Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Бурнооктябрь көне қаласы"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
 
ш (1 түзету)
 
(2 қатысушының арадағы 2 түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
[[File:Dig in Troy.jpg|right|250px|thumb|Археологиялық қазбалар]]
+
{{Көне қалашық
−
'''Бурнооктябрь''' — ортағасырлық қала орны. [[Жамбыл облысы]]ның [[Жуалы ауданы]]ның Бурнооктябрь ауылының маңында. Атауы шартты. Осы өңірде кішігірім үш қаланың орны сақталған. Оны 1940 жылы Жамбыл археологиялық  экспедициясы (жетекшісі [[Пацевич Героним Иосифович|Г.И. Пацевич]]), 1955 жылы [[Оңтүстік Қазақстан]] археологиялық экпедициясы (жетекшісі [[Евгения Ивановна Агеева|Е.И. Агеева]]) зерттеген. Бірінші қаланың орны — [[Теріс]] өзенінің оң жағасында. Бұл — әр түрлі деңгейлі төрт бөліктен тұратын, бұрыштары жұмыр, төртбұрыш тәріздес төбе. Оңтүстік алаң ең аласасы, биіктігі 2 м, аумағы 27х55 м. Екіншісі тиісінше 5,5 м, 50х25 м; үшіншісі — 15,5 м, 12х18 м. Осыған іргелес 4-алаңның аумағы 90х70 м, ол төбенің оңтүстік шетінен келіп қосылады. Үш жағынан қоршаған қорған қалдығының биіктігі 0,3 — 0,5 м. Мұнараларының сақталған бөліктерінің биікт. 2 м. Б.з. 7 — 10 ғасырларына жататын қаланың жалпы ауданы 16000 м2. Екінші қаланың орны (11 — 12 ғ-ларға жатады) алғашқысынан батысқа қарай 1 км жерде. Оның орнының солтүстік жағының ұзындығы 102 м, оңтүстігі 120 м, шығысы 115 м, батысы 110 м. Айналасы биіктігі 2 — 3,5 м қорғанмен қоршалған. [[Шахристан]] қаланың оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан, ауданы 260х220 м. Қорғаныс қабырғалары мен бұрыштарындағы күзет мұнараларының орындары сақталған. Қалаға кірер қақпалары шығыс және батыс қапталдарында. Үшінші қаланың орны — алғашқы екеуінің аралығында, төбе цитадель, шахристан және рабадтан тұрады. Шахристанының әр қабырғасы шамамен 50 — 60 м-дей, сегіз бұрышты. [[Цитадель|Цитаделі]] шахристанның ішкі жағында, солтүстік қабырғасына жақын орналасқан. Оның аумағы 27х32 м. Шахристанның бұрыштарындағы мұнаралардың орны сақталған. [[Рабад]] шахристанның солтүстік және солтүстік -шығыс шетінде. Ол қисық төртбұрыш тәріздес, аум. 300х180 м, айнала қоршаған бекініс қабырғасы қалдығының биіктігі 2 м. Табылған заттай деректер қаланың 11 — 12 ғасырларда болғанын көрсетеді.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
+
|Атауы        = Бурнооктябрь қалашығы 
 +
|сурет        = 
 +
|өлшемі        = 300px
 +
|Сурет атауы  =
 +
|Мәртебесі    = Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші
 +
|Мемлекет      = 
 +
|Қазіргі жері  = {{KAZ}}, [[Жамбыл облысы]]
 +
|Қалануы      =  VIII-XII ғасырлар
 +
|Қалаушы      =
 +
|Деректерде атала бастады =
 +
|Басқаша атаулары = 
 +
|Халық саны    =
 +
|Қиралды      = 
 +
|Қиралу себебі = 
 +
|Орналасуы    = 
 +
  |lat_dir = N |lat_deg = 42|lat_min = 40|lat_sec = 26
 +
  |lon_dir = E |lon_deg = 70|lon_min = 50|lon_sec = 21
 +
  |region        =
 +
  |CoordScale    =
 +
|Позициялық карта 1 = Қазақстан
 +
  |ПозКарта 1 ені    =
 +
  |crosses180        =
 +
|Облыс картасы      =
 +
|Ортаққордағы санаты =
 +
}}
 +
'''Бурнооктябрь''' – ортағасырлық қала орны, [[Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші.
 +
 
 +
== Орналасқан жері ==
 +
[[Жуалы ауданы]], [[Нұрлыкент]] ауылынан оңтүстікке қарай 0,6 км жерде орналасқан.  
 +
 
 +
== Зерттелуі, сипаты ==
 +
Атауы шартты. Осы өңірде кішігірім үш қаланың орны сақталған. Оны [[1940 жыл|1940]] жылы Жамбыл археологиялық  экспедициясы (жетекшісі [[Героним Иосифович Пацевич|Г.И. Пацевич]]), [[1955 жыл|1955]] жылы [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] (жетекшісі [[Евгения Ивановна Агеева|Е.И. Агеева]]) зерттеген.<br>
 +
Бірінші қаланың орны – [[Теріс (өзен)|Теріс]] өзенінің оң жағасында. Бұл – әр түрлі деңгейлі төрт бөліктен тұратын, бұрыштары жұмыр, төртбұрыш тәріздес төбе. Оңтүстік алаң ең аласасы, биіктігі 2 м, аумағы 27х55 м. Екіншісі тиісінше 5,5 м, 50х25 м; үшіншісі – 15,5 м, 12х18 м. Осыған іргелес 4-алаңның аумағы 90х70 м, ол төбенің оңтүстік шетінен келіп қосылады. Үш жағынан қоршаған қорған қалдығының биіктігі 0,3-0,5 м. Мұнараларының сақталған бөліктерінің биіктігі 2 м. Б.з. VII-X ғасырларына жататын қаланың жалпы ауданы 16000 м<sup>2</sup>. <br>
 +
Екінші қаланың орны (XI-XII ғасырларға жатады) алғашқысынан батысқа қарай 1 км жерде. Оның орнының солтүстік жағының ұзындығы 102 м, оңтүстігі 120 м, шығысы 115 м, батысы 110 м. Айналасы биіктігі 2-3,5 м қорғанмен қоршалған. Шахристан қаланың оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан, ауданы 260х220 м. Қорғаныс қабырғалары мен бұрыштарындағы күзет мұнараларының орындары сақталған. Қалаға кірер қақпалары шығыс және батыс қапталдарында.<br>
 +
Үшінші қаланың орны – алғашқы екеуінің аралығында, төбе цитадель, шахристан және рабадтан тұрады. Шахристанының әр қабырғасы шамамен 50-60 м-дей, сегіз бұрышты. Цитаделі шахристанның ішкі жағында, солтүстік қабырғасына жақын орналасқан. Оның аумағы 27х32 м. Шахристанның бұрыштарындағы мұнаралардың орны сақталған. Рабад шахристанның солтүстік және солтүстік-шығыс шетінде. Ол қисық төртбұрыш тәріздес, аумағы 300х180 м, айнала қоршаған бекініс қабырғасы қалдығының биіктігі 2 м. Табылған заттай деректер қаланың XI-XII ғасырларда болғанын көрсетеді.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
  
 
Теріс өзенінің оң жағасында "Баркуаб" атты орта ғасырлық Жібек жолының бойындағы қала жұрттары болған. Бұл жер Тараз, Жамбыл облысының энциклопедиясында шартты түрде "Бурнооктябрь І, ІІ, ІІІ қала жұрттары" деп берілген.<ref>Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы</ref>
 
Теріс өзенінің оң жағасында "Баркуаб" атты орта ғасырлық Жібек жолының бойындағы қала жұрттары болған. Бұл жер Тараз, Жамбыл облысының энциклопедиясында шартты түрде "Бурнооктябрь І, ІІ, ІІІ қала жұрттары" деп берілген.<ref>Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы</ref>
  
−
==Дереккөздер==  
+
== Дереккөздер ==
−
<references/>
+
{{дереккөздер}}
  
−
{{wikify}}
+
{{Қазақстанның көне қалалары}}
  
 +
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]
 +
[[Санат:Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
 
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]
 
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]
−
 
−
 
−
 
−
{{stub}}
 

19:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі нұсқасы

Үлгі:Көне қалашық Бурнооктябрь – ортағасырлық қала орны, Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.

Орналасқан жері

Жуалы ауданы, Нұрлыкент ауылынан оңтүстікке қарай 0,6 км жерде орналасқан.

Зерттелуі, сипаты

Атауы шартты. Осы өңірде кішігірім үш қаланың орны сақталған. Оны 1940 жылы Жамбыл археологиялық экспедициясы (жетекшісі Г.И. Пацевич), 1955 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Е.И. Агеева) зерттеген.
Бірінші қаланың орны – Теріс өзенінің оң жағасында. Бұл – әр түрлі деңгейлі төрт бөліктен тұратын, бұрыштары жұмыр, төртбұрыш тәріздес төбе. Оңтүстік алаң ең аласасы, биіктігі 2 м, аумағы 27х55 м. Екіншісі тиісінше 5,5 м, 50х25 м; үшіншісі – 15,5 м, 12х18 м. Осыған іргелес 4-алаңның аумағы 90х70 м, ол төбенің оңтүстік шетінен келіп қосылады. Үш жағынан қоршаған қорған қалдығының биіктігі 0,3-0,5 м. Мұнараларының сақталған бөліктерінің биіктігі 2 м. Б.з. VII-X ғасырларына жататын қаланың жалпы ауданы 16000 м2.
Екінші қаланың орны (XI-XII ғасырларға жатады) алғашқысынан батысқа қарай 1 км жерде. Оның орнының солтүстік жағының ұзындығы 102 м, оңтүстігі 120 м, шығысы 115 м, батысы 110 м. Айналасы биіктігі 2-3,5 м қорғанмен қоршалған. Шахристан қаланың оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан, ауданы 260х220 м. Қорғаныс қабырғалары мен бұрыштарындағы күзет мұнараларының орындары сақталған. Қалаға кірер қақпалары шығыс және батыс қапталдарында.
Үшінші қаланың орны – алғашқы екеуінің аралығында, төбе цитадель, шахристан және рабадтан тұрады. Шахристанының әр қабырғасы шамамен 50-60 м-дей, сегіз бұрышты. Цитаделі шахристанның ішкі жағында, солтүстік қабырғасына жақын орналасқан. Оның аумағы 27х32 м. Шахристанның бұрыштарындағы мұнаралардың орны сақталған. Рабад шахристанның солтүстік және солтүстік-шығыс шетінде. Ол қисық төртбұрыш тәріздес, аумағы 300х180 м, айнала қоршаған бекініс қабырғасы қалдығының биіктігі 2 м. Табылған заттай деректер қаланың XI-XII ғасырларда болғанын көрсетеді.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

Теріс өзенінің оң жағасында "Баркуаб" атты орта ғасырлық Жібек жолының бойындағы қала жұрттары болған. Бұл жер Тараз, Жамбыл облысының энциклопедиясында шартты түрде "Бурнооктябрь І, ІІ, ІІІ қала жұрттары" деп берілген.<ref>Жамбыл облысының топономикалық атауларының анықтамалығы</ref>

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

Үлгі:Навигациялық кесте

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Бурнооктябрь_көне_қаласы&oldid=125837» бетінен алынған