Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Жамантас"
ш (1 түзету) |
ш (1 түзету) |
||
| (2 қатысушының арадағы 9 түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | [[ | + | '''Жамантас''' – [[қола дәуірі]]нен сақталған мола. |
| − | + | == Орналасқан жері == | |
| + | [[Ұлытау облысы]] [[Жаңаарқа ауданы]]ндағы Бесоба қыстағының оңтүстігінде 3 км жерде орналасқан. | ||
| − | [[ | + | == Сипаты == |
| + | Моланы [[1955 жыл|1955]] жылы [[Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы]] (жетекшісі [[Әлкей Хақанұлы Марғұлан|Ә.Х. Марғұлан]]) зерттеді.<br> | ||
| + | Зират алаңындағы ескерткіштер қырынан тұрғызылған үлкен тақта тастардан дөңгелек қоршаулар түрінде жасалған. Олардың диаметрі 4,4-5 м шамасында. Ірі тақта тастардан құралған ұзындығы 2 м-дей, ені мен тереңдігі 1 м-ден асатын тас жәшік қабірлер бар. Олар тұтас жалпақ плитамен жабылып отырған. Мүрделер бүгілген қалпы, басы батысқа қаратыла бүйірімен жатқызылған. Әр қабірге бір не бірнеше қыш ыдыстар, түрлі бұйымдар мен әшекейлер қойылған. Табылған заттай деректер, негізінен, қыш ыдыстардан тұрады. Жамантас қыш ыдысы – түбі тегіс, бүйірі сәл шығыңқы оюлы көзелер.<br> | ||
| + | Сипаты жағынан [[Андроново мәдениеті]]нің орта кезеңіне жатады. Өз маңайындағы Қамқор, Қараоба, т.б. зираттармен бірігіп Нұра өзені жоғарғы ағысының ескерткіштері тобын құрайды. Зиратқа жақын тұста қола дәуірінің кен балқыту орны бар. Бұл өлке ежелгі замандардағы [[Орталық Қазақстан]]ның адам тығыз қоныстанып, тау-кен ісі жақсы дамыған үлкен орталықтарының біріне жатады.<ref> Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 - X</ref> | ||
| − | + | == Әдебиет == | |
| + | * Маргулан А.Х., Акишев К.А., Кадырбаев М.К., Оразбаев А.М., Древняя культура Центрального Казахстана, А.-А., 1966. | ||
== Дереккөздер == | == Дереккөздер == | ||
| − | + | {{дереккөздер}} | |
| − | + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | |
| − | + | [[Санат:Ұлытау облысы географиясы]] | |
| − | + | ||
| − | [[Санат:Қазақстан | + | |
| − | [[Санат: | + | |
00:12, 2026 ж. шілденің 13 кезіндегі нұсқасы
Жамантас – қола дәуірінен сақталған мола.
Орналасқан жері
Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы Бесоба қыстағының оңтүстігінде 3 км жерде орналасқан.
Сипаты
Моланы 1955 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Ә.Х. Марғұлан) зерттеді.
Зират алаңындағы ескерткіштер қырынан тұрғызылған үлкен тақта тастардан дөңгелек қоршаулар түрінде жасалған. Олардың диаметрі 4,4-5 м шамасында. Ірі тақта тастардан құралған ұзындығы 2 м-дей, ені мен тереңдігі 1 м-ден асатын тас жәшік қабірлер бар. Олар тұтас жалпақ плитамен жабылып отырған. Мүрделер бүгілген қалпы, басы батысқа қаратыла бүйірімен жатқызылған. Әр қабірге бір не бірнеше қыш ыдыстар, түрлі бұйымдар мен әшекейлер қойылған. Табылған заттай деректер, негізінен, қыш ыдыстардан тұрады. Жамантас қыш ыдысы – түбі тегіс, бүйірі сәл шығыңқы оюлы көзелер.
Сипаты жағынан Андроново мәдениетінің орта кезеңіне жатады. Өз маңайындағы Қамқор, Қараоба, т.б. зираттармен бірігіп Нұра өзені жоғарғы ағысының ескерткіштері тобын құрайды. Зиратқа жақын тұста қола дәуірінің кен балқыту орны бар. Бұл өлке ежелгі замандардағы Орталық Қазақстанның адам тығыз қоныстанып, тау-кен ісі жақсы дамыған үлкен орталықтарының біріне жатады.<ref> Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 - X</ref>
Әдебиет
- Маргулан А.Х., Акишев К.А., Кадырбаев М.К., Оразбаев А.М., Древняя культура Центрального Казахстана, А.-А., 1966.
