Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Қадыр Өтегенұлы Жүсіп"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Қадыр Өтегенұлы Жүсіп''' (10.1.1937 жылы туған, [[Атырау]]) – ақын, филология ғылымдарының докторы (1996), професор (1998).
+
{{Жазушы 
−
*[[Атырау педагогика институты|Атырау мемлекеттік педагогика институтын]] (1961, қазіргі [[Атырау мемлекеттік университеті]]) бітірген.  
+
|Есімі              = Қадыр Өтегенұлы Жүсіп
−
*Атырау облысы халық шығармашылығы үйінің директоры, мектеп директоры (1961–1982) болды.  
+
|Суреті              =
−
*1982 жылдан Атырау мемлекеттік университетінде оқытушы, кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
+
|Туған күні        = 10.01.1937
 +
|Туған жері        = {{туғанжері|Атырау|Атырауда}}
 +
|Қайтыс болған күні  = 
 +
|Қайтыс болған жері  =
 +
|Азаматтығы          = {{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} 
 +
|Ұлты                = Қазақ
 +
|Мансабы            =  [[ақын]], [[Филология|филолг]], [[Педагогика|педагог]]
 +
|Шығармашылық жылдары  = 
 +
|Бағыты              =
 +
|Жанры              =
 +
|Шығармалардың тілі  = 
 +
|Дебюті              =
 +
|Марапаттары        =
 +
{{{!}} 
 +
{{!}} {{Парасат ордені}} {{!!}} {{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}} {{!!}} {{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} {{!!}} {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
 +
{{!}}-
 +
{{!}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}}
 +
{{!}}-
 +
{{!}}{{Мәдениет қайраткері}}{{!!}} {{Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі}}
 +
{{!}}-
 +
{{{!}} style="background:transparent"
 +
{{!}} [[Атырау облысы]]ның [[Құрметті азамат]]ы
 +
{{!}}}
 +
|Сыйлықтары          = 
 +
|Қолтаңбасы          =
 +
}}
 +
'''Қадыр Өтегенұлы Жүсіп''' ([[1937 жыл]]ы [[10 қараша]]да [[Атырау]]да туған) — [[ақын]], [[Филология|Филология ғылымдарының докторы]] ([[1996 жыл|1996]]), [[профессор]] ([[1998 жыл|1998]]).[[Педагогика]] қызметкері. Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің Үздігі. Қазақстан Жазушылар Одағының және Журналистер Одағының мүшесі. [[Атырау облысы]]ның [[Құрметті азамат]]ы.
  
−
1988 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың лирикасы» деген тақырыпта кандидаттық, 1996 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Облыс Әкімшілігінің «Құрмет грамотасымен», «Еңбек ардагері», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін», «Ерен еңбегі үшін», «Педагогикалық қызметтегі табыстары үшін» (Ы.Алтынсарин) медальдарымен, «Қазақстан ағарту ісінің үздігі» белгісімен марапатталған.
+
== Толығырақ ==
−
== Шығармашылығы ==
+
Қадыр Өтегенұлы [[1937 жыл]]ы [[10 қараша]]да [[Атырау]]да дүниеге келген. Руы [[Адай]], бөлімі [[Сүйіндік (Кіші жүз)|Сүйіндік]].
−
«Өлке» баспасынан «Естелік» (1993), «Ғылым» баспасынан «Асау Атырау» (1997) өлең жинақтары жарық көрген. «Әдебиет сабағында оқушылардың творчестволық ізденістерін қалыптастыру» (Әдістемелік құрал, 1993), «Орта мектепте лириканы талдау» (Әдістемелік құрал, 1994), «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» (Монография, 1995), «Жыр жиһазы» (Монография, 1995), академик-жазушы З.Қабдоловтың шығармашылығына арналған монография — «Жазушы. Ғалым. Ұстаз» (1997), жазушы Ә.Кекілбаевтың творчествосына арналған монография — «Шың мен шыңырау» (2000), «Таңғажайып Бейбарыс» (2000), «Алмас жыр» (2003), «Әдеби толғамдар» (2004), «Махамбеттану мәселелері» (2005), «Қазақтың Қабдоловы» (2005), «Жұмекен жұмбағы» (2006) сияқты кітаптар мен монографиялардың авторы.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса  - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>
+
  
−
==Дереккөздер==
+
Қаланың Жамбыл атындағы орта мектебін тәмамдап, 1961 жылы [[Атырау педагогика институты|Атырау мемлекеттік педагогика институтын]] бітірген.
−
<references/>
+
 
 +
1961–1982 жылдары Гурьев қаласының Абай атындағы орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып еңбек етеді. Содан кейін Алтынсарин атындағы №11 орта мектеп директорының орынбасары, №2 мектеп-интернатта аға тәрбиеші, облыстық халық шығармашылығы үйінің директоры, М.Әуезов атындағы №7, Қ.Сәтбаев атындағы  №19 орта мектептерде мектеп директоры болды.<ref>[https://atr.kz/zhanalyqtar/debiet-lemini-tola-ayyi/ Атыраудың Қадыры]</ref>
 +
 
 +
1960-1975 жылдары облыстық радиода дикторлық қызмет атқарды.
 +
 
 +
1982 жылы [[Гурьев педагогикалық институты|Гурьев педагогика институтына]] қазақ әдебиеті пәнінен дәріс беру үшін жұмысқа шақырылады. Мұнда бастауыш білім және бала тәрбиесі бөлімінде, кейіннен жаңадан ашылған қазақ тілі мен әдебиеті бөлімінде қазақ әдебиеті, әдебиет теориясы пәндерінен дәріс оқиды.
 +
 
 +
1988-2003 жылдары қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушілік жұмысын атқарды.
 +
 
 +
1984 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің]] филология факультетіне ғылыми ізденуші болып тіркеледі. Ғылыми жетекшілікке академик-жазушы, профессор [[Зейнолла Қабдолов]] тағайындалады.
 +
 
 +
1988 жылы «[[Жұмекен Нәжімеденов]]тың лирикасы» деген тақырыпта кандидаттық, 1996 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Филология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие болды.
 +
 
 +
1999 жылы Қазақстан Республикасы ЖАК-тің шешімімен профессор ғылыми атағы берілді.
 +
 
 +
2001 жылы Әлеуметтік ғылымдар академиясының корреспондент мүшелігіне сайланды.
 +
 
 +
2016 жылы Қазақстан Республикасы педагогика ғылымдарының академигі атағына ие болды.
 +
 
 +
Қазіргі таңда [[Атырау мемлекеттік университеті|Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті]] қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының профессоры.
 +
 
 +
== Шығармашылығы ==
 +
«Өлке» баспасынан «Естелік» (1993), «Ғылым» баспасынан «Асау Атырау» (1997) өлең жинақтары жарық көрген. «Әдебиет сабағында оқушылардың творчестволық ізденістерін қалыптастыру» (Әдістемелік құрал, 1993), «Орта мектепте лириканы талдау» (Әдістемелік құрал, 1994), «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» (Монография, 1995), «Жыр жиһазы» (Монография, 1995), академик-жазушы З.Қабдоловтың шығармашылығына арналған монография — «Жазушы. Ғалым. Ұстаз» (1997), жазушы Ә.Кекілбаевтың творчествосына арналған монография — «Шың мен шыңырау» (2000), «Таңғажайып Бейбарыс» (2000), «Алмас жыр» (2003), «Әдеби толғамдар» (2004), «Махамбеттану мәселелері» (2005), «Қазақтың Қабдоловы» (2005), «Жұмекен жұмбағы» (2006) сияқты кітаптар мен монографиялардың авторы.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>. Академик Зейнолла Қабдоловтың 5 томдық шығармалар жинағының соңғы үш томын құрастырушы.
  
−
{{wikify}}
+
== Марапаттары ==
 +
* КСРО "Еңбек ардагері" медалі.
 +
* Құрмет грамотасы.
 +
* Қазақстан Республикасының мемлекеттік [[Ерен еңбегі үшін медалі]].
 +
* 2001 жылы "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігне 10 жыл" медалі.
 +
* [[Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі]].
 +
* Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің Үздігі.
 +
* 2016 жылы "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігне 25 жыл" медалі.
 +
* Ыбырай Алтынсарин атындағы құрметті төсбелгі иегері.
 +
* Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері.
 +
* 2017 жылдың 5 желтоқсанындағы Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен [[Парасат ордені]]мен марапатталды.
 +
* 2021 жылдың 29 қыркүйекте өткен Атырау облыстық мәслихатының VII сессиясы шешімімен «[[Атырау облысы]]ның [[Құрметті азамат]]ы» атағы берілді.<ref>https://atpress.kz/16610-v-atyrau-proshla-ocherednaya-sessiya-oblastnogo-maslikhata</ref>
  
−
{{Суретсіз мақала}}
+
== Дереккөздер ==
 +
{{дереккөздер}}
  
 
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
 
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
−
[[Санат:Атырауда туғандар]]
+
[[Санат:Қазақстан филологтары]]
−
[[Санат:1937 жылы туғандар]]
+
[[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]]
 +
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері]]
 +
[[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]
 +
[[Санат:Атырау облысының құрметті азаматтары]]

15:33, 2026 ж. сәуірдің 11 кезіндегі түзету

Үлгі:Жазушы Қадыр Өтегенұлы Жүсіп (1937 жылы 10 қарашада Атырауда туған) — ақын, Филология ғылымдарының докторы (1996), профессор (1998).Педагогика қызметкері. Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің Үздігі. Қазақстан Жазушылар Одағының және Журналистер Одағының мүшесі. Атырау облысының Құрметті азаматы.

Толығырақ

Қадыр Өтегенұлы 1937 жылы 10 қарашада Атырауда дүниеге келген. Руы Адай, бөлімі Сүйіндік.

Қаланың Жамбыл атындағы орта мектебін тәмамдап, 1961 жылы Атырау мемлекеттік педагогика институтын бітірген.

1961–1982 жылдары Гурьев қаласының Абай атындағы орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып еңбек етеді. Содан кейін Алтынсарин атындағы №11 орта мектеп директорының орынбасары, №2 мектеп-интернатта аға тәрбиеші, облыстық халық шығармашылығы үйінің директоры, М.Әуезов атындағы №7, Қ.Сәтбаев атындағы №19 орта мектептерде мектеп директоры болды.<ref>Атыраудың Қадыры</ref>

1960-1975 жылдары облыстық радиода дикторлық қызмет атқарды.

1982 жылы Гурьев педагогика институтына қазақ әдебиеті пәнінен дәріс беру үшін жұмысқа шақырылады. Мұнда бастауыш білім және бала тәрбиесі бөлімінде, кейіннен жаңадан ашылған қазақ тілі мен әдебиеті бөлімінде қазақ әдебиеті, әдебиет теориясы пәндерінен дәріс оқиды.

1988-2003 жылдары қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушілік жұмысын атқарды.

1984 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің филология факультетіне ғылыми ізденуші болып тіркеледі. Ғылыми жетекшілікке академик-жазушы, профессор Зейнолла Қабдолов тағайындалады.

1988 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың лирикасы» деген тақырыпта кандидаттық, 1996 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Филология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесіне ие болды.

1999 жылы Қазақстан Республикасы ЖАК-тің шешімімен профессор ғылыми атағы берілді.

2001 жылы Әлеуметтік ғылымдар академиясының корреспондент мүшелігіне сайланды.

2016 жылы Қазақстан Республикасы педагогика ғылымдарының академигі атағына ие болды.

Қазіргі таңда Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының профессоры.

Шығармашылығы

«Өлке» баспасынан «Естелік» (1993), «Ғылым» баспасынан «Асау Атырау» (1997) өлең жинақтары жарық көрген. «Әдебиет сабағында оқушылардың творчестволық ізденістерін қалыптастыру» (Әдістемелік құрал, 1993), «Орта мектепте лириканы талдау» (Әдістемелік құрал, 1994), «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» (Монография, 1995), «Жыр жиһазы» (Монография, 1995), академик-жазушы З.Қабдоловтың шығармашылығына арналған монография — «Жазушы. Ғалым. Ұстаз» (1997), жазушы Ә.Кекілбаевтың творчествосына арналған монография — «Шың мен шыңырау» (2000), «Таңғажайып Бейбарыс» (2000), «Алмас жыр» (2003), «Әдеби толғамдар» (2004), «Махамбеттану мәселелері» (2005), «Қазақтың Қабдоловы» (2005), «Жұмекен жұмбағы» (2006) сияқты кітаптар мен монографиялардың авторы.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>. Академик Зейнолла Қабдоловтың 5 томдық шығармалар жинағының соңғы үш томын құрастырушы.

Марапаттары

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Қадыр_Өтегенұлы_Жүсіп&oldid=122401» бетінен алынған