Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Есір Айшуақұлы"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
ш (→‎Шәкірттері)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Есір Айшуақұлы''' (1840, [[Маңғыстау түбегі]], — 1904, сонда) — күйші, домбырашы.
+
{{Музыкант
 +
|Есімі                = Есір
 +
|Атауы                =
 +
|Сурет                =
 +
|Сурет ені            =
 +
|Сурет тақырыбы      =
 +
|Фон                  =
 +
|Туған кездегі есімі =
 +
|Толық аты            = Есір Айшуақұлы
 +
|Туған күні        = 1840
 +
|Туған жері        =  {{туғанжері|Маңғыстау ауданы|Маңғыстау ауданында}}, [[Ресей империясы]]
 +
|Қайтыс болған күні  = 1904
 +
|Қайтыс болған жері  =  {{қайтысболғанжері|Маңғыстау ауданы|Маңғыстау ауданында}}, [[Ресей империясы]]
 +
|Белсенділік жылдары  =
 +
|Мемлекет            = [[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей империясы]]
 +
|Мамандықтары        = [[күйші]], [[домбырашы]]
 +
|Дауыс түрі          =
 +
|Аспаптары            = [[домбыра]]
 +
|Жанрлары            = [[фольклорлық музыка]]
 +
|Лақап аттары        =
 +
|Ұжымдары            =
 +
|Қызметтес болған    =
 +
|Лейблдері            =
 +
|Марапаттары          =
 +
|Сайты                =
 +
}}
 +
'''Есір Айшуақұлы''' ([[1840]], [[Маңғыстау ауданы]], — [[1904]], сонда) — күйші, домбырашы.
  
 +
==Шығармашылығы==
 
Жас кезінен [[Абыл]]ды ұстаз тұтқан.  
 
Жас кезінен [[Абыл]]ды ұстаз тұтқан.  
−
1873 жылы [[Ресей империясы]]ның [[Форт Александровск]]іден (қазіргі [[Форт-Шевченко қаласы]]) [[Хиуа]]ға аттанған жаулаушы әскері қару-жарақ тиеу үшін осы сапарға Маңғыстау елінен 90 түйе мен 9 түйеші алады.
+
1873 жылы [[Ресей империясы]]ның Форт Александровскіден (қазіргі [[Форт-Шевченко]]) [[Хиуа жорықтары|Хиуа]]ға аттанған жаулаушы әскері қару-жарақ тиеу үшін осы сапарға Маңғыстау елінен 90 түйе мен 9 түйеші алады.
−
==Шығармалар==
+
 
 
Қатерлі сапарға түйеші болып еріксіз аттанған Есір елімен қоштасып, “Қос айырған” күйін шығарады. Сол жолы көрген азап-бейнетін ол “Тоғыз түйеші” күйінде бейнелеген. Ресей әскері түйешілерді “Геок-Тепе” (Көктөбе) деген жерден қайтарып, елге аман оралған Есір қуаныш, сағыныш сезімін “Ақжарма” күйімен өрнектейді. “Көктөбе”, “Манатау” күйлерін де сол сапарда шығарған. Есірдің бұлардан басқа “Жалдығара”, “Әлди, бөпем”, Күнтай”, “Шоқай төре”, “Ақжелең”, “Сайға бұқтым”, “Әләу, мейрам”, т.б. күйлері бар.
 
Қатерлі сапарға түйеші болып еріксіз аттанған Есір елімен қоштасып, “Қос айырған” күйін шығарады. Сол жолы көрген азап-бейнетін ол “Тоғыз түйеші” күйінде бейнелеген. Ресей әскері түйешілерді “Геок-Тепе” (Көктөбе) деген жерден қайтарып, елге аман оралған Есір қуаныш, сағыныш сезімін “Ақжарма” күйімен өрнектейді. “Көктөбе”, “Манатау” күйлерін де сол сапарда шығарған. Есірдің бұлардан басқа “Жалдығара”, “Әлди, бөпем”, Күнтай”, “Шоқай төре”, “Ақжелең”, “Сайға бұқтым”, “Әләу, мейрам”, т.б. күйлері бар.
  
−
Оның туындылары ел тарихының елеулі кезеңдерін күй тілінде сөйлеткен. Есір күйлері [[С.Шәкіратов]], [[Р.Айдарбаева]], [[М.Үскенбаев]], [[Қ.Ахмедияров]] сияқты белгілі өнер шеберлері орындауында күйтабаққа жазылған. Күйші жерленген Жыңғылды ауданындағы орта мектеп Есір атымен аталады. 1990 ж. Есірдің Құнан әулие қорымындағы бейітінің басына ескерткіш-белгі және күйшінің мүсіні орнатылды.  
+
Оның туындылары ел тарихының елеулі кезеңдерін күй тілінде сөйлеткен.  
−
<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
+
 
 +
==Шәкірттері==
 +
Есір күйлері [[Сержан Ысқақұлы Шәкіратов|С. Шәкіратов]], [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Р. Айдарбаева]], [[Мұрат Өскенбаев|М. Өскенбаев]], [[Қаршыға Ахмедьяров|Қ. Ахмедьяров]] сияқты белгілі өнер шеберлері орындауында күйтабаққа жазылған.
 +
 
 +
==Есте қалдыру==
 +
Күйші жерленген [[Жыңғылды (Маңғыстау облысы)|Жыңғылды ауылы]]ындағы орта мектеп Есір атымен аталады. 1990 ж. Есірдің [[Құтан әулие кесенесі|Құтан әулие қорымы]]ндағы бейітінің басына ескерткіш-белгі және күйшінің мүсіні орнатылды.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
  
 
==Дереккөздер==
 
==Дереккөздер==
 
<references/>
 
<references/>
−
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
 
−
{{wikify}}
 
  
−
{{Суретсіз мақала}}
+
{{Stub:Қазақ мәдениеті}}{{Суретсіз мақала}}
  
−
[[Санат:Тұлғалар]]
+
[[Санат:1840 жылы туғандар]]
 +
[[Санат:Маңғыстау ауданында туғандар]]
 +
[[Санат:1904 жылы қайтыс болғандар]]
 +
[[Санат:Маңғыстау ауданында қайтыс болғандар]]
 +
[[Санат:Маңғыстау ауданында жерленгендер]]
 +
[[Санат:Күйшілер]]
 +
[[Санат:Домбырашылар]]

16:11, 2020 ж. мамырдың 16 кезіндегі түзету

Үлгі:Музыкант Есір Айшуақұлы (1840, Маңғыстау ауданы, — 1904, сонда) — күйші, домбырашы.

Шығармашылығы

Жас кезінен Абылды ұстаз тұтқан. 1873 жылы Ресей империясының Форт Александровскіден (қазіргі Форт-Шевченко) Хиуаға аттанған жаулаушы әскері қару-жарақ тиеу үшін осы сапарға Маңғыстау елінен 90 түйе мен 9 түйеші алады.

Қатерлі сапарға түйеші болып еріксіз аттанған Есір елімен қоштасып, “Қос айырған” күйін шығарады. Сол жолы көрген азап-бейнетін ол “Тоғыз түйеші” күйінде бейнелеген. Ресей әскері түйешілерді “Геок-Тепе” (Көктөбе) деген жерден қайтарып, елге аман оралған Есір қуаныш, сағыныш сезімін “Ақжарма” күйімен өрнектейді. “Көктөбе”, “Манатау” күйлерін де сол сапарда шығарған. Есірдің бұлардан басқа “Жалдығара”, “Әлди, бөпем”, Күнтай”, “Шоқай төре”, “Ақжелең”, “Сайға бұқтым”, “Әләу, мейрам”, т.б. күйлері бар.

Оның туындылары ел тарихының елеулі кезеңдерін күй тілінде сөйлеткен.

Шәкірттері

Есір күйлері С. Шәкіратов, Р. Айдарбаева, М. Өскенбаев, Қ. Ахмедьяров сияқты белгілі өнер шеберлері орындауында күйтабаққа жазылған.

Есте қалдыру

Күйші жерленген Жыңғылды ауылыындағы орта мектеп Есір атымен аталады. 1990 ж. Есірдің Құтан әулие қорымындағы бейітінің басына ескерткіш-белгі және күйшінің мүсіні орнатылды.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

Дереккөздер

<references/>

Үлгі:Stub:Қазақ мәдениетіҮлгі:Суретсіз мақала

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Есір_Айшуақұлы&oldid=122859» бетінен алынған