Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Саиф Сараи"
ш (1 түзету) |
ш (үлгілер жұмыс істемей тұр) |
||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Саиф Сараи''' (1321, [[Сарайшық]] | + | '''Саиф Сараи''' (1321, [[Сарайшық]] — 1396, [[Мысыр]]) — қыпшақ ақыны, [[Алтын Орда]] дәуірі әдебиетінің көрнекті өкілі. |
| − | + | Хан ұрпақтары арасындағы тақ таласы тұсында туған жерінен кетіп, өмірінің соңғы кезеңін мәмлүктер билігіндегі [[Мысыр]]да өткізді. Саиф Сараиды [[Әмір Наджипұлы Наджип|Әмір Наджип]] [[қазақ]] халқының негізін құраған [[қыпшақ]] тайпасынан шыққан деп есептейді. Бізге жеткен елеулі еңбегі — бес мың жолға жуық түркі (қыпшақ) тіліндегі «Гүлстан би-т-түрки» ([[1391]]) туындысын [[Сарайшық]]та бастап, Мысырдағы [[Ніл]] өзені бойында аяқтаған. Дастанның негізгі бөлімі [[Сағди]]дің «Гүлстан» шығармасының еркін аудармасынан тұрады, сондай-ақ оған өзімен тұстас сегіз шайырдың [[ғазал]]дары, ақынның өзі жазған [[лирика]]лық өлеңдері, нақыл, [[ғақлия]], толғаулары енген. Саиф Сараидың бұл [[поэма]]сы XIV ғасырдағы [[қыпшақ әдебиеті]]нде қалыптасқан әдеби дәстүр, озық поэзия үлгісі болған. | |
| − | + | ||
| − | + | Саиф қолжазбасы 1915 жылы белгілі болды, оның фотокөшірмесі [[Анкара]]да (1954), орыс әліпбиі негізіндегі транскрипциясы [[Ташкент]]те (1968) басылды. Саиф Сараи (13-14 ғ.) "Гүлстан" атты шығармасымен әйгілі болған<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref><ref>Наджип Э.Н., Кыпчакско-огузский литературный язык мамлюкского Египта XІV века, М., 1965;</ref><ref>Тюркоязычный памятник ХІV века “Гулстан” С.Сараи, А., 1975;</ref><ref>Тасмағамбетов И., Самашев З., Сарайшық, Атырау, 2003;</ref><ref>Келімбетов Н., Ежелгі әдеби жәдігерліктер, Аст., 2004.</ref>. | |
| − | + | ||
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
[[Санат:Тұлғалар]] | [[Санат:Тұлғалар]] | ||
02:43, 2020 ж. желтоқсанның 17 кезіндегі түзету
Саиф Сараи (1321, Сарайшық — 1396, Мысыр) — қыпшақ ақыны, Алтын Орда дәуірі әдебиетінің көрнекті өкілі.
Хан ұрпақтары арасындағы тақ таласы тұсында туған жерінен кетіп, өмірінің соңғы кезеңін мәмлүктер билігіндегі Мысырда өткізді. Саиф Сараиды Әмір Наджип қазақ халқының негізін құраған қыпшақ тайпасынан шыққан деп есептейді. Бізге жеткен елеулі еңбегі — бес мың жолға жуық түркі (қыпшақ) тіліндегі «Гүлстан би-т-түрки» (1391) туындысын Сарайшықта бастап, Мысырдағы Ніл өзені бойында аяқтаған. Дастанның негізгі бөлімі Сағдидің «Гүлстан» шығармасының еркін аудармасынан тұрады, сондай-ақ оған өзімен тұстас сегіз шайырдың ғазалдары, ақынның өзі жазған лирикалық өлеңдері, нақыл, ғақлия, толғаулары енген. Саиф Сараидың бұл поэмасы XIV ғасырдағы қыпшақ әдебиетінде қалыптасқан әдеби дәстүр, озық поэзия үлгісі болған.
Саиф қолжазбасы 1915 жылы белгілі болды, оның фотокөшірмесі Анкарада (1954), орыс әліпбиі негізіндегі транскрипциясы Ташкентте (1968) басылды. Саиф Сараи (13-14 ғ.) "Гүлстан" атты шығармасымен әйгілі болған<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref><ref>Наджип Э.Н., Кыпчакско-огузский литературный язык мамлюкского Египта XІV века, М., 1965;</ref><ref>Тюркоязычный памятник ХІV века “Гулстан” С.Сараи, А., 1975;</ref><ref>Тасмағамбетов И., Самашев З., Сарайшық, Атырау, 2003;</ref><ref>Келімбетов Н., Ежелгі әдеби жәдігерліктер, Аст., 2004.</ref>.
