Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Беріктас (қорым)"
ш (1 түзету) |
|||
| (2 қатысушының арадағы 2 түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
{{мағына|Беріктас}} | {{мағына|Беріктас}} | ||
| − | '''Беріктас''' – [[көне дәуір]]лерден сақталған ірі | + | '''Беріктас''' – [[Ежелгі дүние|көне дәуір]]лерден сақталған ірі қорымдар тобы, [[Алматы облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші. |
| − | == | + | == Орналасқан жері == |
| − | + | [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]] [[Беріктас (Алматы облысы)|Беріктас ауылы]] маңында орналасқан. | |
| − | + | == Сипаты == | |
| + | Қорымдарды Жетісу археологиялық экспедициясы ([[Кемел Ақышұлы Ақышев|К. Ақышев]], М. Хабдулин) зерттеген.<br> | ||
| + | Беріктас бір-бірінен 10 км жерде орналасқан 12 қорымнан тұрады. Қорымдар топырақтан үйілген үлкен обалардан (диаметрі 42 м, биіктігі 5 м) тұрады. Обалар іргесіне айнала ірі тастардан шеңбер жасалған, орта тұсындағы қабір үстінде кіші үйінді тұрғызылған (диаметрі 12 м, биіктігі 2,5 м), үсті бір қабат таспен жабылған. Төртбұрышты келген қабірдің аумағы 3,7-2,2 м, тереңдігі 2,5 м. Қабірге солтүстік-батыстан жер асты жолы жүргізілген. Ол дәліз түрінде қазылған, толық ұзындығы 8 м, ені 1 м, биіктігі бас жағында 1 м, ал қабірге түйісетін тұста 1,8 м. Қабірдің батыс бөлігі бұрын тоналып, бүлінген, ал шығыс бөлігінен екі адам мүрдесі табылды. Бірі басымен оңтүстікке қаратылып қойылған. Батысқа қаратылып, ағаш зембілге жерленген екіншісінің аяқ сүйектері ғана сақталған. Бұлардың жанынан үш қыш құмыра, қола айна, темір пышақ және сүйек жебе ұштары табылды. Обалар б.з.б. I – б.з. II ғасырларға, [[Ғұн дәуірінің ескерткіштері|ғұн дәуірі]]нің аса маңызды ескерткіштерінің қатарына жатады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> | ||
| − | + | == Әдебиет == | |
| + | * Хабдулина М.К. Хунские могильники на пути миграции на запад (комплексные обшества Центральной Евразии в III–I тысячилетие до н.э.), Материалы конференции, Челябинск, 1990. | ||
| − | [[Санат: | + | == Дереккөздер == |
| − | [[Санат: | + | {{дереккөздер}} |
| + | |||
| + | [[Санат:Алматы облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | ||
| + | [[Санат:Қазақстан обалары]] | ||
| + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | ||
19:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі нұсқасы
Үлгі:Мағына Беріктас – көне дәуірлерден сақталған ірі қорымдар тобы, Алматы облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.
Орналасқан жері
Жамбыл ауданы Беріктас ауылы маңында орналасқан.
Сипаты
Қорымдарды Жетісу археологиялық экспедициясы (К. Ақышев, М. Хабдулин) зерттеген.
Беріктас бір-бірінен 10 км жерде орналасқан 12 қорымнан тұрады. Қорымдар топырақтан үйілген үлкен обалардан (диаметрі 42 м, биіктігі 5 м) тұрады. Обалар іргесіне айнала ірі тастардан шеңбер жасалған, орта тұсындағы қабір үстінде кіші үйінді тұрғызылған (диаметрі 12 м, биіктігі 2,5 м), үсті бір қабат таспен жабылған. Төртбұрышты келген қабірдің аумағы 3,7-2,2 м, тереңдігі 2,5 м. Қабірге солтүстік-батыстан жер асты жолы жүргізілген. Ол дәліз түрінде қазылған, толық ұзындығы 8 м, ені 1 м, биіктігі бас жағында 1 м, ал қабірге түйісетін тұста 1,8 м. Қабірдің батыс бөлігі бұрын тоналып, бүлінген, ал шығыс бөлігінен екі адам мүрдесі табылды. Бірі басымен оңтүстікке қаратылып қойылған. Батысқа қаратылып, ағаш зембілге жерленген екіншісінің аяқ сүйектері ғана сақталған. Бұлардың жанынан үш қыш құмыра, қола айна, темір пышақ және сүйек жебе ұштары табылды. Обалар б.з.б. I – б.з. II ғасырларға, ғұн дәуірінің аса маңызды ескерткіштерінің қатарына жатады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
Әдебиет
- Хабдулина М.К. Хунские могильники на пути миграции на запад (комплексные обшества Центральной Евразии в III–I тысячилетие до н.э.), Материалы конференции, Челябинск, 1990.
