Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Еуропалық нәсіл"
ш (1 түзету) |
|||
| (Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
[[сурет:Unlabeled Renatto Luschan Skin color map.svg|thumb|300px|Әлемнің жергілікті халықтарының басым тері түстері]] | [[сурет:Unlabeled Renatto Luschan Skin color map.svg|thumb|300px|Әлемнің жергілікті халықтарының басым тері түстері]] | ||
| − | [[сурет:Light hair coloration map.png|thumb|Блондиндердің Еуропада таралу географиясы | + | [[сурет:Light hair coloration map.png|thumb|Блондиндердің Еуропада таралу географиясы. <br /><span style="background:#4E3700"> </span> 1 % кем ашық түстілер, <br /><span style="background:#8A6400"> </span> 1 — 19 % ашық түстілер, <br /><span style="background:#BE8900"> </span> 20 — 49 % ашық түстілер, <br /><span style="background:#FFC437"> </span> 50 — 79 % ашық түстілер, <br /><span style="background:#FFFF00"> </span> 80 — 100 % ашық түстілер]] |
'''Еуропалық нәсіл''' , еуразиялық нәсіл — жер бетінде кеңінен тараған көне нәсілдердің бірі. [[Еуропа|Еуропаға]], [[Солтүстік Африка|Солтүстік Африкаға]], [[Алдыңғы Азия|Алдыңғы Азияға]], [[Солтүстік Үндістан|Солтүстік Үндістанға]], еуропалықтар отарға айналдырған аймақтар — [[Америка]], [[Австралия]], [[Оңтүстік Африка|Оңтүстік Африкаға]] тараған. Олардың ең алғаш шыққан жері — [[Еуропа]], қалыптасқан дәуірі — палеолиттің соңғы кезеңі. Еуропалық нәсілге жататын адамдардың шығу тегі ұқсас, әрі сыртқы түр-тұлғасы, яғни морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық, т.б. тұқым қуалаушылық белгілері де бір-біріне жақын үлкен топты құрайды. Еуропалық нәсілдің бойы ұзын, терісі мен шаштары біркелкі, түсі ақшал-сарғыш, сақал-мұрты қалың, бас сүйегі ұзынша, бет пішіні сопақтау келген, мұрыны қырлы, әрі түзу және танау тесіктері бір-біріне жақын, қатарласа орналасқан енсіздеу, көзінің үстіңгі қабағындағы қатпарлары айқын байқалмайды, жақ сүйектері алға шығыңқы емес, еріндері жұқа, көздерінің түсі көбіне көкшіл келеді. Терісінің ақшыл түсті болуы күннің ультра күлгін сәулелерін терісіне сіңіру арқылы Д витаминінің түзілуіне мүмкіндік жасайды да, мешел ауруына шалдықпауына әсер етеді. Еуропалық нәсілге антропологиялық сипаттама шашының, көзінің, терісінің түс ерекшеліктеріне қарап беріледі. Осыған байланысты оны үш топқа бөледі: 1) оңтүстік тобы — бұған [[Еуразия|Еуразияның]] оңтүстік аймақтарында тұратын адамдар жатады. Олардың терісінің түсі қоңырқай, көздері мен шаштарының түсі қарақоңыр болып келеді; 2) [[Еуразия|Еуразияның]] солтүстік аймағында тұратындардың терісі мен шашының түстері ақшыл-ашық, көздері көкшіл түсті болады; 3) [[Еуразия|Еуразияның]] ортүстік аймағында тұратындары шашы, терісі ақшыл, кейбірінің терісінің, көзінің де түсі көкшіл түсті болады. Еуропалық нәсілді кейде [[Атлант-балтық расасы|Атлант-балтық]] тобы ([[Норвегия]], [[Финляндия]], [[Швеция]], [[Ұлыбритания]], [[Ирландия]], [[Исландия]], [[Нидерланд]], [[Германия]], [[Эстония]], [[Латвия]] тұрғындары), ортаеуропалық топ ([[Батыс Еуропа]], [[Ортүстік Еуропа]], [[Украина]], [[Беларусь]] тұрғындары), [[Балқан-Кавказ]] тобы ([[Югославия]], [[Грекия]], [[Болгария]], [[Оңтүстік Австрия]], [[Солтүстік Италия]], т.б. тұрғындары), [[Үнді-Жерорта теңізі]] тобы ([[Испания]], [[Италия]], [[Франция]], [[Жерорта теңізі|Жерорта теңізіндегі]] аралдар тұрғындары), [[Ақтеңіз-балтық теңізі]] тобы ([[Ресей|Ресейдің]] еуропалық бөлігінің тұрғындары), [[Орал]] тобы ([[Коми-Пермь]], [[Мари-Эл]], [[Мордовия]], [[Удмуртия]] халқы), [[Оңтүстік Сібір]] тобы ([[Еділ өзені|Еділ өзенінің]] бойындағы тұрғындар) деп бөледі. Орыс халқының көпшілігі Еуропалық нәсілдің ортаеуропалық түріне жатады. Еуропалық нәсілдің шет аймақтарда тұратын халықтары көптеген аралас типтер арқылы моңғол және зәңгі нәсілдерімен бірігіп кеткен. | '''Еуропалық нәсіл''' , еуразиялық нәсіл — жер бетінде кеңінен тараған көне нәсілдердің бірі. [[Еуропа|Еуропаға]], [[Солтүстік Африка|Солтүстік Африкаға]], [[Алдыңғы Азия|Алдыңғы Азияға]], [[Солтүстік Үндістан|Солтүстік Үндістанға]], еуропалықтар отарға айналдырған аймақтар — [[Америка]], [[Австралия]], [[Оңтүстік Африка|Оңтүстік Африкаға]] тараған. Олардың ең алғаш шыққан жері — [[Еуропа]], қалыптасқан дәуірі — палеолиттің соңғы кезеңі. Еуропалық нәсілге жататын адамдардың шығу тегі ұқсас, әрі сыртқы түр-тұлғасы, яғни морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық, т.б. тұқым қуалаушылық белгілері де бір-біріне жақын үлкен топты құрайды. Еуропалық нәсілдің бойы ұзын, терісі мен шаштары біркелкі, түсі ақшал-сарғыш, сақал-мұрты қалың, бас сүйегі ұзынша, бет пішіні сопақтау келген, мұрыны қырлы, әрі түзу және танау тесіктері бір-біріне жақын, қатарласа орналасқан енсіздеу, көзінің үстіңгі қабағындағы қатпарлары айқын байқалмайды, жақ сүйектері алға шығыңқы емес, еріндері жұқа, көздерінің түсі көбіне көкшіл келеді. Терісінің ақшыл түсті болуы күннің ультра күлгін сәулелерін терісіне сіңіру арқылы Д витаминінің түзілуіне мүмкіндік жасайды да, мешел ауруына шалдықпауына әсер етеді. Еуропалық нәсілге антропологиялық сипаттама шашының, көзінің, терісінің түс ерекшеліктеріне қарап беріледі. Осыған байланысты оны үш топқа бөледі: 1) оңтүстік тобы — бұған [[Еуразия|Еуразияның]] оңтүстік аймақтарында тұратын адамдар жатады. Олардың терісінің түсі қоңырқай, көздері мен шаштарының түсі қарақоңыр болып келеді; 2) [[Еуразия|Еуразияның]] солтүстік аймағында тұратындардың терісі мен шашының түстері ақшыл-ашық, көздері көкшіл түсті болады; 3) [[Еуразия|Еуразияның]] ортүстік аймағында тұратындары шашы, терісі ақшыл, кейбірінің терісінің, көзінің де түсі көкшіл түсті болады. Еуропалық нәсілді кейде [[Атлант-балтық расасы|Атлант-балтық]] тобы ([[Норвегия]], [[Финляндия]], [[Швеция]], [[Ұлыбритания]], [[Ирландия]], [[Исландия]], [[Нидерланд]], [[Германия]], [[Эстония]], [[Латвия]] тұрғындары), ортаеуропалық топ ([[Батыс Еуропа]], [[Ортүстік Еуропа]], [[Украина]], [[Беларусь]] тұрғындары), [[Балқан-Кавказ]] тобы ([[Югославия]], [[Грекия]], [[Болгария]], [[Оңтүстік Австрия]], [[Солтүстік Италия]], т.б. тұрғындары), [[Үнді-Жерорта теңізі]] тобы ([[Испания]], [[Италия]], [[Франция]], [[Жерорта теңізі|Жерорта теңізіндегі]] аралдар тұрғындары), [[Ақтеңіз-балтық теңізі]] тобы ([[Ресей|Ресейдің]] еуропалық бөлігінің тұрғындары), [[Орал]] тобы ([[Коми-Пермь]], [[Мари-Эл]], [[Мордовия]], [[Удмуртия]] халқы), [[Оңтүстік Сібір]] тобы ([[Еділ өзені|Еділ өзенінің]] бойындағы тұрғындар) деп бөледі. Орыс халқының көпшілігі Еуропалық нәсілдің ортаеуропалық түріне жатады. Еуропалық нәсілдің шет аймақтарда тұратын халықтары көптеген аралас типтер арқылы моңғол және зәңгі нәсілдерімен бірігіп кеткен. | ||
18:38, 2026 ж. маусымның 23 кезіндегі нұсқасы
1 % кем ашық түстілер,
1 — 19 % ашық түстілер,
20 — 49 % ашық түстілер,
50 — 79 % ашық түстілер,
80 — 100 % ашық түстілер
Еуропалық нәсіл , еуразиялық нәсіл — жер бетінде кеңінен тараған көне нәсілдердің бірі. Еуропаға, Солтүстік Африкаға, Алдыңғы Азияға, Солтүстік Үндістанға, еуропалықтар отарға айналдырған аймақтар — Америка, Австралия, Оңтүстік Африкаға тараған. Олардың ең алғаш шыққан жері — Еуропа, қалыптасқан дәуірі — палеолиттің соңғы кезеңі. Еуропалық нәсілге жататын адамдардың шығу тегі ұқсас, әрі сыртқы түр-тұлғасы, яғни морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық, т.б. тұқым қуалаушылық белгілері де бір-біріне жақын үлкен топты құрайды. Еуропалық нәсілдің бойы ұзын, терісі мен шаштары біркелкі, түсі ақшал-сарғыш, сақал-мұрты қалың, бас сүйегі ұзынша, бет пішіні сопақтау келген, мұрыны қырлы, әрі түзу және танау тесіктері бір-біріне жақын, қатарласа орналасқан енсіздеу, көзінің үстіңгі қабағындағы қатпарлары айқын байқалмайды, жақ сүйектері алға шығыңқы емес, еріндері жұқа, көздерінің түсі көбіне көкшіл келеді. Терісінің ақшыл түсті болуы күннің ультра күлгін сәулелерін терісіне сіңіру арқылы Д витаминінің түзілуіне мүмкіндік жасайды да, мешел ауруына шалдықпауына әсер етеді. Еуропалық нәсілге антропологиялық сипаттама шашының, көзінің, терісінің түс ерекшеліктеріне қарап беріледі. Осыған байланысты оны үш топқа бөледі: 1) оңтүстік тобы — бұған Еуразияның оңтүстік аймақтарында тұратын адамдар жатады. Олардың терісінің түсі қоңырқай, көздері мен шаштарының түсі қарақоңыр болып келеді; 2) Еуразияның солтүстік аймағында тұратындардың терісі мен шашының түстері ақшыл-ашық, көздері көкшіл түсті болады; 3) Еуразияның ортүстік аймағында тұратындары шашы, терісі ақшыл, кейбірінің терісінің, көзінің де түсі көкшіл түсті болады. Еуропалық нәсілді кейде Атлант-балтық тобы (Норвегия, Финляндия, Швеция, Ұлыбритания, Ирландия, Исландия, Нидерланд, Германия, Эстония, Латвия тұрғындары), ортаеуропалық топ (Батыс Еуропа, Ортүстік Еуропа, Украина, Беларусь тұрғындары), Балқан-Кавказ тобы (Югославия, Грекия, Болгария, Оңтүстік Австрия, Солтүстік Италия, т.б. тұрғындары), Үнді-Жерорта теңізі тобы (Испания, Италия, Франция, Жерорта теңізіндегі аралдар тұрғындары), Ақтеңіз-балтық теңізі тобы (Ресейдің еуропалық бөлігінің тұрғындары), Орал тобы (Коми-Пермь, Мари-Эл, Мордовия, Удмуртия халқы), Оңтүстік Сібір тобы (Еділ өзенінің бойындағы тұрғындар) деп бөледі. Орыс халқының көпшілігі Еуропалық нәсілдің ортаеуропалық түріне жатады. Еуропалық нәсілдің шет аймақтарда тұратын халықтары көптеген аралас типтер арқылы моңғол және зәңгі нәсілдерімен бірігіп кеткен.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы Үлгі:Stub Үлгі:Wikify
