ш (1 түзету) |
|||
| (Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
[[Сурет:Misc pollen.jpg|thumb|Тозаңдар — поллинозға себепкер]] | [[Сурет:Misc pollen.jpg|thumb|Тозаңдар — поллинозға себепкер]] | ||
| − | ''Поллиноз''<ref name="source1">Қазақстан энциклопедиясы, VII-том</ref> (латын тілінде ''pollen'' — өсімдік пен шөп тозаңы және ''osіs'' — ауру) — [[ | + | ''Поллиноз''<ref name="source1">Қазақстан энциклопедиясы, VII-том</ref> (латын тілінде ''pollen'' — өсімдік пен шөп тозаңы және ''osіs'' — ауру) — жоғары [[тыныс жолдары]] мен көздің шырышты қабығына өсімдік тозаңының түсуінен пайда болатын [[аллергия|аллергиялық ауру]]. Аурудың маусымдық сипаты бар, әсіресе желмен тозаңданатын өсімдіктер гүлдеп, ауада тозаң көбейіп, организмнің сезімталдығы көтерілетін кезде байқалады. Поллиноз бір немесе бірнеше аллергендерде дамуы мүмкін. Аллергендер мұрынның шырышты қабығы, [[ас қорыту жолдары]] арқылы [[организм]]ге түсіп, онда арнайы аллергиялық [[антидене]]лердің (негізінен иммундық глобулин Е, G) өндірілуіне әкеледі. Бұл антиденелерді ''[[реагиндер]]'' деп атайды. Реагиндер шырышты қабықтарда, тегіс салалы еттерде болатын клеткалар мен қан [[базофиль]]дерінің беттеріне жабысып, артынан аллерген организмге қайталап түскенде, онымен байланысады. Осыдан клеткалар мен базофильдер өздерінен түйіршіктер бөліп шығарады. Бұл түйіршіктерде [[биологиялық белсенді заттар]] ([[гистамин]], [[серотонин]], т.б.) болады. Осы заттардың әсерінен ауық-ауық тыныс алу жолдарының шырышты қабығы қабынады, мұрын бітеліп, одан көп мөлшерде су бөлінеді, көзден жас ағып, түшкірік жиілейді. Жоғары тыныс алу жолдарынан шырыш көп бөлініп, ''қақырық'' пайда болады, майда кеңірдекшелердің тегіс еттерінің жиырылуынан тыныс алу қиындайды. |
| − | + | ||
Емі: ауру адам өсімдік гүлдеген кезде тыныс жолдарына (дәке маска байлау) және көзіне (қорғаныш көзілдірік кию) тозаң түсірмеуге тырысуы керек; қыс айларында ауруды қоздыратын арнайы аллергенді анықтау қажет. Сол аллергеннің өте аз мөлшерін организмге енгізу арқылы адамның аллергенге көтерілген сезімталдығын азайтады. | Емі: ауру адам өсімдік гүлдеген кезде тыныс жолдарына (дәке маска байлау) және көзіне (қорғаныш көзілдірік кию) тозаң түсірмеуге тырысуы керек; қыс айларында ауруды қоздыратын арнайы аллергенді анықтау қажет. Сол аллергеннің өте аз мөлшерін организмге енгізу арқылы адамның аллергенге көтерілген сезімталдығын азайтады. | ||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| + | |||
* Қазақ энциклопедиясы | * Қазақ энциклопедиясы | ||
<references/> | <references/> | ||
| − | {{ | + | {{wikify}} |
| − | + | ||
[[Санат:Аллергология]] | [[Санат:Аллергология]] | ||
[[Санат:Аурулар]] | [[Санат:Аурулар]] | ||
| + | |||
| + | |||
| + | {{stub}} | ||
11:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі нұсқасы
Поллиноз<ref name="source1">Қазақстан энциклопедиясы, VII-том</ref> (латын тілінде pollen — өсімдік пен шөп тозаңы және osіs — ауру) — жоғары тыныс жолдары мен көздің шырышты қабығына өсімдік тозаңының түсуінен пайда болатын аллергиялық ауру. Аурудың маусымдық сипаты бар, әсіресе желмен тозаңданатын өсімдіктер гүлдеп, ауада тозаң көбейіп, организмнің сезімталдығы көтерілетін кезде байқалады. Поллиноз бір немесе бірнеше аллергендерде дамуы мүмкін. Аллергендер мұрынның шырышты қабығы, ас қорыту жолдары арқылы организмге түсіп, онда арнайы аллергиялық антиденелердің (негізінен иммундық глобулин Е, G) өндірілуіне әкеледі. Бұл антиденелерді реагиндер деп атайды. Реагиндер шырышты қабықтарда, тегіс салалы еттерде болатын клеткалар мен қан базофильдерінің беттеріне жабысып, артынан аллерген организмге қайталап түскенде, онымен байланысады. Осыдан клеткалар мен базофильдер өздерінен түйіршіктер бөліп шығарады. Бұл түйіршіктерде биологиялық белсенді заттар (гистамин, серотонин, т.б.) болады. Осы заттардың әсерінен ауық-ауық тыныс алу жолдарының шырышты қабығы қабынады, мұрын бітеліп, одан көп мөлшерде су бөлінеді, көзден жас ағып, түшкірік жиілейді. Жоғары тыныс алу жолдарынан шырыш көп бөлініп, қақырық пайда болады, майда кеңірдекшелердің тегіс еттерінің жиырылуынан тыныс алу қиындайды. Емі: ауру адам өсімдік гүлдеген кезде тыныс жолдарына (дәке маска байлау) және көзіне (қорғаныш көзілдірік кию) тозаң түсірмеуге тырысуы керек; қыс айларында ауруды қоздыратын арнайы аллергенді анықтау қажет. Сол аллергеннің өте аз мөлшерін организмге енгізу арқылы адамның аллергенге көтерілген сезімталдығын азайтады.
Дереккөздер
- Қазақ энциклопедиясы
<references/>
