Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Жәке Қойтанұлы"
Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
ш («Қытай қазақтары» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Жәке Қойтанұлы ''' ([[1830 жыл|1830]], [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Зайсан ауданы]] [[Сайқан]] тауы — [[1914 жыл|1914]], [[Қытай]], [[Сауыр жоталары]]) — би, шешен. [[Абақ | + | '''Жәке Қойтанұлы ''' ([[1830 жыл|1830]], [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Зайсан ауданы]] [[Сайқан]] тауы — [[1914 жыл|1914]], [[Қытай]], [[Сауыр жоталары]]) — би, шешен. [[Абақ Керей]] тайпасының [[Меркіт]] <ref>http://kerey.kz/?p=10968</ref> руынан шыққан. |
* Он жеті жасынан ел ісіне араласып, билік айтып, шешендігімен танылған. | * Он жеті жасынан ел ісіне араласып, билік айтып, шешендігімен танылған. | ||
| − | * 1883 ж. 800 үй меркіт руын бастап [[Сауыр]] тауына барып қоныстанған, сол рудың үкірдайы болып сайланған. [[Керей]], [[ | + | * 1883 ж. 800 үй меркіт руын бастап [[Сауыр]] тауына барып қоныстанған, сол рудың үкірдайы болып сайланған. [[Керей]], [[Найман]] тайпаларына төрелік айтып, би болған. Түрлі дау-дамайларда әділдігімен көзге түсіп, ''“керейдің Жәкесі, меркіттің әкесі”'' атанған. [[Тарбағатай]], [[Алтай]], [[Қобданы]] билеген қытай ұлықтары, салық салу, жер мәселесін '''Жәке''' бимен келісіп шешкен. |
* '''Жәке''' ел ішінде сауат ашу ісіне де ат салысып, 1889 ж. [[Ласты]] өзеннің бойынан медресе ашқан. Зайсаннан Нұғман қазіретті шақыртып, бала оқытқан. Сол медресе кейін “Жәке медресесі” аталып кеткен. | * '''Жәке''' ел ішінде сауат ашу ісіне де ат салысып, 1889 ж. [[Ласты]] өзеннің бойынан медресе ашқан. Зайсаннан Нұғман қазіретті шақыртып, бала оқытқан. Сол медресе кейін “Жәке медресесі” аталып кеткен. | ||
| Жол нөмірі 21: | Жол нөмірі 21: | ||
[[Санат:1914 жылы қайтыс болғандар]] | [[Санат:1914 жылы қайтыс болғандар]] | ||
[[Санат:Қытайда қайтыс болғандар]] | [[Санат:Қытайда қайтыс болғандар]] | ||
| − | [[Санат:Қазақ | + | [[Санат:Қазақ би-шешендері]] |
[[Санат:Қытай қазақтары]] | [[Санат:Қытай қазақтары]] | ||
12:34, 2021 ж. тамыздың 7 кезіндегі түзету
Жәке Қойтанұлы (1830, Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Сайқан тауы — 1914, Қытай, Сауыр жоталары) — би, шешен. Абақ Керей тайпасының Меркіт <ref>http://kerey.kz/?p=10968</ref> руынан шыққан.
- Он жеті жасынан ел ісіне араласып, билік айтып, шешендігімен танылған.
- 1883 ж. 800 үй меркіт руын бастап Сауыр тауына барып қоныстанған, сол рудың үкірдайы болып сайланған. Керей, Найман тайпаларына төрелік айтып, би болған. Түрлі дау-дамайларда әділдігімен көзге түсіп, “керейдің Жәкесі, меркіттің әкесі” атанған. Тарбағатай, Алтай, Қобданы билеген қытай ұлықтары, салық салу, жер мәселесін Жәке бимен келісіп шешкен.
- Жәке ел ішінде сауат ашу ісіне де ат салысып, 1889 ж. Ласты өзеннің бойынан медресе ашқан. Зайсаннан Нұғман қазіретті шақыртып, бала оқытқан. Сол медресе кейін “Жәке медресесі” аталып кеткен.
- Жәке бидің айтқан билік, нақыл сөздері Алтай аймағының орталық Сарсүмбе қаласынан шыққан “Таң шолпан” журналының 1947 жылғы 2-санында жарияланды.
- 1944 ж. немересі Қабыл тәйжінің аузынан І.Омаров жазып алған Жәкенің шешендік сөздері М.Әуезов мұражайында сақтаулы тұр.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
ISBN 5-89800-123-9</ref><ref>Абақ керей шежіресі, Ү., 1996</ref><ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6</ref>
Дереккөздер
<references/>
