Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Мардан"
ш ({{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім) |
ш (1 түзету) |
||
| (2 қатысушының арадағы 10 түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | + | '''Мардан''' – ежелгі қорым, [[Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші. | |
| − | '''Мардан''' | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | == Орналасқан жері == | ||
| + | [[Отырар ауданы]] [[Қоғам (Түркістан облысы)|Қоғам]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 7 км жерде. | ||
| − | == | + | == Сипаты == |
| − | < | + | [[1971 жыл|1971]] жылы [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы|Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы]]ның обаларды зерттеуші тобы (жетекшісі [[Нағым Нұрмұханбетұлы Нұрмұханбетов|Б. Нұрмұханбетов]]) ашқан.<br> |
| + | Қорым батыстан шығысқа тізбектеле созылған кішігірім 15 обадан тұрады. Әрбір тізбекте 2-ден 5-ке дейін үйінді бар. Тізбектегі үйінділер аралары өте жақын ұзынша төбешік пішіндес болып келеді. Жекелеген қабір шұңқырлары олардың қосылған жерлерінде әрең байқалатын ойыстарымен және жоғарғы қабатындағы ұсақ төбешіктерімен ерекшеленеді. Қорым үстіндегі ескерткіштер құмдауыт төбешікке тұрғызылған пахсалық қабірлер негізінде жасалған. Бұлар ішкі жағы “ванна” секілді тік бұрышты келеді.<br | ||
| + | Барлық обаларда [[мәйіт]]тер басы оңтүстік, оңтүстік-шығысқа бағыттала жатқызылып, қыш ыдыстар, тұрмыс бұйымдары, әшекейлер мен [[тұмар]]лар бірге қойылған.<br> | ||
| + | Қыш ыдыстар барлық обаларда кездеседі. Олардан өзге бірнеше көзе, темір пышақ, моншақ, жүзік, тұмар ретінде пайдаланған түрлі хайуанаттар тістері мен сүйектері, қоладан құйылған тау ешкілерінің мүсіндері табылған. Обалардың бірінен ортасында төрт бұрышты тесігі бар 7 монет шықты. Олардың көпшілігі б.з.б. [[118 жыл|118]] жылы, қалғандары б.з.б. [[73 жыл|73]]-[[47 жыл|47]] жылдары құйылған.<br> | ||
| + | Табылған заттарға қарағанда Мардан қорымына б.з.б. I ғасырдан б.з. II ғасырына дейінгі аралықта өмір сүрген адамдар жерленген. Олар отырықшы болып, жер өңдеумен және мал өсірумен шұғылданған. Заттай мәдениетіне [[ғұндар]]дың ықпалы байқалады.<ref name="test">Қазақ Энциклопедиясы</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> | ||
| − | {{ | + | == Дереккөздер == |
| − | + | {{дереккөздер}} | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | |
| − | + | [[Санат:Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | |
| + | [[Санат:Қазақстан обалары]] | ||
00:12, 2026 ж. шілденің 13 кезіндегі нұсқасы
Мардан – ежелгі қорым, Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.
Орналасқан жері
Отырар ауданы Қоғам ауылынан солтүстік-батысқа қарай 7 км жерде.
Сипаты
1971 жылы Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясының обаларды зерттеуші тобы (жетекшісі Б. Нұрмұханбетов) ашқан.
Қорым батыстан шығысқа тізбектеле созылған кішігірім 15 обадан тұрады. Әрбір тізбекте 2-ден 5-ке дейін үйінді бар. Тізбектегі үйінділер аралары өте жақын ұзынша төбешік пішіндес болып келеді. Жекелеген қабір шұңқырлары олардың қосылған жерлерінде әрең байқалатын ойыстарымен және жоғарғы қабатындағы ұсақ төбешіктерімен ерекшеленеді. Қорым үстіндегі ескерткіштер құмдауыт төбешікке тұрғызылған пахсалық қабірлер негізінде жасалған. Бұлар ішкі жағы “ванна” секілді тік бұрышты келеді.<br
Барлық обаларда мәйіттер басы оңтүстік, оңтүстік-шығысқа бағыттала жатқызылып, қыш ыдыстар, тұрмыс бұйымдары, әшекейлер мен тұмарлар бірге қойылған.
Қыш ыдыстар барлық обаларда кездеседі. Олардан өзге бірнеше көзе, темір пышақ, моншақ, жүзік, тұмар ретінде пайдаланған түрлі хайуанаттар тістері мен сүйектері, қоладан құйылған тау ешкілерінің мүсіндері табылған. Обалардың бірінен ортасында төрт бұрышты тесігі бар 7 монет шықты. Олардың көпшілігі б.з.б. 118 жылы, қалғандары б.з.б. 73-47 жылдары құйылған.
Табылған заттарға қарағанда Мардан қорымына б.з.б. I ғасырдан б.з. II ғасырына дейінгі аралықта өмір сүрген адамдар жерленген. Олар отырықшы болып, жер өңдеумен және мал өсірумен шұғылданған. Заттай мәдениетіне ғұндардың ықпалы байқалады.<ref name="test">Қазақ Энциклопедиясы</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
