Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Арыстанды-Қарабас желі"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
 
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
'''Арыстанды-Қарабас Желі''' [[Түркістан облысы]] [[Бәйдібек ауданы|Бәйдібек]], [[Ордабасы ауданы|Ордабасы]] аудандары және [[Түркістан қалалық әкімдігі]] аумағында байқалатын табиғат құбылысы.
+
'''Арыстанды-Қарабас Желі'''[[Оңтүстік Қазақстан облысы]] [[Бәйдібек ауданы|Бәйдібек]], [[Ордабасы ауданы|Ордабасы]] аудандары және [[Түркістан]] қалалық әкімдігі аумағында байқалатын табиғат құбылысы. [[Қаратау]]дан бастау алатын [[Арыстанды (өзен, Жамбыл облысы)|Арыстанды]] өзенінің аңғарын бойлай соғады. Қаратаудың батыс және шығыс биік жоталары аралығындағы тар асудың әсерінен үдеп, атмосфераның өзімен бағыттас ауа ағынымен қосылған кезде күшейе түседі. Жылдамдығы 25 м/с-қа жетеді. Жел солтүстіктегі құмды өңірден соққан кезде қара құйынды болып басталады. «[[Қарабас желі]]» деп аталуы да сол құбылысқа байланысты. Жел Арыстанды өзені алабының [[климат]]ына әсерін тигізеді: қыста ауа райы күрт суйиды, жазда аңызақты [[қуаңшылық]] қалыптасып, апталап соғады.<ref name=source1>[[Қазақ энциклопедиясы]]  I том</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
 
+
== Сипаттамасы ==
+
[[Қаратау]]дан бастау алатын [[Арыстанды (өзен, Жамбыл облысы)|Арыстанды]] өзенінің аңғарын бойлай соғады. Қаратаудың батыс және шығыс биік жоталары аралығындағы тар асудың әсерінен үдеп, атмосфераның өзімен бағыттас ауа ағынымен қосылған кезде күшейе түседі. Жылдамдығы 25 м/с-қа жетеді. Жел солтүстіктегі құмды өңірден соққан кезде қара құйынды болып басталады. «[[Қарабас желі]]» деп аталуы да сол құбылысқа байланысты. Жел [[Арыстанды (өзен, Жамбыл облысы)|Арыстанды өзені]] алабының [[климат]]ына әсерін тигізеді: қыста ауа райы күрт суйиды, жазда аңызақты [[қуаңшылық]] қалыптасып, апталап соғады.<ref name="source1">[[Қазақ энциклопедиясы]]  I том</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
+
 
+
== Аңыз ==
+
Бұрынғы өткен заманда күнгейді мекендеген бір ауылдан ауру шығыпты дейді. Ол өте жұқпалы, аса қатерлі ауру екен. Адамдардың көбі сол аурудан қырғын тауып, жаппай көз жұмыпты. Айналадағы елге де шапшаң тарала бастаған. Сонда елдің қайғысын көрген Арыстанбаб мінажат етіп, құдайдан бұл ауруды ұшырып алып кететін жел тілепті. Алла Арыстанбабтың тілегін қабыл етіп, осындай арқалы жел беріпті. Кенет жел күшті соғып, ауылдағы ауруды алып кетеді. Осы самала лептен кейін ғана барып ауылдың адамдары ауру-дерттерінен айығып, жазыла бастапты-дүр<ref>https://kazislam.kz/2020/10/arystandy-qarabas-zheli-turaly-bir-uzik-syr/</ref>.
+
  
 
== Сілтемелер ==
 
== Сілтемелер ==
Жол нөмірі 13: Жол нөмірі 7:
  
 
== Сыртқы сілтемелер ==
 
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.uko.kz/index.php?option=com_content&task=view&id=179&Itemid=84/ Бәйдібек ауданы]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
+
* [http://www.uko.kz/index.php?option=com_content&task=view&id=179&Itemid=84/ Бәйдібек ауданы]
  
 
==Дереккөздер==
 
==Дереккөздер==
 
<references/>
 
<references/>
 +
 +
{{wikify}}
 +
 +
{{Суретсіз мақала}}
  
 
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]
 
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]
 +
 +
 +
{{stub}}

11:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі нұсқасы

Арыстанды-Қарабас ЖеліОңтүстік Қазақстан облысы Бәйдібек, Ордабасы аудандары және Түркістан қалалық әкімдігі аумағында байқалатын табиғат құбылысы. Қаратаудан бастау алатын Арыстанды өзенінің аңғарын бойлай соғады. Қаратаудың батыс және шығыс биік жоталары аралығындағы тар асудың әсерінен үдеп, атмосфераның өзімен бағыттас ауа ағынымен қосылған кезде күшейе түседі. Жылдамдығы 25 м/с-қа жетеді. Жел солтүстіктегі құмды өңірден соққан кезде қара құйынды болып басталады. «Қарабас желі» деп аталуы да сол құбылысқа байланысты. Жел Арыстанды өзені алабының климатына әсерін тигізеді: қыста ауа райы күрт суйиды, жазда аңызақты қуаңшылық қалыптасып, апталап соғады.<ref name=source1>Қазақ энциклопедиясы I том</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>

Сілтемелер

Сыртқы сілтемелер

Дереккөздер

<references/>

Үлгі:Wikify

Үлгі:Суретсіз мақалаҮлгі:Stub