Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Сағанатам"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
 
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
'''Сағанатам''' (сағана және там) — [[Маңғыстау]] ескерткіштерінің бір түрі. Негізінен [[Маңғыстау]] түбегінде, [[Жем]] бойы мен Yстірт өңірінде жиі кездеседі.  
+
'''Сағанатам''' (сағана және там) — [[Маңғыстау]] ескерткіштерінің бір түрі. Негізінен [[Маңғыстау]] түбегінде, [[Жем]] бойы мен Yстірт өңірінде жиі кездеседі. Ескерткіш шаршы үлгіде, төбесі ашық, алдыңғы және артқы қабырғалары еңселі болып келеді. Сағанатам орта ғасырдан белгілі. 19 — 20 ғасырлардың бас кезінде тұрғызылған сағанатамдар салыну үлгісі жағынан 2 түрге (тұтас тұлғалы, қабырғалары пилястралармен нақышталған; төрт бұрышы монументті бағанамен көмкеріліп, бағана аралықтары ою-өрнекті порталдармен тұтастырылған) бөлінеді. Белгілі сағанатамдар: Нұрмағанбеттің сағанатамы, Маңғыстаудағы Есқожаұлының (Шат бейіті), Жыңғылдыдағы Отарбайдың, Yстірттегі Жәмира бәйбішенің, Уәлі бейітінің ([[1920]] жылы шыққан, үшеуінің де сәулетшісі — ағайынды Қосымбайұлдары), Бойшыбайдың ([[1916]], Қайыршы ишан бейіті), Жем бойындағы Қойлыбайдың сағанатамдары, т.б.
  
== Сипаттамасы ==
 
Ескерткіш шаршы үлгіде, төбесі ашық, алдыңғы және артқы қабырғалары еңселі болып келеді.
 
 
== Тарихы ==
 
Сағанатам орта ғасырдан белгілі. 19–20 ғасырлардың бас кезінде тұрғызылған сағанатамдар салыну үлгісі жағынан 2 түрге (тұтас тұлғалы, қабырғалары пилястралармен нақышталған; төрт бұрышы монументті бағанамен көмкеріліп, бағана аралықтары ою-өрнекті порталдармен тұтастырылған) бөлінеді.
 
 
== Белгілі сағанатамдар ==
 
Нұрмағанбеттің сағанатамы, Маңғыстаудағы Есқожаұлының (Шат бейіті), Жыңғылдыдағы Отарбайдың, Yстірттегі Жәмира бәйбішенің, Уәлі бейітінің ([[1920]] жылы шыққан, үшеуінің де сәулетшісі — ағайынды Қосымбайұлдары), Бойшыбайдың ([[1916]], Қайыршы ишан бейіті), Жем бойындағы Қойлыбайдың сағанатамдары, т.б.
 
 
== Дереккөздер ==
 
 
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref>
 
<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref>
 
<ref>Ажигали С.Е., Архитектура кочевников — феномен истории и культуры Евразии (памятники Арало-Каспийского региона), А., 2002.</ref>
 
<ref>Ажигали С.Е., Архитектура кочевников — феномен истории и культуры Евразии (памятники Арало-Каспийского региона), А., 2002.</ref>
 
<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
 
<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
  
 +
==Дереккөздер==
 
<references/>
 
<references/>
 
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
 
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
Жол нөмірі 21: Жол нөмірі 12:
 
{{Суретсіз мақала}}
 
{{Суретсіз мақала}}
  
[[Санат:Маңғыстау облысы сәулеті]]
+
[[Санат:Ескерткіштер]]
[[Санат:Қазақстан сәулеті]]
+

11:39, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі нұсқасы

Сағанатам (сағана және там) — Маңғыстау ескерткіштерінің бір түрі. Негізінен Маңғыстау түбегінде, Жем бойы мен Yстірт өңірінде жиі кездеседі. Ескерткіш шаршы үлгіде, төбесі ашық, алдыңғы және артқы қабырғалары еңселі болып келеді. Сағанатам орта ғасырдан белгілі. 19 — 20 ғасырлардың бас кезінде тұрғызылған сағанатамдар салыну үлгісі жағынан 2 түрге (тұтас тұлғалы, қабырғалары пилястралармен нақышталған; төрт бұрышы монументті бағанамен көмкеріліп, бағана аралықтары ою-өрнекті порталдармен тұтастырылған) бөлінеді. Белгілі сағанатамдар: Нұрмағанбеттің сағанатамы, Маңғыстаудағы Есқожаұлының (Шат бейіті), Жыңғылдыдағы Отарбайдың, Yстірттегі Жәмира бәйбішенің, Уәлі бейітінің (1920 жылы шыққан, үшеуінің де сәулетшісі — ағайынды Қосымбайұлдары), Бойшыбайдың (1916, Қайыршы ишан бейіті), Жем бойындағы Қойлыбайдың сағанатамдары, т.б.

<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 - том</ref> <ref>Ажигали С.Е., Архитектура кочевников — феномен истории и культуры Евразии (памятники Арало-Каспийского региона), А., 2002.</ref> <ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

Дереккөздер

<references/> Үлгі:Stub: Қазақ мәдениеті Үлгі:Wikify

Үлгі:Суретсіз мақала