Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Алтынтөбе (Отырар аймағы)"
ш (1 түзету) |
ш (1 түзету) |
||
| (басқа бір қатысуышының арадағы бір түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Алтынтөбе''' – орта ғасырлардан сақталған көне қала орны. [[Отырар]] | + | {{Көне қалашық |
| + | |Атауы = Алтынтөбе қалашығы | ||
| + | |сурет = | ||
| + | |өлшемі = 300px | ||
| + | |Сурет атауы = | ||
| + | |Мәртебесі = Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші | ||
| + | |Мемлекет = | ||
| + | |Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Түркістан облысы]] [[Отырар ауданы]] | ||
| + | |Қалануы = орта ғасыр | ||
| + | |Қалаушы = | ||
| + | |Деректерде атала бастады = | ||
| + | |Басқаша атаулары = | ||
| + | |Халық саны = | ||
| + | |Қиралды = | ||
| + | |Қиралу себебі = | ||
| + | |Орналасуы = | ||
| + | |lat_dir = N |lat_deg = 42|lat_min = 52|lat_sec = 27 | ||
| + | |lon_dir = E |lon_deg = 68|lon_min = 13|lon_sec = 46 | ||
| + | |region = | ||
| + | |CoordScale = | ||
| + | |Позициялық карта 1 = Қазақстан | ||
| + | |ПозКарта 1 ені = | ||
| + | |crosses180 = | ||
| + | |Облыс картасы = Түркістан | ||
| + | |Ортаққордағы санаты = | ||
| + | }} | ||
| + | {{мағына|Алтынтөбе}} | ||
| + | '''Алтынтөбе''' – орта ғасырлардан сақталған көне қала орны, [[Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші. | ||
| + | |||
| + | == Орналасқан жері == | ||
| + | [[Отырар]] қаласының оңтүстік-батысында 7 км жерде орналасқан. | ||
| + | |||
| + | == Зерттелуі == | ||
| + | [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] [[1947 жыл|1947]], [[1949 жыл|1949]] жылдары (жетекшісі [[Александр Натанович Бернштам|А.Н. Бернштам]]), [[1969 жыл|1969]]-[[1970 жыл|70]], [[1986 жыл|1986]] жылдары (жетекшісі [[Кемел Ақышұлы Ақышев|К.А. Ақышев]]) зерттеген. | ||
| + | |||
| + | == Сипаты == | ||
| + | Қала орны солтүстіктен оңтүстікке қарай созыла орналасқан төртбұрышты төбе. Сыртқы қорғаныс қабырғалары солтүстіктен оңтүстікке қарай 950 м, батыстан шығысқа қарай 500 м. Цитаделі мен шаһристаны орта тұсында орналасқан. [[Цитадель]]дің биіктігі 12,5 м, аумағы 100х100 м. Оңтүстік шетінде орналасқан шаһристанның сыртынан қоршаған дуалдың әр жерінде күзет мұнараларының орындары сақталған. Қабырғаларының аумағы 100х160 м, биіктігі 6,5 м. Жүргізілген қазба жұмыстары кезінде қыштан, шыныдан жасалған ыдыстар, [[темір]] заттардың қалдықтары табылды. Бөлмелердің бірінің еденінен табылған түргеш дәуірінің теңгелері қаланың уақытын анықтауға көмегін тигізді. Ол [[Оңтүстік Қазақстан]] мен Жетісу жерінде VIII-X [[ғасыр]]лар аралығында пайдаланылған. [[Құйрықтөбе]], [[Көкмардан (көне қала)|Көкмардан]], [[Марданкүйік]], тағы басқа қалалар секілді Отырардың серігі болған.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> Қазба кезінде алынған заттай деректер қаланың біздің заманымыздың басында қалыптасып, XI-ғасырға дейін болғанын көрсетеді.<ref>[[Қазақ энциклопедиясы]]</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. | ||
«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> | «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> | ||
==Сілтемелер== | ==Сілтемелер== | ||
| − | *[http://www.otraraimak.kz/index.php?option=com_content&task=view&id=305&Itemid=205 Алтынтөбе - Отрар ауданы әкімдігінің ресми сайты] | + | *[http://www.otraraimak.kz/index.php?option=com_content&task=view&id=305&Itemid=205 Алтынтөбе - Отрар ауданы әкімдігінің ресми сайты]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |
*[http://visitkazakhstan.nur.kz/kk/guide/places/view/480/ Алтынтөбе кен орны / Көрнекті орындар / Портал visitkazakhstan.nur.kz] | *[http://visitkazakhstan.nur.kz/kk/guide/places/view/480/ Алтынтөбе кен орны / Көрнекті орындар / Портал visitkazakhstan.nur.kz] | ||
| − | ==Дереккөздер== | + | == Дереккөздер == |
| − | + | {{дереккөздер}} | |
| − | {{ | + | |
| − | + | {{Қазақстанның көне қалалары}} | |
| − | {{ | + | |
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | [[Санат:Қазақстан көне қалалары]] | ||
| + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | ||
| + | [[Санат:Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | ||
19:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі нұсқасы
Үлгі:Көне қалашық Үлгі:Мағына Алтынтөбе – орта ғасырлардан сақталған көне қала орны, Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.
Орналасқан жері
Отырар қаласының оңтүстік-батысында 7 км жерде орналасқан.
Зерттелуі
Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы 1947, 1949 жылдары (жетекшісі А.Н. Бернштам), 1969-70, 1986 жылдары (жетекшісі К.А. Ақышев) зерттеген.
Сипаты
Қала орны солтүстіктен оңтүстікке қарай созыла орналасқан төртбұрышты төбе. Сыртқы қорғаныс қабырғалары солтүстіктен оңтүстікке қарай 950 м, батыстан шығысқа қарай 500 м. Цитаделі мен шаһристаны орта тұсында орналасқан. Цитадельдің биіктігі 12,5 м, аумағы 100х100 м. Оңтүстік шетінде орналасқан шаһристанның сыртынан қоршаған дуалдың әр жерінде күзет мұнараларының орындары сақталған. Қабырғаларының аумағы 100х160 м, биіктігі 6,5 м. Жүргізілген қазба жұмыстары кезінде қыштан, шыныдан жасалған ыдыстар, темір заттардың қалдықтары табылды. Бөлмелердің бірінің еденінен табылған түргеш дәуірінің теңгелері қаланың уақытын анықтауға көмегін тигізді. Ол Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу жерінде VIII-X ғасырлар аралығында пайдаланылған. Құйрықтөбе, Көкмардан, Марданкүйік, тағы басқа қалалар секілді Отырардың серігі болған.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> Қазба кезінде алынған заттай деректер қаланың біздің заманымыздың басында қалыптасып, XI-ғасырға дейін болғанын көрсетеді.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.
«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
Сілтемелер
- Алтынтөбе - Отрар ауданы әкімдігінің ресми сайтыҮлгі:Deadlink
- Алтынтөбе кен орны / Көрнекті орындар / Портал visitkazakhstan.nur.kz
