Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Атасу тас қорғаны"
ш (clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB) |
ш (1 түзету) |
||
| (2 қатысушының арадағы 2 түзетуі көрсетілмеген) | |||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Атасу тас қорғаны''' – | + | '''Атасу тас қорғаны''' – XVIII ғасырда салынған бекініс орны, [[Ұлытау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші. |
| − | + | == Орналасқан жері == | |
| + | [[Жаңаарқа ауданы]] [[Айшырақ]] елді мекенінен солтүстік шығысқа қарай 10 км жерде, [[Атасу (өзен)|Атасу]] өзеніне құятын Талас өзенінің оң жағасында орналасқан. | ||
| − | Бекініс доғаша иілген, ортасы тегіс, табиғи төбе үстіне салынған. Пішіні төртбұрышты. Қамал қабырғалары тастан қаланған. Оның бұрыштарында 2 | + | == Сипаты == |
| + | Қорғанды [[1997 жыл|1997]] жылы [[Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы]] (жетекшісі [[Жолдасбек Құрманқұлов]]) зерттеген. | ||
| + | Бекініс доғаша иілген, ортасы тегіс, табиғи төбе үстіне салынған. Пішіні төртбұрышты. Қамал қабырғалары тастан қаланған. Оның бұрыштарында 2-4 мұнара орындары сақталған. Қазіргі кездегі қабырғалардың биіктігі 0,3-1 м, қалыңдығы 4-6 м. Әр қабырғасының ұзындығы 400-600 м. Қамалдың оңтүстік жағы тегіс, биіктігі 2 м-ден асады, топырақ дуалмен қоршалған. Дуалға топырақты сыртқы іргесінен алып, терең әрі кең ор жасаған. Қақпасы оңтүстік-батыс жағында. Оған қатарластыра қорған ішінде ортасынан қақпа қалдырып, екінші дуал үйген. Дуалдар арасында, қорған ішінде үй орындары жоқ. Соған қарағанда мұнда киіз үйлер мен шатырлар тігілген. Халық арасында оны Кенесары қорғаны деп те атайды. Осы жерден 55 км қашықтықта орыстар салған [[Ақтау бекінісі]] орналасқан.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref><ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> | ||
| − | ==Дереккөздер== | + | == Дереккөздер == |
| − | + | {{дереккөздер}} | |
| − | {{ | + | |
| − | + | ||
| − | + | [[Санат:Ұлытау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | |
| − | + | [[Санат:Қорғандар]] | |
| − | [[Санат: | + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] |
| − | [[Санат: | + | |
19:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі нұсқасы
Атасу тас қорғаны – XVIII ғасырда салынған бекініс орны, Ұлытау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.
Орналасқан жері
Жаңаарқа ауданы Айшырақ елді мекенінен солтүстік шығысқа қарай 10 км жерде, Атасу өзеніне құятын Талас өзенінің оң жағасында орналасқан.
Сипаты
Қорғанды 1997 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Жолдасбек Құрманқұлов) зерттеген. Бекініс доғаша иілген, ортасы тегіс, табиғи төбе үстіне салынған. Пішіні төртбұрышты. Қамал қабырғалары тастан қаланған. Оның бұрыштарында 2-4 мұнара орындары сақталған. Қазіргі кездегі қабырғалардың биіктігі 0,3-1 м, қалыңдығы 4-6 м. Әр қабырғасының ұзындығы 400-600 м. Қамалдың оңтүстік жағы тегіс, биіктігі 2 м-ден асады, топырақ дуалмен қоршалған. Дуалға топырақты сыртқы іргесінен алып, терең әрі кең ор жасаған. Қақпасы оңтүстік-батыс жағында. Оған қатарластыра қорған ішінде ортасынан қақпа қалдырып, екінші дуал үйген. Дуалдар арасында, қорған ішінде үй орындары жоқ. Соған қарағанда мұнда киіз үйлер мен шатырлар тігілген. Халық арасында оны Кенесары қорғаны деп те атайды. Осы жерден 55 км қашықтықта орыстар салған Ақтау бекінісі орналасқан.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref><ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
