Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Жікіл"
ш (1 түзету) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | + | '''Жікіл''' (Шігіл) — [[Тараз|Тараз қаласы]] маңындағы ортағасырлық қала орны. | |
| − | '''Жікіл''' | + | |
| − | Араб географы [[Мұтаххар әл-Мақдиси]]: | + | == Тарихи деректер == |
| + | Араб географы [[Макдиси әл-Мутаххар Ибн ТаҺир|Мұтаххар әл-Мақдиси]]: | ||
| + | {{Дәйексөз|Шігіл - Тараздан айқайласа адам дауысы жетерлік жердегі кішігірім елді мекен. Ол айнала қорғаныс дуалымен қоршалған, мешіті каланың базар алаңында орналасқан}}<br> | ||
| + | Жікілде XII ғасырда өмір сүрген, мұсылман дінін уағыздаушы [[Әбдрахман әл-Мұхаммед ибн Яхия]] туған деген де мәліметтер бар. [[Александр Натанович Бернштам]]ның пікірінше, Жікіл [[Ыстықкөл]] мен Тараздың маңын мекен еткен түріктердің [[Жікіл (тайпа)|Жікіл тайпасының ]] атымен аталған. Қала алғашында жікіл тайпасы қоныстанған елді мекеннің орнында қалыптасса керек. Тараздың оңтүстік-шығысынан 3 км жердегі [[Жалпақтөбе (көне қала)|Жалпақтөбені]] кезінде [[Героним Иосифович Пацевич|Г.И.Пацевич]] Жікілдің орны деп анықтаған. | ||
| − | == | + | == Сипаты == |
| − | < | + | Қазіргі кезде Жалпақтөбеде каланың [[Шаһристан|шахристаны]] мен [[Цитадель|цитаделі]] ғана сақталған. Жалпы ауданы 1 гектарға жуық, мәдени қабатының биіктігі 1—1,5 метр. Жалпақтөбеде [[1960 жыл|1960]]-[[1963 жыл|63]] жылы Т.Н. Сенигова басқарған Тараз Археологиялық экспедициясы зерттеу жұмыстарын жүргізген. Шахристанда жүргізілген қазба жұмыстары барысында қабырғаларының тұғыры жұмыр қойтастардан қаланып, жоғарғы жағы көлемі 40x42x10, 25x35x8 см кесектерден соғылған көптеген үйлердің орындары аршылды. Олардың сары балшықпен сыланған едендерінен ошақтың және айналасы кесекпен өрілген астық сақтайтын шұңқырлардың орындары қазылды. Зерттеу кезінде табылған бұйымдар (қыш ыдыстар, дән үгіткіштер, [[Түргеш қағанаты]] кезіндегі теңгелер, темірден жасалған жебенің ұштары, т.б.) Тараз қаласының VII-XIX ғасырларға жататын құрылыс қабатынан шыққан заттарға өте ұқсас.<ref>[[Қазақ энциклопедиясы]]</ref><ref>{{кітап |
| + | |тақырыбы = Отырар. Энциклопедия. | ||
| + | |орны = Алматы | ||
| + | |баспасы = «Арыс» баспасы | ||
| + | |жыл = 2005 | ||
| + | |isbn = 9965-17-272-2 | ||
| + | |тиражы = | ||
| + | }}</ref> | ||
| − | {{ | + | == Дереккөздер == |
| + | {{дереккөздер}} | ||
| + | |||
| + | {{Жамбыл облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері}} | ||
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | [[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | ||
| − | [[Санат:Жамбыл | + | [[Санат:Жамбыл облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] |
| − | [[Санат: | + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] |
16:38, 2026 ж. қаңтардың 31 кезіндегі түзету
Жікіл (Шігіл) — Тараз қаласы маңындағы ортағасырлық қала орны.
Тарихи деректер
Араб географы Мұтаххар әл-Мақдиси:
Үлгі:Дәйексөз
Жікілде XII ғасырда өмір сүрген, мұсылман дінін уағыздаушы Әбдрахман әл-Мұхаммед ибн Яхия туған деген де мәліметтер бар. Александр Натанович Бернштамның пікірінше, Жікіл Ыстықкөл мен Тараздың маңын мекен еткен түріктердің Жікіл тайпасының атымен аталған. Қала алғашында жікіл тайпасы қоныстанған елді мекеннің орнында қалыптасса керек. Тараздың оңтүстік-шығысынан 3 км жердегі Жалпақтөбені кезінде Г.И.Пацевич Жікілдің орны деп анықтаған.
Сипаты
Қазіргі кезде Жалпақтөбеде каланың шахристаны мен цитаделі ғана сақталған. Жалпы ауданы 1 гектарға жуық, мәдени қабатының биіктігі 1—1,5 метр. Жалпақтөбеде 1960-63 жылы Т.Н. Сенигова басқарған Тараз Археологиялық экспедициясы зерттеу жұмыстарын жүргізген. Шахристанда жүргізілген қазба жұмыстары барысында қабырғаларының тұғыры жұмыр қойтастардан қаланып, жоғарғы жағы көлемі 40x42x10, 25x35x8 см кесектерден соғылған көптеген үйлердің орындары аршылды. Олардың сары балшықпен сыланған едендерінен ошақтың және айналасы кесекпен өрілген астық сақтайтын шұңқырлардың орындары қазылды. Зерттеу кезінде табылған бұйымдар (қыш ыдыстар, дән үгіткіштер, Түргеш қағанаты кезіндегі теңгелер, темірден жасалған жебенің ұштары, т.б.) Тараз қаласының VII-XIX ғасырларға жататын құрылыс қабатынан шыққан заттарға өте ұқсас.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Үлгі:Кітап</ref>
Дереккөздер
Үлгі:Жамбыл облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
