Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Өрнек қала орны"
ш (1 түзету) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | + | {{Көне қалашық | |
| − | == | + | |Атауы = Өрнек қалашығы |
| − | + | |сурет = Өрнек қалашығы.jpg | |
| − | == | + | |өлшемі = |
| − | + | |Сурет атауы = | |
| − | == | + | |Мәртебесі = [[Әлемдік мұра]] ([[ЮНЕСКО]]),<br>Республикалық маңызы бар ескерткіш |
| − | + | |Мемлекет = | |
| − | + | |Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Жамбыл облысы]] | |
| − | + | |Қалануы = VIII ғасыр | |
| − | == | + | |Қалаушы = |
| − | + | |Деректерде атала бастады = | |
| + | |Басқаша атаулары = Күлшөп | ||
| + | |Халық саны = | ||
| + | |Қиралды = XII ғасыр | ||
| + | |Қиралу себебі = | ||
| + | |Орналасуы = | ||
| + | |lat_dir = N |lat_deg = 42|lat_min = 53|lat_sec =38 | ||
| + | |lon_dir = E |lon_deg = 72|lon_min = 08|lon_sec =50 | ||
| + | |region = | ||
| + | |CoordScale = | ||
| + | |Позициялық карта 1 = Қазақстан | ||
| + | |ПозКарта 1 ені = | ||
| + | |crosses180 = | ||
| + | |Облыс картасы = | ||
| + | |Ортаққордағы санаты = | ||
| + | }} | ||
| + | '''Өрнек қала орны''' – [[Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген көне қала орны. | ||
| − | + | == Орналасқан жері == | |
| + | [[Жамбыл облысы]] [[Тұрар Рысқұлов ауданы]], [[Өрнек (Тұрар Рысқұлов ауданы)|Өрнек]] ауылынан оңтүстікке қарай 6 км қашықтықта, Сұлутөр шатқалынан шығатын Алтынсу мен Шұбырынды өзендерінің жағасында орналасқан.<ref>Тараз энциклопедиясы</ref> | ||
| − | [[ | + | == Зерттелуі == |
| + | [[1985 жыл|1985]]-[[1986 жыл|86]] жылдары [[Карл Молдахметұлы Байпақов|К.М. Байпақов]] жетекшілік еткен экспедиция зерттеу жұмыстарын жүргізген. | ||
| + | == Сипаты == | ||
| + | Өрнек қаласының орталық бөлігі аумағы 155×160 м болатын төрт бұрыш пішінді, жан-жағы дуалдармен қоршалған. Қоршаудың қазіргі қиранды үйіндісінің биіктігі 5 м-ге, ені 11 – 15 м-ге жетеді. [[Қоршау]]дың бойында 31 күзет мұнараларының орындары сақталып қалған. Қазба жұмыстары Өрнектің 8 – 12 ғасырда гүлденген қала болғанын көрсетеді. Қазба жұмыстары барысында тастан безендіріліп жасалған 4 колонна табылды. Мықты бекіністің, мешіттің, әсем сарайдың орындары табылуы Өрнектің кезінде жоғары дамыған қалалар қатарына жататындығын айғақтайды. Ортағасырлық географтар – Ибн Хордадбек пен [[Құдама ибн Жафар|Құдама]] [[Тараз]] бен [[Құлан (Жамбыл облысы)|Құлан]] арасында Касриабас, Күлшуб, Жулшүб деген қалалардың болғанын жазып қалдырған. Осындағы Күлшуб қаласы Өрнек болса керек. | ||
| − | {{ | + | == Мәртебесі == |
| + | 2014 жылы Өрнек қалашығы «Жібек жолының ескерткіштері: Тянь-Шань дәлізі» аталымы бойынша [[ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері|ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұра тізіміне]] қосылды.<ref>[http://kazmuseum.kz/e-seli-eskertkish/item/310-zhambyl-oblysyny-5-tarikhi-eskertkishi-yunesko-tizimine-kosyldy Жамбыл облысының 5 тарихи ескерткіші ЮНЕСКО тізіміне қосылды]</ref> | ||
| + | |||
| + | 2017 жылы Өрнек республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілді.<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=32068128&pos=3;-88#pos=3;-88 Мәдениет және спорт министрінің бұйрығы]</ref> | ||
| + | |||
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
| + | |||
| + | {{Қазақстандағы Әлемдік мұра}} | ||
| + | {{Жамбыл облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері}} | ||
| + | |||
| + | [[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | ||
| + | [[Санат:Жамбыл облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | ||
14:59, 2025 ж. наурыздың 15 кезіндегі түзету
Үлгі:Көне қалашық Өрнек қала орны – Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген көне қала орны.
Орналасқан жері
Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы, Өрнек ауылынан оңтүстікке қарай 6 км қашықтықта, Сұлутөр шатқалынан шығатын Алтынсу мен Шұбырынды өзендерінің жағасында орналасқан.<ref>Тараз энциклопедиясы</ref>
Зерттелуі
1985-86 жылдары К.М. Байпақов жетекшілік еткен экспедиция зерттеу жұмыстарын жүргізген.
Сипаты
Өрнек қаласының орталық бөлігі аумағы 155×160 м болатын төрт бұрыш пішінді, жан-жағы дуалдармен қоршалған. Қоршаудың қазіргі қиранды үйіндісінің биіктігі 5 м-ге, ені 11 – 15 м-ге жетеді. Қоршаудың бойында 31 күзет мұнараларының орындары сақталып қалған. Қазба жұмыстары Өрнектің 8 – 12 ғасырда гүлденген қала болғанын көрсетеді. Қазба жұмыстары барысында тастан безендіріліп жасалған 4 колонна табылды. Мықты бекіністің, мешіттің, әсем сарайдың орындары табылуы Өрнектің кезінде жоғары дамыған қалалар қатарына жататындығын айғақтайды. Ортағасырлық географтар – Ибн Хордадбек пен Құдама Тараз бен Құлан арасында Касриабас, Күлшуб, Жулшүб деген қалалардың болғанын жазып қалдырған. Осындағы Күлшуб қаласы Өрнек болса керек.
Мәртебесі
2014 жылы Өрнек қалашығы «Жібек жолының ескерткіштері: Тянь-Шань дәлізі» аталымы бойынша ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұра тізіміне қосылды.<ref>Жамбыл облысының 5 тарихи ескерткіші ЮНЕСКО тізіміне қосылды</ref>
2017 жылы Өрнек республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілді.<ref>Мәдениет және спорт министрінің бұйрығы</ref>
Дереккөздер
Үлгі:Қазақстандағы Әлемдік мұра Үлгі:Жамбыл облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
