Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Аллергия"
ш (1 түзету) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | + | {{Ауру|Image=Allergy degranulation processes 01.svg|Name=Аллергия|ICD10={{ICD10|T|78|4}}|ICD9={{ICD9|995.3}}|MedlinePlus=000812|eMedicineSubj=med|eMedicineTopic=1101|MeshID=D006967}}[[Сурет:Misc pollen.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Өсімдік тозаңы - аллергеннің бір түрі]]''.]] | |
| − | [[Сурет:Misc pollen.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Өсімдік тозаңы - аллергеннің бір түрі | + | '''Аллергия''' — ({{lang-grc|ἄλλος}}— басқаша, ergon — әрекет, жауап) — организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы. Аллергия терминін алғаш 1906 жылы [[Аустрия]] педиатрлары [[Пирке|К.Пирке]] мен [[Шик|Б.Шик]] енгізген. Аллергия туралы деректер көне заманнан белгілі. [[Гален]] (2 ғасыр) [[раушан]] гүлінен адам мұрынының бітіп қалатыны туралы жазған. Аллергияны туындататын заттарды [[аллерген]]дер дейді. Аллергендер организмге сырттан түсетін ([[экзогендік]]) және организмнің өзінде өндірілетін ([[эндогендік]]) болып ажыратылады. Экзогендік аллергендерге өсімдіктердің тозаңдары, жануарлардың түбіті, қайызғағы, үй шаңы, кір жуғыш ұнтақтар, кейбір тағамдық заттар, дәрі-дәрмектер ([[новокаин]], [[пенициллин]], [[дәрумен]]дер т.б.), [[Микроорганизм|микробтар]] мен [[вирустар]], өндірістік өнімдер жатады. Эндогендік аллергендер көпшілік жағдайларда әртүрлі микробтардың, вирустардың, суық немесе ыстық температуралардың, улы [[химия]]лық заттардың, [[ион]]дағыш сәулелердің әсерлерінен организмнің өзінде пайда болады. Аллерген организмге алғаш рет түскенде иммундық жүйелерге әсер етіп, оның сол аллергенге сезімталдығын көтереді. Кейін бұл аллергеннің қайталап түсуі салдарынан аллергиялық ауру пайда болады. Аллергияның кең тараған түрлеріне: [[бронхит|бронхиалдық]] [[демікпе]], [[есекжем]], [[Кванке ісінуі]], [[поллиноздар]] (грекше pollen — шөп тозаңдарынан дамитын ауру) және [[анафилаксия]]лық [[шок]] жатады. Аллергиямен ауырған адам аллерголог-дәрігердің бақылауында болуы керек.<ref>О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова |
| − | + | ||
| − | '''Аллергия''' — ({{lang-grc|ἄλλος}}— басқаша, ergon — әрекет, жауап) — организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы. Аллергия терминін алғаш 1906 жылы [[ | + | |
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. | Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. | ||
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0</ref><ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref> | Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0</ref><ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref> | ||
| + | |||
| + | == Тағы қараңыз == | ||
| + | * [[Аллергология]] | ||
| + | * [[Иммунология]] | ||
| + | * [[Иммунологиялық толеранттық]] | ||
| + | * [[Идиосинкразия]] | ||
| + | * [[Бронхтық демікпе]] | ||
| + | * [[Экзема]] | ||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| − | + | {{дереккөздер}} | |
{{wikify}} | {{wikify}} | ||
| + | |||
| + | {{Иммунды жүйе}} | ||
[[Санат:Аллергология]] | [[Санат:Аллергология]] | ||
[[Санат:Иммунология]] | [[Санат:Иммунология]] | ||
| − | |||
16:00, 2026 ж. сәуірдің 10 кезіндегі түзету
Үлгі:АуруАллергия — (Үлгі:Lang-grc— басқаша, ergon — әрекет, жауап) — организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы. Аллергия терминін алғаш 1906 жылы Аустрия педиатрлары К.Пирке мен Б.Шик енгізген. Аллергия туралы деректер көне заманнан белгілі. Гален (2 ғасыр) раушан гүлінен адам мұрынының бітіп қалатыны туралы жазған. Аллергияны туындататын заттарды аллергендер дейді. Аллергендер организмге сырттан түсетін (экзогендік) және организмнің өзінде өндірілетін (эндогендік) болып ажыратылады. Экзогендік аллергендерге өсімдіктердің тозаңдары, жануарлардың түбіті, қайызғағы, үй шаңы, кір жуғыш ұнтақтар, кейбір тағамдық заттар, дәрі-дәрмектер (новокаин, пенициллин, дәрумендер т.б.), микробтар мен вирустар, өндірістік өнімдер жатады. Эндогендік аллергендер көпшілік жағдайларда әртүрлі микробтардың, вирустардың, суық немесе ыстық температуралардың, улы химиялық заттардың, иондағыш сәулелердің әсерлерінен организмнің өзінде пайда болады. Аллерген организмге алғаш рет түскенде иммундық жүйелерге әсер етіп, оның сол аллергенге сезімталдығын көтереді. Кейін бұл аллергеннің қайталап түсуі салдарынан аллергиялық ауру пайда болады. Аллергияның кең тараған түрлеріне: бронхиалдық демікпе, есекжем, Кванке ісінуі, поллиноздар (грекше pollen — шөп тозаңдарынан дамитын ауру) және анафилаксиялық шок жатады. Аллергиямен ауырған адам аллерголог-дәрігердің бақылауында болуы керек.<ref>О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0</ref><ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref>
