Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Қазатлық"
ш (1 түзету) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Қазатлық''', | + | {{Көне қалашық |
| + | |Атауы = Қазатлық қалашығы | ||
| + | |сурет = | ||
| + | |өлшемі = 300px | ||
| + | |Сурет атауы = | ||
| + | |Мәртебесі = Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші | ||
| + | |Мемлекет = | ||
| + | |Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Түркістан облысы]] | ||
| + | |Қалануы = VIII-XI ғасырлар | ||
| + | |Қалаушы = | ||
| + | |Деректерде атала бастады = | ||
| + | |Басқаша атаулары = | ||
| + | |Халық саны = | ||
| + | |Қиралды = | ||
| + | |Қиралу себебі = | ||
| + | |Орналасуы = | ||
| + | |lat_dir = N |lat_deg = 42|lat_min = 32|lat_sec = 59 | ||
| + | |lon_dir = E |lon_deg = 70|lon_min = 17|lon_sec = 53 | ||
| + | |region = | ||
| + | |CoordScale = | ||
| + | |Позициялық карта 1 = Қазақстан | ||
| + | |ПозКарта 1 ені = | ||
| + | |crosses180 = | ||
| + | |Облыс картасы = | ||
| + | |Ортаққордағы санаты = | ||
| + | }} | ||
| + | '''Қазатлық''', ''Азатлықтөбе'' (VIII-XI ғғ.) – ортағасырлық қалашық, [[Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші. | ||
| + | |||
| + | == Орналасқан жері == | ||
| + | [[Түлкібас ауданы]] [[Азаттық (Түлкібас ауданы)|Азаттық]] ауылының шығыс шетінде, [[Арыс (өзен)|Арыс]] өзеніне Құлан өзенінің құяр тұсында орналасқан. | ||
| + | |||
| + | == Сипаты == | ||
| + | Қазатлықты [[1940 жыл|1940]] жылы Жамбыл археологы бекетінің экспедициясы (жетекшісі Г.И. Пацевич) зерттеген.<br> | ||
| + | Қала [[Құдама ибн Жафар]]дың “[[Китаб Әл-Харадж Уә Санат Әл-Китаба]]” шығармасындағы Бадухкет қаласы деген пікір бар. Трапеция тәрізді биіктігі 56 м, диаметрі 30-40 м төбе қаланың орталық бөлігін алып жатыр. Ол биіктігі 0,75 м және диаметрі 70-80 м төбешік-алаңқаймен қоршалған. Батыс жағынан биіктігі 2,5-3 м, диаметрі 50-70 м төбешік жалғасады.<br> | ||
| + | Теріліп алынған қыш ыдыстар қолдан немесе шарықта жасалған. [[Ангоб]]ты өрнекті ыдыстар аз табылған. Сырланбаған ыдыстар басым. Сырлы ыдыстар мерзімі жағынан [[Қарахан мемлекеті|Қарахан әулеті]] заманына жатады. Табылған құмыра, көзе, тостаған, саптаяқ, т.б. бұйымдарға қарағанда Қазатлық қалашығын мекендеген тайпалар VIII-XI ғасырларда өмір сүріп, мал шарушылығымен және егіншілікпен айналысқан.<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref><ref name="test">Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы, 4-том</ref> | ||
| − | |||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| − | + | {{дереккөздер}} | |
| − | + | ||
| − | {{ | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | {{Қазақстанның көне қалалары}} | ||
| − | + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | |
| + | [[Санат:Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | ||
| + | [[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | ||
21:38, 2026 ж. қаңтардың 8 кезіндегі түзету
Үлгі:Көне қалашық Қазатлық, Азатлықтөбе (VIII-XI ғғ.) – ортағасырлық қалашық, Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.
Орналасқан жері
Түлкібас ауданы Азаттық ауылының шығыс шетінде, Арыс өзеніне Құлан өзенінің құяр тұсында орналасқан.
Сипаты
Қазатлықты 1940 жылы Жамбыл археологы бекетінің экспедициясы (жетекшісі Г.И. Пацевич) зерттеген.
Қала Құдама ибн Жафардың “Китаб Әл-Харадж Уә Санат Әл-Китаба” шығармасындағы Бадухкет қаласы деген пікір бар. Трапеция тәрізді биіктігі 56 м, диаметрі 30-40 м төбе қаланың орталық бөлігін алып жатыр. Ол биіктігі 0,75 м және диаметрі 70-80 м төбешік-алаңқаймен қоршалған. Батыс жағынан биіктігі 2,5-3 м, диаметрі 50-70 м төбешік жалғасады.
Теріліп алынған қыш ыдыстар қолдан немесе шарықта жасалған. Ангобты өрнекті ыдыстар аз табылған. Сырланбаған ыдыстар басым. Сырлы ыдыстар мерзімі жағынан Қарахан әулеті заманына жатады. Табылған құмыра, көзе, тостаған, саптаяқ, т.б. бұйымдарға қарағанда Қазатлық қалашығын мекендеген тайпалар VIII-XI ғасырларда өмір сүріп, мал шарушылығымен және егіншілікпен айналысқан.<ref>Қазақ Энциклопедиясы</ref><ref name="test">Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы, 4-том</ref>
